III SO/Kr 17/16
PostanowienieWSA w Krakowie2017-07-28
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli strona nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień na wezwanie sądu dotyczące jej sytuacji majątkowej, mimo posiadania znaczących zasobów nieruchomościowych?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej niezdolności do poniesienia kosztów postępowania. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedstawienia dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej, w tym zbycia nieruchomości, strona nie udzieliła wyczerpujących odpowiedzi, co uniemożliwiło sądowi zweryfikowanie jej twierdzeń. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy, w połączeniu z informacjami wskazującymi na posiadanie przez niego znaczących zasobów majątkowych, stanowił podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że posiada dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, nie pracuje, nie ma dochodów, a postępowania egzekucyjne są umarzane. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących zbycia wcześniej posiadanych nieruchomości oraz do przedstawienia szczegółowych danych o przychodach i kosztach z posiadanej nieruchomości rolnej. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Sąd stwierdził, że skarżący wcześniej również składał wnioski o prawo pomocy, przedstawiając niekompletne informacje i nie wykonując wezwań.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z wniosku Z. B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący we wniesionym dnia 29.5.2017 r. (wpływ) na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Ujawnił, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych.
Uzasadniając swoje starania wskazał, że nie pracuje zawodowo, nie ma żadnych dochodów, PIT-u nie wypełnia, komornicy umarzają wszczęte postępowania egzekucyjne, gdyż nie znajdują środków. Powiada, ze wydatki na utrzymanie ma jak każdy na średnim poziomie. Szambo, opał i wodę ma swoje. Nie jest ubezpieczony. Twierdzi, że pieniądze pożycza od osób prywatnych w ten sposób, że od jednego pożycza a drugiemu oddaje. Posiadane 0,58 ha gruntu obsiewa zbożem ale i tak przynosi to straty, gdyż nie otrzymuje dopłat.
Zarządzeniem z 5 czerwca 2017 r. r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie kopii wskazywanych dokumentów źródłowych mających na celu:
• wyjaśnienie dlaczego aktualnie wykazuje tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym?
o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach?
o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia?
• wyjaśnienie na ile aktualnie w ujęciu rocznym skarżący szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu?
Wezwanie doręczono dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu 12.06.2017 r. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Zarządzeniem z 27.7.2017 r. akta przedłożono referendarzowi.
Z urzędu stwierdza się, że skarżący już wcześniej ubiegał się w niniejszej sprawie o prawo pomocy. Wnioskowi skarżącego odmówiono wówczas albowiem na wcześniejsze wezwanie udzielił wybiórczych wyjaśnień.
Z urzędu stwierdza się również, że nie jest to jedyny wniosek o prawo pomocy jaki ostatnimi czasy skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym. We wszystkich składanych wnioskach skarżący przedstawia swoją sytuacją materialną w sposób niekompletny. Nie wykonuje również kierowanych do niego wezwań.
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudziło wątpliwości. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Tym bardziej, że wszystkie pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i okazać żądane dokumenty. Wyjaśnienia skarżącego nie tworzą bowiem spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych. Z jednej strony skarżący wykazał bowiem bezskuteczność kierowanych do niego postępowań egzekucyjnych. Z drugiej zaś strony nie można tracić z pola widzenia treści uzasadnienia postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym A. C. z dnia 30.06.2016 r. sygn. akt. Km [...] z którego wynika wprost, że skarżący na ten dzień był współwłaścicielem dwóch nieruchomości w miejscowości Ł dla których Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego prowadzi księgi wieczyste nr KW [...] i KW [...]. Był także właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ł nr działki [...], [...].
Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło