III SO/Kr 21/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-02-03

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli strona nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień i nie przedstawiła wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji materialnej. Mimo wezwania sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących zbycia majątku oraz dochodów, skarżący udzielił jedynie wybiórczych odpowiedzi i nie wyjaśnił kluczowych kwestii, co uniemożliwiło sądowi ocenę zasadności wniosku. Niedostosowanie się do wezwania sądu zostało zinterpretowane na niekorzyść wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu. We wniosku wykazał posiadanie domu i nieruchomości rolnej, deklarując brak innych zasobów i dochodów. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów dotyczących zbycia części majątku w latach ubiegłych oraz dochodów z nieruchomości rolnej. Skarżący udzielił wybiórczych wyjaśnień, nie wyjaśniając kluczowych kwestii dotyczących utraty majątku i dochodów, co wzbudziło wątpliwości sądu co do rzetelności oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowemu postanawia: oddalić wniosek. Skarżący we wniesionym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Ujawnił, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swoje starania wskazał, że nie pracuje zawodowo, nie ma żadnych dochodów, PIT-u nie wypełnia, komornicy umarzają wszczęte postępowania egzekucyjne, gdyż nie znajdują środków. Powiada, ze wydatki na utrzymanie ma jak każdy na średnim poziomie. Szambo, opał i wodę ma swoje. Nie jest ubezpieczony. Należności za energię elektryczną opłaca choć z opóźnieniem. Zarządzeniem z 29.12.2016 r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie kopii wskazywanych dokumentów źródłowych mających na celu: • wyjaśnienie dlaczego aktualnie wykazuje tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym? o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach? o jeśli nieruchomość rolna o pow. 7,27 ha i dom o pow. 110 m2 zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu (ewentualnie przedstawienie kopii umowy) i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia? • przedstawienie rachunku za prąd z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy. Jeśli skarżący ma trudności z regulowaniem tych opłat, proszę przedstawić kopie stosownych wezwań o zapłatę, monitów, upomnień etc. • wyjaśnienie na ile aktualnie w ujęciu rocznym skarżący szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu? Odpowiadając na to wezwanie skarżący udzielił wybiórczych wyjaśnień. Nadmienił, że kwestię mediów opisał w oświadczeniu majątkowym, obecnie przedstawia zaś monit z elektrowni za zobowiązania, które już uregulował. Twierdząc, że obsiewany zbożem grunt wraz z rozpoczęta budową pływa w wodzie (za którą to szkodę zdaniem skarżącego ma odpowiadać m.in. Prokurator Okręgowy) nie wyjaśnił na ile w ujęciu rocznym szacuje przychód z tego gruntu i ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu Wbrew wezwaniu, (zasłaniając się brakiem zrozumienia pytań) nie wyjaśnił dlaczego aktualnie wykazuje tylko jeden dom o pow. 90 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha i co się stało z wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Z urzędu stwierdza się, że nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek o prawo pomocy jaki na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy skarżący złożył w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym. We wszystkich obecnie składanych wnioskach skarżący przedstawia przy tym swoją sytuacją materialną w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Nie wykonuje także kierowanych do niego wezwań. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudziło wątpliwości. Skarżący nie udzielił jednak na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które był proszony. To powoduje, że przyznanie skarżącemu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Tym bardziej, że wszystkie pytania oraz kierowane do skarżącego żądania przedstawienia określonych dokumentów źródłowych nie wychodziły poza rzeczową potrzebę i dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez skarżącego. Wystarczało udzielić jednoznacznych odpowiedzi i okazać żądane dokumenty. Wyjaśnienia skarżącego nie tworzą bowiem spójnego obrazu jego rzeczywistej sytuacji życiowej i możliwości płatniczych. Mając to wszystko na uwadze należało więc odmówić wnioskowi skarżącego i w związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło