III SO/Kr 27/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny Rektorowi Uniwersytetu za nieprzekazanie skargi Sądowi postanawia 1. wymierzyć Rektorowi Uniwersytetu grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej M. B. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. B. pismem z dnia 1 października 2014 r. wniosła o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a") Rektorowi Uniwersytetu za nieprzekazanie skargi na decyzję z dnia 9 stycznia 2014 r. nr [...] wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. M. B. podniosła, że pomimo upływu ponad 30 dni organ nie przekazał skargi oraz akt sprawy do sądu. Brak reakcji ze strony organu uniemożliwia wyznaczenie posiedzenia i rozpoznanie sprawy. Z tych względów strona wniosła o wymierzenie grzywny w wysokości 2000 zł. W odpowiedzi na wniosek Rektor Uniwersytetu wniósł o jego oddalenie. Organ wskazał, że w dniu 7 lutego 2014 r. na dziennik podawczy Uniwersytetu wpłynęła skarga M. B. na decyzję z dnia 9 stycznia 2014 r. nr [...] odmawiającą przyznania zwiększonego stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w roku akademickim 2013/2014. Pracownik organu zajmujący się kwestiami prawnymi nie posiadał wiedzy, że tego samego dnia tj. 7 lutego 2014 r. wpłynęła druga skarga M. B. z tym, że na decyzję nr [...]. Pomimo drobiazgowego postępowania oryginał skargi nie został odnaleziony. Dnia 5 stycznia 2015 r. WSA w Krakowie wezwał organ do nadesłania odpowiedzi na wniosek strony o wymierzenie grzywny. Wówczas przy dalszym wyjaśnianiu okoliczności zaginięcia wzmiankowanej skargi okazało się, że została ona podpięta do innych akt. Za pismem z dnia 9 stycznia 2015 r. oryginał odnalezionej skargi został niezwłocznie przekazany do WSA w Krakowie. Organ podkreślił, że jego działanie nie było zamierzone ani celowe, było jedynie wynikiem jednostkowego, incydentalnego i niezamierzonego zdarzenia. Stwierdził również, że w okresie, gdy przedmiotowa skarga wpłynęła na dziennik podawczy Uniwersytetu trwały remonty i przeprowadzki poszczególnych komórek organizacyjnych uczelni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a organ ten obowiązany jest przekazać sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Ten tryb wnoszenia skargi powoduje, że organ jedynie pośredniczy w jej wniesieniu, udzielając na skargę odpowiedzi oraz nadsyłając do sądu akta sprawy. Organ obowiązany jest wykonać czynności nakazane art. 54 § 2 P.p.s.a. Natomiast badanie skargi pod względem formalnym należy do sądu, a nie do organu administracji (por. W. Chróścielewski: Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, PIP z 2004 r., Nr 3, s. 63). Zgodnie natomiast z treścią art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się organu do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Regulacja tego przepisu niewątpliwe zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt l OZ 996/2010; LexPolonica nr 2483087). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga M. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 9 stycznia 2014 r. nr [...] wpłynęła na dziennik podawczy Uniwersytetu w dniu 7 lutego 2014 r. Tymczasem organ wbrew obowiązkowi nałożonemu art. 54 § 2 P.p.s.a. nie przekazał Sądowi tej skargi. Dopiero po wysłaniu przez WSA w Krakowie kopii skargi z jednoczesnym wezwaniem do nadesłania odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy organ podjął jakiekolwiek działania zmierzające do odszukania skargi. Jak twierdzi jego pełnomocnik po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania wyjaśniającego udało się odnaleźć oryginał skargi M. B. Z akt sprawy o sygn. III SA/Kr 2150/14 wynika, że skarga wraz z aktami sprawy została przesłana do sądu dopiero w dniu 3 listopada 2014 r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu określonego do dokonania tej czynności procesowej. Podkreślić należy, że organy ponoszą odpowiedzialność za przekazane im dokumenty i w żadnym razie nie może usprawiedliwiać organu nadmierne obciążenie pracą czy remont odbywający się w jego siedzibie. To na organie ciąży obowiązek dołożenia należytej staranności, aby odpowiednio wykonywać powierzone mu funkcje. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały przesłanki orzeczenia o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt, iż organ administracji przekazał już do Sądu skargę wraz odpowiedzą i aktami sprawy, nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, czy też bezzasadnością rozpoznawanego wniosku. Okoliczność ta - obok innych przesłanek pozwalających miarkować stopień zawiniania organu w niedopłenieniu obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jest natomiast brana pod uwagę przy szacowaniu wysokości grzywny. Określenie w art. 154 § 6 P.p.s.a. jedynie górnej granicy dopuszczalnej wysokości grzywny oznacza bowiem, że Sąd może wymierzyć grzywnę w niższej wysokości. Przy jej ustaleniu winien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., okres jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 449/08. LEX nr 493805). Sąd podziela przy określeniu wysokości grzywny pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przepis art. 154 § 6 P.p.s,a, odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014, sygn. akt II SA/Wa 2143/13, LEX nr 1467964). W konsekwencji Sąd uznał, że w przedstawionych okolicznościach wymierzona grzywna w wysokości 10000 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie prewencyjnie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje natomiast swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 200 P.p.s.a.