III SAB/Kr 85/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (k. 14). Objaśniając swoją sytuację rodzinną, majątek dochody pozakreślał rubryki 6-10. Uzasadniając swoje starania podał, że wnosi o zwolnienie w całości od kosztów sadowych z uwagi na to, że nie jest w stanie uiścić należnych opłat bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Oświadczył, że nie posiada środków do życia ani własnego mieszkania od około 3 lat. Powiada, że jego prawo do pracy zablokował mu Wojewoda. Zaakcentował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dwukrotnie zwolnił go od kosztów sądowych, pierwszy raz w sprawie o sygn. akt. IV SA/Wa 1498/14 a drugi raz w sprawie o sygn. akt IVSA/Wa 3427/15. Podniósł, że jest zadłużony na ponad 12 tyś. zł w banku, któremu płaci miesięczne odsetki, zaś u osób prywatnych jest zadłużony na kilkadziesiąt tysięcy złotych. Powiada, że mieszka w gościach na zasadzie "późniejszego zapłacenia" i nie ponosi kosztów. Twierdzi, że na leczenie i operacje których potrzebuje nie ma środków. Wobec tego, że zwarte we wniosku oświadczenia skarżącego wzbudzały wątpliwości zarządzeniem z dnia 18.11.2016 r. poproszono skarżącego o: • wyjaśnienie czy podtrzymuje złożone przez siebie przy sprawie o sygn. akt. III SAB/Kr 81/16 oświadczenia, że nie podejmuje żadnej pracy ani dorywczej ani stałej. Jeśli nie podtrzymuje tych oświadczeń proszę o wskazanie źródła dochodu i szacunkowe określenie jego wysokości, • przedstawienie kopii umów lub pisemnych oświadczeń wierzycieli (osób prywatnych) którzy pożyczyli skarżącemu "kilkadziesiąt tysięcy", • przedstawienie stosownych zaświadczeń lub pisemnych oświadczeń darczyńców jeśli skarżący korzysta z pomocy lub wsparcia jakiś organizacji charytatywnych lub osób prywatnych, • przedstawienie pisemnych oświadczeń osób, które udzielają skarżącemu "gościny na zasadzie późniejszego zapłacenia" W dniu 7.12.2016 r. wpłynęło do tut. sądu oświadczenie koleżanki skarżącego p. A. N. (obywatelki Ukrainy), w którym podała, że skarżący zamieszkuje u niej w mieszkaniu pod adresem ul. B w K od dnia 1 maja 2016 r. Rzeczona oświadczyła, że nie pobiera od skarżącego żadnych opłat. Poprzednio tj. w okresie od 1 września 2014 r. do 1 maja 2016 r. skarżący mieszkał zaś w wynajętym przez nią mieszkaniu przy ul. O, którego koszty wynajmu i opłaty związane z eksploatacją ponosiła ona. W dniu 14.12.2016 r. wpłynęło pismo skarżącego polemizujące z ustaleniami poczynionymi w sprawie o sygn. akt. III SAB/Kr 81/16. Z urzędu stwierdza się w dniu 7.12.2016 r. wpłynęło do tut. sądu do sprawy o sygn. III SA/Kr 91/16 pismo skarżącego z 5.12.2016 r. w którym oświadczył, że: – podtrzymuje złożone przez siebie przy sprawie o sygn. akt. III SAB/Kr 81/16 oświadczenia, że nie podejmuje żadnej pracy ani dorywczej ani stałej, – nie podpisywał z nikim żadnych umów zaś osoby od których pożyczał pieniądze bądź które go obdarowywały nie wyrażają zgody na podpisywanie jakichkolwiek oświadczeń, – koleżanka która udziela mu "gościny, na zasadzie późniejszego zapłacenia" prześle swoje podpisane oświadczenie na ten temat. Do przedmiotowego pisma skarżący dołączył pisemne oświadczenie podpisane przez małżonkę, w którym rzeczona m.in. podała, że mąż nie pracuje od 20.09.2013 r., że ona sama także nie pracowała przez dwa lata między rokiem 2013 a 2015 a obecnie zarabia najniższą krajową, że nie mieszkają razem gdyż jej rodzice nie zgodzili się by mąż nocował u nich a nie ma pieniędzy na wynajęcie mieszkania. Z urzędu stwierdza się, że w przedstawionych przez organ wraz ze skargą aktach administracyjnych zalega m.in. decyzja Wojewody z dnia 22 marca 2016 r. nr [...] (k. 473-450 akt. admin.) gdzie w uzasadnieniu przytoczono w obszernych fragmentach treści protokołów przesłuchań teściów i szwagra skarżącego z których wynika, że małżeństwo skarżącego tylko formalnie istnieje i że skarżący traktuje małżonkę instrumentalnie gdy potrzebuje od niej uwiarygodnienia. Wedle relacji tych osób małżonkowie nie mieszkają wspólnie i nie prowadzą wspólnie gospodarstwa domowego. W uzasadnieniu opisywanej decyzji przytoczono także w obszernych fragmentach protokoły przesłuchań A. N. oraz właścicielki lokalu przy ul. O w K. Wynika z nich, że umowa najmu tego mieszkania została zawarta we wrześniu 2014 r., ustalony miesięczny koszt najmu wynosił zaś 1000 zł plus 120 zł czynszu. Przelewy tych środków na rachunek właścicielki mieszkania wykonywał skarżący, który przed właścicielką jawił się jako pracownik banku. Wedle relacji właścicielki skarżący był wypłacalny finansowo, płacił regularnie i terminowo przelewy, kiedy przychodziła odczytać liczniki wybierał pieniądze z bankomatu i dawał jej gotówkę. Wedle relacji A. N. nie wykonywała ona przelewów bo woli rozliczenia gotówkowe. Gotówkę otrzymywaną zaś od rodziców w dolarach oddawała skarżącemu, który wymieniał te pieniądze i następnie płacił przelewem ze swego konta. Treści tych samych protokołów przytoczono w decyzji Wojewody z dnia 21 marca 2016 r. nr [...] zalegającej w aktach administracyjnych (k. 396-372 akt. admin.) dołączonych przez organ wraz ze skargą do sprawy o sygn. akt III SA/Kr 91/16. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że choć w myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. g) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach udzielania cudzoziemcom ochrony, to zapis ten nie odnosi się do sytuacji procesowej skarżącego. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono bowiem symbolem "659/6272", gdy tymczasem tylko symbol "6271" z załącznika nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych wpisuje się w dyspozycję art. 239 §1 pkt. 1 lit. g) ppsa. Innymi słowy skarżący nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, które – co wymaga podkreślenia - aktualne obejmują tylko wpis od skargi na przewlekłość postępowania, w wysokości 100 zł (zgodnie z §2 ust. 1pkt. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku (podobnie jak w sprawie o sygn. akt III SAB/Kr 81/16) wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Stąd poproszono skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedstawienie wskazywanych dokumentów źródłowych. Wszystkie pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wyjaśnienia skarżącego cały czas nie tworzą jednak spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych. W dalszym ciągu sprzeciwić należy się gołosłownym twierdzeniom skarżącego jakoby osoby u których rzekomo jest zadłużony na kilkadziesiąt tysięcy złotych nie wyrażały zgody na podpisywanie jakichkolwiek oświadczeń. Dla osób znajomych, bliskich i rodziny (a wedle relacji skarżącego o takie osoby chodzi) nie powinno być problemem uprawdopodobnienie wersji skarżącego w sposób podobny do tego jak uczyniła to koleżanka skarżącego (gdy chodzi o udzielaną skarżącemu od ponad dwóch lat gościnę). Zdawkowe oświadczenie małżonki skarżącego wzmiankujące ogólnikowo o jakiś "innych ludziach", którzy rzekomo pomagają skarżącemu jest również niewystarczające do poczynienia koniecznych w tym względzie ustaleń. Poza tym w świetle protokołów przesłuchań jej rodziców i brata z których wynika, że małżeństwo skarżącego istnieje tylko formalnie przy czym skarżący traktuje małżonkę instrumentalnie gdy potrzebuje od niej uwiarygodnienia, nie zasługują one na wiarę. Skoro zaś wyjaśnienia skarżącego cały czas nie tworzą spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych i jeśli skarżący nie przedstawił na wezwanie dokumentów źródłowych o które był proszony, to przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając to wszystko na uwadze odmówiono wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.