III SO/Kr 17/16

PostanowienieWSA w Krakowie2018-02-20

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonujący okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, mimo wezwania do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca, mimo wielokrotnych wezwań i pouczeń, nie wykazała w sposób przekonujący okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, w szczególności nie wyjaśniła zmian w swoim stanie majątkowym i dochodach. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF, pouczając o konieczności dokładnego przedstawienia stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów oraz wykazania podnoszonych okoliczności. Skarżący złożył wniosek, podając jedynie emeryturę jako dochód i deklarując posiadanie niewielkiego domu oraz nieruchomości rolnej, nie wyjaśniając jednak zmian w swoim stanie majątkowym w porównaniu do wcześniejszych wniosków. Mimo wezwań, skarżący nie przedstawił wymaganych wyjaśnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z wniosku Z. B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu postanawia: oddalić wniosek. W związku z zarządzonym (k. 123) przedłożeniem akt referendarzowi sądowemu z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 12.10.2017 r., wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, udzielając jednocześnie skarżącemu stosownych pouczeń co do tego, że ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach strony oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a okoliczności przez siebie podnoszone strona powinna wykazać, co oznacza że m.in. musi wyjaśnić: – dlaczego we wcześniejszych wnioskach tj. z 25.11.2016 (k. 30) oraz z 29.05.2017 r. (k. 89) wykazywał tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym? jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach? jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia? – na ile aktualnie w ujęciu rocznym szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu? Wezwanie wraz z przesłanym formularzem PPF doręczono skarżącemu do rąk dorosłego domownika w dniu 26.01.2018 r. (potwierdzenie odbioru). Skarżący złożył w terminie tj. 30.01.2018 r. wypełniony i podpisany urzędowy formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" w którym podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Ujawnił, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem "a ostatnio częściowo zalany wodą". Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Swoje dochody określił na 762,92 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania wskazał, że wykazaną emeryturę wydaje na utrzymanie i rożne sprawy sądowe. Twierdzi, że ma duże zadłużenie u osób prywatnych, którego nie spłaca. Powiada, że boryka się z licznymi postępowaniami komorniczymi. Mimo pouczenia skarżący nie wyjaśnił żadnej z zasygnalizowanych kwestii. Z urzędu stwierdza się, że skarżący już wcześniej ubiegał się w niniejszej sprawie o prawo pomocy. Wnioskom skarżącego dwukrotnie odmówiono gdyż albo na wezwanie udzielił wybiórczych wyjaśnień albo pozostawiał je bez odpowiedzi. Z urzędu stwierdza się również, że nie jest to jedyny wniosek o prawo pomocy jaki ostatnimi czasy skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym. We wszystkich składanych wnioskach skarżący przedstawia swoją sytuacją materialną w sposób niekompletny. Nie wykonuje również kierowanych do niego wezwań. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku mimo pouczenia, że ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach strony oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a okoliczności przez siebie podnoszone strona powinna wykazać, więc musi wyjaśnić dlaczego we wcześniejszych wnioskach tj. z 25.11.2016 (k. 30) oraz z 29.05.2017 r. (k. 89) wykazywał tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym? jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach? jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia? Jak również na ile aktualnie w ujęciu rocznym szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu? Skoro jednak pomimo takiego pouczenia (jak również po lekturze orzeczeń wydanych w tej i szeregu innych, licznych spraw skarżącego) decyzja skarżącego była inna to w konsekwencji nie było potrzeby wzywania obecnie strony o dodatkowe wyjaśnienia. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło