III SAB/Kr 81/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną, majątek dochody pozakreślał rubryki 6-10. Uzasadniając swoje starania podał, że wnosi o zwolnienie w całości od kosztów sadowych z uwagi na to, że nie jest w stanie uiścić należnych opłat bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Oświadczył, że nie posiada środków do życia ani własnego mieszkania od około 3 lat. Powiada, że jego prawo do pracy zablokował mu Wojewoda. Zaakcentował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dwukrotnie zwolnił go od kosztów sądowych, pierwszy raz w sprawie o sygn. akt. IV SA/Wa 1498/14 a drugi raz w sprawie o sygn. akt IVSA/Wa 3427/15. Podniósł, że jest zadłużony na ponad 12 tyś. zł w banku, któremu płaci miesięczne odsetki, zaś u osób prywatnych jest zadłużony na kilkadziesiąt tysięcy złotych. Powiada, że mieszka w gościach na zasadzie "późniejszego zapłacenia" i nie ponosi kosztów. Twierdzi, że na leczenie i operacje których potrzebuje nie ma środków. Wobec tego, że zwarte we wniosku oświadczenia skarżącego wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 14.10.2016 r. poproszono skarżącego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe mające na celu: • wyjaśnienie, czy wykazywane zadłużenie na ponad 12000 zł w banku wynika z limitów w posiadanej karcie kredytowej i na posiadanym rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym jak wykazywał w sprawie o sygn. IV SA/Wa 1498/14 czy może z innego tytułu a jeśli tak to z jakiego? • w jakiej wysokości skarżący płaci miesięczne odsetki? Z jakiś środków przy deklarowanym braku dochodów skarżący jest w stanie spłacać te odsetki? Jeśli miał problemy z terminowym regulowaniem tych zobowiązań proszę przedstawić kopie stosownych monitów lub wezwań o zapłatę, • jeśli skarżący podejmuje się jakiś prac dorywczych proszę o szacunkowe określenie wysokości tych dochodów? • proszę o przedstawienie kopii umów lub pisemnych oświadczeń wierzycieli (osób prywatnych) którzy pożyczyli skarżącemu "kilkadziesiąt tysięcy", • jeśli skarżący korzysta z pomocy lub wsparcia jakiś organizacji charytatywnych lub osób prywatnych proszę o przedstawienie stosownych zaświadczeń lub pisemnych oświadczeń darczyńców, • w oparciu o jaki tytuł prawny skarżący zamieszkuje pod wykazywanym adresem "ul. B, K? • proszę o przedstawienie pisemnych oświadczeń osób, które udzielają skarżącemu "gościny na zasadzie późniejszego zapłacenia" • proszę o przedłożenie posiadanej przez skarżącego dokumentacji lub zaświadczeń o stanie zdrowia z które wskazywać będą na sugerowaną konieczność leczenia i operacji, • proszę o przedłożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych obrazujących historię dokonywanych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy? Odpowiadając na to wezwanie skarżący udzielił wybiórczych wyjaśnień podając, że: • wykazywane zadłużenie 12.000 zł w banku wynika z limitu karty kredytowej i rachunku ROR tak jak to wykazywał w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1498/14, • odsetki od tego zadłużenia wynoszą miesięcznie od 120 zł do 160 zł plus opłaty i prowizje. Skarżący twierdzi, że nie stać go na ich zapłacenie i dlatego pożycza te środki co miesiąc, • od września 2013 r. nie podejmuje żadnej pracy ani dorywczej ani stałej, bo byłoby to nielegalne, • nie korzysta z pomocy społecznej bo nie posiada zezwolenia na pobyt stały, • pod wykazywanym adresem "ul. B, K" zamieszkuje gościnnie u koleżanki, z którą umówił się, że zapłaci gdy wróci do pracy i sytuacja taka trwa od 3 lat. Wbrew wezwaniu skarżący nie przedstawił: • kopii umów lub pisemnych oświadczeń wierzycieli (osób prywatnych) którzy mieli pożyczyć skarżącemu "kilkadziesiąt tysięcy" ani zaświadczeń lub pisemnych oświadczeń darczyńców o które był proszony poprzestając na stwierdzeniu, że chodzi tu o znajomych, bliskich i rodzinę a środki "zostały pożyczone jako jednorazowo-ryczałtowo lecz na bieżąco na bieżących podstawowych potrzeb czy niezapłaconych kosztów wynajmu", • pisemnych oświadczeń osób, które udzielają mu "gościny na zasadzie późniejszego zapłacenia", podnosząc że byłoby to niemożliwe gdyż na przestrzeni od sierpnia 2014 r. nocował w kilkudziesięciu różnych miejscach. Nadto z obawy przed organami nie chce ujawniać tożsamości tych osób, • dokumentacji lub zaświadczeń o stanie zdrowia które wskazywać będą na sugerowaną konieczność leczenia i operacji zasłaniając się prawem do prywatności, Do takich pisemnych wyjaśnień dołączył: wydruki postanowień referendarza sądowego WSA w Warszawie z 21.3.2016 r. sygn. IV SA/Wa 3427/15 oraz z 20.08.2014 r. sygn. IV SA/Wa 1498/14 o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy, wezwania od operatora telefonii komórkowej z września i października br. o zapłatę kwoty 51,29 zł i kwoty 125,14 zł; pisma z banku informujące skarżącego o wysokości zadłużenia powstałego na jego rachunku ROR i karcie kredytowej w miesiącach lipiec-grudzień 2014 r. i kwiecień 2015 r.; wyciągi z posiadanego przez skarżącego rachunku ROR od 04.07.2016 r. do 30.09.2016 r.; wyciągi z rachunku kart kredytowych od 26.06.2016 r. do 25.09.2016 r., pisma z banku informujące o konieczności zapewnienia stałych miesięcznych wpływów na rachunek oszczędnościowo rozliczeniowy w wysokości 333 zł oraz zaległości na karcie kredytowej na dzień 23.07.2016 r. w wysokości 339 plus koszty upomnienia. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że choć w myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. g) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach udzielania cudzoziemcom ochrony, to zapis ten nie odnosi się do sytuacji procesowej skarżącego. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono bowiem symbolem "659/6272", gdy tymczasem tylko symbol "6271" z załącznika nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych wpisuje się w dyspozycję art. 239 §1 pkt. 1 lit. g) ppsa. Innymi słowy skarżący nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Wszystkie pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i okazać żądane dokumenty. Wyjaśnienia skarżącego cały czas nie tworzą bowiem spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych. Z jednej strony skarżący wykazał wysokość posiadanego w banku zadłużenia i sposób jego utrzymywania przez tak długi czas gdyż okazane wyciągi z posiadanego przez skarżącego rachunku ROR obrazują, że skarżący utrzymuje na tym rachunku limit debetowy sięgający 2 tyś, zł, zasilając rachunek co pewien czas niewielkimi kwotami. Podobnie rzecz się przedstawia, gdy chodzi o zadłużenie na karcie kredytowej. Okazane wyciągi z tego rachunku obrazują bowiem, że skarżący faktycznie ma do spłaty przeszło 10 tyś. zł a rachunek zasila cyklicznie niewielkimi, koniecznymi kwotami. Z drugiej strony dziwi brak przestawienia przez skarżącego kopii umów a przynajmniej pisemnych oświadczeń części osób od których pożycza pieniądze tym bardziej gdy są to osoby znajome, bliskie i rodzina, dla których nie powinno być problemem uwiarygodnienie wersji skarżącego. Sprzeciwić należało się również małowiarygodnym a przy tym wewnętrznie sprzecznym wyjaśnieniom skarżącego jakoby na przeszkodzie okazania pisemnych oświadczeń osób, które udzielają mu "gościny na zasadzie późniejszego zapłacenia", stało to że na przestrzeni od sierpnia 2014 r. nocował w kilkudziesięciu różnych miejscach. Są one bowiem nie do pogodzenia z tą częścią wyjaśnień skarżącego, gdzie powiada, że pod wykazywanym adresem "ul. B, K" zamieszkuje gościnnie u koleżanki od 3 lat. Insynuacje pod adresem organów należało zaś odrzucić jako gołosłowne. Okoliczność, że postanowieniami referendarza sądowego WSA w Warszawie z 20.08.2014 r. sygn. IV SA/Wa 1498/14 oraz z 21.3.2016 r. sygn. IV SA/Wa 3427/15 przyznano skarżącemu prawa pomocy prawo pomocy jest prawnie nierelewantna. Wcześniejsze postanowienie odnosi się bowiem do weryfikacji sytuacji skarżącego sprzed dwóch lat. Późniejsze zawiera natomiast tak ogólnikowe i blankietowe uzasadnienie, że wymyka się ono spod możliwości jakiejkolwiek oceny. Okolicznością więcej niż mało prawdopodobna jest zaś by skarżący mógł przez tak długi okres czasu funkcjonować bez jakiejkolwiek pracy a przede wszystkim bez w miarę stałego lub cyklicznego dochodu, którego źródła i wysokości z przyczyn sobie wiadomych nie chce wyjawić. Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.