III SAB/Kr 96/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 14 grudnia 2015 r. J. J. wniósł skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych polegającą na niewszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko radcy prawnemu M. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez tut. Sąd min. w postanowieniu z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt III SAB/Kr 73/14 i w postanowieniu z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt III SAB/Kr 73/15 Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela zawarte w nich stanowisko i przyjmuje za własne. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów i jest dopuszczalna wtedy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w trybie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego albo w przepisach szczególnych w formie: 1) decyzji administracyjnej (pkt 1 art. 3 § 2 P.p.s.a.); 2) postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2 art. 3 § 2 P.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3 art. 3 § 2 P.p.s.a.), innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4 art. 3 § 2 P.p.s.a.), czy też pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnej sprawie (pkt 4a art. 3 § 2 P.p.s.a.). Z treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. wynika również, iż niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 5-7 P.p.s.a. W tych zatem sprawach skarga służy wyłącznie na wydane akty, a nie na bezczynność w ich wydaniu. Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych polegająca na niewszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko radcy prawnemu M. K. Odpowiedzialność dyscyplinarna radców prawnych została uregulowana w rozdziale 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 637 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 68 ust. 2 i art. 681 ust. 1 tej ustawy, postępowanie dyscyplinarne wszczyna się odpowiednio na wniosek rzecznika dyscyplinarnego (będącego oskarżycielem przed okręgowym sądem dyscyplinarnym) lub Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego (będącego oskarżycielem przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym). W sprawach dyscyplinarnych orzekają: okręgowy sąd dyscyplinarny (art. 702 ust. 1 ustawy o radcach prawnych) i Wyższy Sąd Dyscyplinarny (art. 62 ustawy o radcach prawnych). Rozstrzygnięcia sądu dyscyplinarnego zapadają w formie orzeczeń albo postanowień (art. 703 ustawy o radcach prawnych). Od orzeczeń okręgowych sądów dyscyplinarnych przysługuje odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego (art. 62 ust. 1 w/w ustawy), a od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego (art. 622 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Analiza treści tych przepisów wyraźnie wskazuje, iż ustawodawca nie przewidział możliwości sprawowania kontroli nad postępowaniem dyscyplinarnym przez sądy administracyjne. W postanowieniu z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 219/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ustawodawca objął niektóre podmioty możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego np. policjanci, funkcjonariusze celni, a jednocześnie niektóre podmioty, m. in. korporacje radców prawnych, możliwości takiej pozbawił. NSA stwierdził, że powyższe wynika z faktu, iż ustawa o radcach prawnych nie przewiduje w swej treści skargi do sądu administracyjnego. Należy również zauważyć, że wojewódzkie sądy administracyjne (m.in. WSA w Białymstoku - postanowienie z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II SAB/Bk 72/06, WSA w Gdańsku - postanowienie z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SAB/9/09, WSA w Warszawie postanowienie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 104/12), uznały skargi dotyczące postępowania dyscyplinarnego uregulowanego w ustawie o radcach prawnych za niedopuszczalne. W sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 72/06 WSA w Białymstoku stwierdził, że "Postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy przepisy szczególne na to pozwalają. W przepisach szczególnych sądowoadministracyjną kontrolą legalności działania organów administracji w zakresie orzekania w sprawach dyscyplinarnych objęto m.in. policjantów, strażaków, funkcjonariuszy Służby Więziennej, funkcjonariuszy celnych, rzeczoznawców majątkowych. Natomiast w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnych radców prawnych, sprawy te objęte zostały kognicją Sądu Najwyższego". Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w w/w orzeczeniach, gdyż ustawa o radcach prawnych w sposób enumeratywny wymienia sytuacje, w których przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 28 ust. 7, art. 31 ust. 2b, art. 33 ust. 8, art. 368 ust. 11, art. 37 ust. 4 tej ustawy). Natomiast postępowanie dyscyplinarne, a także bezczynność w nim, do tego katalogu nie należy. Należy zatem stwierdzić, że skarga na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych jest niedopuszczalna, gdyż nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych określonym w art. 3 P.p.s.a. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.– orzeczono jak w sentencji.