III SO/Kr 2/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-02-27

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że wyjaśnienia skarżącego są sprzeczne z przedłożonymi dokumentami, w szczególności z wyciągiem z rachunku bankowego, który wykazywał znaczące środki pieniężne. Ponadto, próba sztucznego obniżenia salda na rachunku bankowym przed złożeniem wniosku przemawiała na niekorzyść skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Wskazał, że jego rodzina utrzymuje się z dochodu w kwocie 3270 zł brutto miesięcznie, a na jednego członka przypada 671 zł. Zaznaczył, że większość dochodów pochłania wykończenie domu. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów, w tym wyciągu z rachunku bankowego. Po analizie dokumentów, sąd uznał, że skarżący posiadał znaczące środki pieniężne na rachunku bankowym, a jego wyjaśnienia były sprzeczne z przedstawionymi dowodami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwojgiem nastoletnich dzieci. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi niewykończony 130 metrowy dom. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 3270 zł brutto (2886 zł netto). Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że prosi o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z trudną sytuacją materialną. Podniósł, że dochód na jednego członka jego czteroosobowej rodziny aktualnie wynosi 671 zł. Dwoje dzieci jest w wieku szkolnym. Żonie w maju ubiegłego roku udało się zatrudnić na umowę na czas określony 10 miesięcy. Zaznaczył, że konieczność wykończenia domu w celu zgłoszenia go do użytkowania pochłania większość uzyskanych dochodów. Dla wykazania wysokości zarobków żony i warunków na jakich została zatrudniona dołączył kopię jej umowy o pracę oraz odcinek wypłaty. Nadto kopię decyzji o waloryzacji jego policyjnej emerytury. Wezwany przedłożył dodatkowo wyciąg z posiadanego rachunku bankowego obrazujący historię dokonywanych na nim obrotów w okresie od dnia 1 listopada 2008 r. do 2 lutego 2009 r. a także kopie pokwitowań za telefony stacjonarny i komórkowy, energię elektryczną, wywóz śmieci, roczne ubezpieczenie domu oraz podatek rolny. Nadmienił, że wodę pobiera z własnej studni. Wyjaśnił, że dom wykańcza we własnym zakresie i nie posiada żadnych faktur ani paragonów bo takowych od chwili gdy zaniknęły ulgi remontowe nie zbiera. Zaznaczył, że w okresie zimowym nie wykonuje żadnych prac wykończeniowych. Te bowiem planuje zacząć dopiero na wiosnę i szacuje, że wówczas będą to wydatki rzędu 100-200 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych obejmujące zwolnienie od opłat sądowych i wydatków (art. 241 ppsa w zw. z art. 245 §3 ppsa) o ile wykaże, czyli przedstawi w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Realia niniejszej sprawy nie stwarzają podstawy do takich ustaleń. Skarżący skupiając uwagę na naświetleniu informacji, które w jego zamyśle potwierdzałyby tezę o rzekomo trudnej sytuacji majątkowej rodziny stracił bowiem z pola widzenia, że wiarygodność jego wyjaśnień podważa i sprzeczność składanych przezeń oświadczeń z treścią przedkładanych dokumentów źródłowych i zauważalna u skarżącego skłonność do nadinterpretacji określonych faktów. Pomijając, że rodzinę która ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe a dochód na członka wynosi niemal 700 zł trudno uznawać za ubogą w potocznym słowa znaczeniu zwrócenia uwagi wymaga, iż z więcej aniżeli dużą dozą sceptycyzmu należy podejść do tych oświadczeń skarżącego, w których podnosi iż nie ma żadnych zasobów pieniężnych a konieczność wykończenia domu pochłania większość uzyskanych dochodów. Skarżący zdaje się bowiem nie dostrzegać, że przedstawiony na wezwanie wyciąg z rachunku bankowego uwidacznia, iż okresie od 1 listopada 2008 r. do 2 lutego 2009 r. cały czas odnotowywał na nim saldo dodatnie ze zgromadzonymi tam dość znacznym środkami pieniężnymi. W dniu 6 listopada 2008 r. było to 9.826,36 zł, miesiąc później w dniu 5 grudnia 2008 r. 12.529,97 zł a na koniec roku czyli dwa dni przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy 8.167,96 zł. Okoliczność, że po otrzymaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. wezwania o przedstawienie wyciągu z tego rachunku (dowód doręczenia) skarżący wycofał z rachunku aż 8.600 zł przemawia tylko na niekorzyść skarżącego. Wypłaty takiej kwoty nie uzasadniały bowiem bieżące wydatki, które nie odbiegają od przeciętnych (dowód: pokwitowanie za telefony stacjonarny od 50,78 zł do 61,38 zł, komórkowy od 47,58 zł do 126,88 zł, za gaz od 221,41 zł do 257,58 zł, za energię elektryczną na 192,41 zł, za wywóz śmieci 36 zł oraz roczne na ubezpieczenie domu 363 zł i z tytułu podatku od nieruchomości na 106 zł). Wypłaty takiej kwoty nie uzasadniały też wydatki związane z wykończeniem domu. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tych wyjaśnień skarżącego w których argumentuje i wskazuje, że w okresie zimowym nie wykonuje żadnych prac a te które planuje zacząć dopiero na wiosnę szacuje co najwyżej na około 100-200 zł miesięcznie. Biorąc to pod uwagę nasuwa się dość logiczna konkluzja, iż podjęta przez skarżącego próba sztucznego obniżenia wysokości salda na rachunku bankowym podporządkowana była przyjętej przezeń na wstępie taktyce procesowej opartej na założeniu lansowania tezy o rzekomo trudnej sytuacji majątkowej, która niekoniecznie odpowiada rzeczywistości. Wszystko to razem wzięte prowadzi do dwóch zasadniczych konkluzji. Po pierwsze, że skarżący ma jednak środki pieniężne, których nie ujawnia. A po drugie, że jeżeli fakty, na które się powołuje pozostają w sprzeczności z zawartymi w treści dokumentów źródłowych informacjami istnieją podstawy do odmowy przyznania mu prawa pomocy (por. post. NSA z 7 marca 2006 r. II OZ 211/06). Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło