III SO/Kr 45/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-09-24
Skład orzekający: Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do orzekania o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 287 § 2 P.p.s.a. i art. 417¹ § 2 K.c. w sytuacji, gdy wnioskodawca domaga się jej od sądu administracyjnego za naruszenie przepisów proceduralnych?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania wniosków o wymierzenie grzywny opartych na przepisach regulujących odpowiedzialność odszkodowawczą (art. 287 P.p.s.a. i art. 417¹ § 2 K.c.). Kompetencje do orzekania o roszczeniach odszkodowawczych, nawet jeśli wynikają z przepisów P.p.s.a., należą do sądów powszechnych. Wniosek w tej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o wymierzenie grzywny Wydziałowi III tego sądu za naruszenie przepisów P.p.s.a. i K.c. poprzez wydanie postanowienia z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SAB/Kr 12/12, którym odrzucono jego skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego. Sąd uznał, że sprawa nie należy do jego właściwości.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. J. o wymierzenie grzywny Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie postanawia odrzucić wniosek
J. J. pismem datowanym na 26 sierpnia 2013 r. nadanym przesyłką pocztową dnia 28 sierpnia 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o wymierzenie grzywny Wydziałowi III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za naruszenie art. 287 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), art. 4171§ 2 Kodeksu cywilnego, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SAB/Kr 12/12.
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SAB/Kr 12/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. J. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie nienadania dalszego biegu odwołaniu od orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Wniosek podlega odrzuceniu.
Sąd, do którego wpłynęła skarga, bądź wniosek obowiązany jest z urzędu do zbadania swej właściwości w sprawie. Zgodnie, bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 64 § 3 P.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zakres kognicji sądów administracyjnych wyznacza art. 3 P.p.s.a.:
§ 1 Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2 Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
§ 3 Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie z art. 63 P.p.s.a. jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Wniosek składa się bezpośrednio do sądu (art. 64 § 1 P.p.s.a.). Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych (§ 2).
J. J. w swoim wniosku nie wskazał żadnej z podstaw do orzekania sądu administracyjnego w sprawie "wymierzenia grzywny". Sąd również nie stwierdził zaistnienia takiej podstawy.
Pierwszy z przepisów, na których wnioskodawca opiera żądanie to art. 287 ust. 2 P.p.s.a., który stanowi, że w przypadku, gdy sąd w orzeczeniu stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności aktu, stronie, która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję.
Art. 287 P.p.s.a. określa sytuacje, w których strona może dochodzić odszkodowania na podstawie art. 417-4172 K.c. Właściwym do orzekania o odszkodowaniu jest sąd powszechny.
Wniosek o wymierzenie grzywny, oparty na przepisie art. 287 P.p.s.a. regulującym podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej w sytuacjach określonych tym przepisem, został wniesiony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych, a zatem podlega odrzuceniu.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II FZ 674/11 (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "przepis ten reguluje tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i nie mógł być zastosowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (...), gdyż, pomimo, że ustawa procesowa regulująca postępowanie przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi zawiera w powołanym przepisie podstawę prawną roszczeń odszkodowawczych, to jednak nie przyznaje sądom administracyjnym kompetencji do rozpoznawania spraw cywilnych o takie roszczenia."
Pogląd przedstawiony powyżej Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela.
Wnioskodawca wskazał również jako podstawę swojego żądania art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Powyższy przepis stanowi podstawę prawną roszczenia o wynagrodzenie szkody wyrządzonej wydaniem niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy czym wymóg, by orzeczenia były prawomocne, a decyzje ostateczne oznacza, że podmiot zainteresowany uzyskaniem odszkodowania wyczerpał już tok instancji. Przepis ten nie może zastępować właściwego toku instancji lub stanowić dla niego alternatywy. Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej jest stwierdzenie tej niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu. Właściwym do rozpoznania roszczenia o wynagrodzenie takiej szkody jest sąd powszechny.
Żaden z powyższych przepisów nie stanowi podstawy do wymierzenia grzywny przez sąd administracyjny.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie wskazanych przepisów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło