III SAB/Kr 8/10

PostanowienieWSA w Krakowie2012-04-20

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać oddalony z powodu braku dokładności oświadczeń majątkowych i rodzinnych strony, mimo że strona przebywa za granicą i deklaruje brak dochodów?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został oddalony, ponieważ oświadczenia strony dotyczące jej sytuacji majątkowej i rodzinnej nie były dokładne i nie przedstawiały w sposób przekonujący rzeczywistej sytuacji życiowej skarżącej. Sąd uznał, że mimo przebywania za granicą, skarżąca nadal jest powiązana z gospodarstwem domowym rodziców, a jej rodzice ponoszą koszty związane z jej utrzymaniem i nieruchomością, co powinno być uwzględnione przy ocenie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca, działając przez pełnomocnika, złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność organu. We wniosku oświadczyła brak kwalifikowanego pełnomocnika, brak osób we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadanie domu do remontu, brak zasobów pieniężnych i dochodów. Wobec wątpliwości organ wezwał do złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących pobytu za granicą, kontynuacji nauki, źródeł dochodów rodziców oraz ich majątku. Pełnomocnik skarżącej udzielił częściowych odpowiedzi, wskazując na przedłużenie wizy, zamiar powrotu do kraju, a rodziców jako emerytów odmawiających udzielenia informacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy B postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca, działając poprzez swego pełnomocnika w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata, oświadczając że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając sytuację rodzinną skarżącej podała, że nie posiada ona osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając majątek skarżącej uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom drewniany do kapitalnego remontu na działce 45a w miejscowości D. Zadeklarowała u skarżącej brak zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych i dochodów. Uzasadniając starania skarżącej odniosła się przede wszystkim do okoliczności nurtującej ją sprawy. Ponadto, zgodnie z oświadczeniem pełnomocnik, skarżąca obecnie nie pracuje i nie posiada dochodów. Kończy szkolę w USA gdzie przebywa na zaproszenie. Koszty jej utrzymania i zamieszkania ma ponosić częściowo strona zapraszająca a częściowo ojciec skarżącej. Należąca do skarżącej nieruchomość nie przynosi dochodów, natomiast koszty z nią związane (podatek, ubezpieczenia) pokrywa ojciec skarżącej. Wobec tego, że oświadczenia zwarte we wniosku strony wzbudziły wątpliwości dokonano wezwania o złożenie dodatkowych oświadczeń mających na celu: • wyjaśnienie czy skarżąca przedłużyła swój pobyt na terenie USA skoro wizę posiadała do dnia 30 grudnia 2011 r. (vide: uzasadnienie postanowienia WSA w Krakowie z 8.09.11 sygn. II SA/Kr 321/10) ? Jeśli tak to na jak długo i przedstawienie na tę okoliczność kopii nowej wizy pobytowej? • wyjaśnienie czy skarżąca nadal kontynuuję naukę na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki, skoro w nowojorskiej szkole prywatnej uczyła się w okresie od dnia 19 stycznia 2010 r. do 14 czerwca 2011 r. (vide: uzasadnienie postanowienia WSA w Krakowie z 8.09.11 sygn. II SA/Kr 321/10) ? Jeśli tak to okazanie na tę okoliczność kopii stosownego zaświadczenia wraz z jego tłumaczeniem, • wyjaśnienie czy skarżąca i jej rodzice w dalszym ciągu zamieszkują przy "ul. B, K" (vide: kopia pełnomocnictwa z dnia 25.05.10 k. 17 akt.) ? Jeśli tak to określenie źródła i wysokości dochodów rodziców skarżącej, wyjaśnienie jakie nieruchomości, zasoby pieniężne i przedmioty wartościowe należą do rodziców skarżącej, określenie wysokości stałych miesięcznych obciążeń na prąd, gaz, wodę, opał, wywóz nieczystości, telefon, RTV i przedstawienie na tę okoliczność kopii ostatnich rachunków. Jeśli nie to okazanie zaświadczeń potwierdzających fakt wymeldowania się którejkolwiek z tych osób z pobytu stałego pod wymienionym adresem względnie zaświadczeń o zameldowaniu czasowym którejkolwiek z tych osób pod innym adresem, Odpowiadając na to wezwanie, pełnomocnik skarżącej podała, że skarżąca przedłużyła wizę pobytową na terenie USA do 5.10.2012 r. co potwierdza okazana kopia wizy. Skarżąca ukończyła już szkołę i w czerwcu bieżącego roku zamierza powrócić do kraju. Matka i ojciec skarżącej zamieszkują przy ul. B w K. Są emerytami, odmawiają udzielenia informacji o swoich dochodach, bo ich zdaniem postępowanie nie dotyczy ich a skarżąca nie jest na ich utrzymaniu tylko osób zapraszających. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być po pierwsze "dokładne" przy czym owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Po drugie o zasadności wniosku osoby fizycznej nie decyduje wyłącznie jej majątek i dochody ale również stan rodzinny (art. 252 §1 ppsa). Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że oświadczenia składane przez pełnomocnik skarżącej nie są dokładne i nie przedstawiają w sposób przekonywujący rzeczywistej sytuacji życiowej skarżącej. Sprzeciwić należało się przede wszystkim oświadczeniom, że skarżąca prowadzi odrębne od rodziców gospodarstwo domowe. Podnieść bowiem wypada, że choć ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani wydane na podstawie jej art. 256 rozporządzenie wykonawcze nie zawiera definicji legalnej użytego w rubryce 6 formularza PPF pojęcia <> to jednak pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym nie jest zależne od stałego (ciągłego) przebywania w jednym miejscu. Zresztą co do zasady osoby studiujące poza miejscem stałego zamieszkania, zamieszkujące okresowo a nie na stałe czy to w domach akademickich czy podnajmujące lokale bądź poszczególne w nich pokoje czy też korzystające z gościny (także za granicą) nie przestają łączyć swoich interesów życiowych z miejscem ich stałego pobytu, w rozumieniu rezygnacji z niego jako miejsca do którego mogą w każdym czasie powrócić. W okolicznościach niniejszej sprawy pełnomocnik skarżącej potwierdziła zresztą, że córka zamierza powrócić do kraju już w czerwcu bieżącego roku. Jednocześnie z wyjaśnień pełnomocnik skarżącej nie wynika by skarżąca kiedykolwiek dokonywała wymeldowania się z domu rodzinnego przy ul. B (vide: pełnomocnictwo k. 17). Nadto pamiętać też trzeba, że ojciec skarżącej łoży częściowo na utrzymanie skarżącej w USA zaś w kraju pokrywa koszty związane z utrzymaniem nieruchomości należącej do skarżącej. Wreszcie, że skarżąca powierzyła swoim rodzicom prowadzenie jej wszystkich spraw w kraju (vide: pełnomocnictwo k. 17). Wszystkie te okoliczności podważają więc wersję pełnomocnik skarżącej, jakoby skarżąca prowadziła odrębne od rodziców gospodarstwo domowe. Mając to na uwadze pamiętać zaś trzeba, że ponieważ o zasadności wniosku osoby fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie decyduje wyłącznie jej majątek i dochody ale również jej stan rodzinny (art. 252 §1 ppsa), więc sytuacja taka wiązała się z koniecznością uwzględnienia majątku i dochodów rodziców przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej. Ustalenia takie pozwoliłby bowiem na ocenę czy i w jakim zakresie skarżącej można udzielić pomocy. Unikając udzielenia prostych odpowiedzi o kwestie zupełnie podstawowe pełnomocnik skarżącej uniemożliwiła jednak poczynienie takich ustaleń w konsekwencji czego należało odmówić wnioskowi skarżącej. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżąca i jej pełnomocnik powinni uzmysłowić sobie, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło