III SO/Kr 18/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącej dodatku mieszkaniowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wnioskodawca w piśmie datowanym na dzień 22 lipca 2014 r., które do tutejszego sądu wpłynęło 23 lipca 2014 r. sprecyzował, że prosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (vide: akta III SA/Kr 1206/14). W złożonym zaś na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 648,13 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że posiada niepełnosprawność w stopniu znacznym. Korzysta z pomocy MOPS. Twierdzi, że ponieważ cierpi na szereg schorzeń, więc na zakup lekarstw wydaje około 250 zł miesięcznie. Podaje, że koszt czynszu i mediów to wydatek 351,78 zł. Wyjaśnia, że po ponad 30-latach bezdomności otrzymał mieszkanie o powierzchni 15,40 m2. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wnioskodawca w rubryce dotyczącej informacji o przedmiocie zaskarżenia podał, że zamierza skarżyć decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Skoro zaś niniejsza sprawa ma za swój przedmiot "dodatek mieszkaniowy" oznacza to, że przynależy ona do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji wnioskodawca skorzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Stąd też jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje wystarczają z trudem na opędzenie najpilniejszych potrzeb życiowych. Nie można też tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącego, gdzie podaje na jakie schorzenia cierpi i jakie ponosi z tego tytułu wydatki na lekarstwa. Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że wnioskodawcy nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Przekracza to bowiem obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś wnioskodawca nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało udzielić mu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić dla niego radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.