I SA/Łd 1/12

WyrokWSA w Łodzi2012-03-23

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Bożena Kasprzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, nabytego w 2004 roku, a sprzedanego w 2006 roku, może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego, jeśli podatnik zamierzał przeznaczyć uzyskany przychód na nabycie innego lokalu, ale do transakcji nie doszło, a następnie nabył nieruchomość w zamian za zwolnienie z długu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przychód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, nabytego w 2004 roku i sprzedanego w 2006 roku, podlega opodatkowaniu 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymaga faktycznego wydatkowania przychodu na cele mieszkaniowe w określonym terminie, a nie tylko zamiaru takiego wydatkowania. Nabycie nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie stanowi wydatkowania na cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. sprzedał w 2006 roku lokal mieszkalny nabyty w 2004 roku za kwotę 400.000,00 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe w wysokości 40.000,00 zł (10% zryczałtowany podatek dochodowy). Skarżący odwołał się, podnosząc, że był chory, chciał przeznaczyć środki na zakup innego lokalu (zawarto umowę przedwstępną, która nie doszła do skutku) oraz że w 2007 roku nabył grunt pod budowę domu w zamian za zwolnienie z długu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że nie zaszły przesłanki do zwolnienia z podatku. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając nieuwzględnienie kosztów uzyskania przychodu i odmowę przeprowadzenia dowodu z aktów notarialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2006 w 10% zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości oddala skargę. I SA/Łd 1/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. –W określił J. B. wysokość zobowiązania podatkowego za 2006 rok w 10% zryczałtowanym podatku dochodowym w wysokości 40.000,00 zł z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 6 stycznia 2006 r. skarżący dokonał sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A 30 m 7 za kwotę 400.000,00 zł. W akcie notarialnym znajdowała się informacja, iż powyższy lokal skarżący nabył w 2004 roku do majątku odrębnego. Dalej organ wskazał, iż pismami z dnia [...] r. i [...] r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie nie złożenia deklaracji PIT-23 w związku z uzyskanym przychodem z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A 30 oraz przedłożenia aktu notarialnego z dnia 6 stycznia 2006 r. Ponadto pismem z dnia [...] r. organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. o przesłanie aktów notarialnych zawartych w 2006 roku dotyczących zawieranych przez skarżącego umów sprzedaży. Z uwagi na brak odpowiedzi na kierowane do skarżącego wezwania, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. postanowieniem z dnia [...] r. wszczął wobec J. B. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2006 roku, które zakończyło się wydaniem przywołanej na wstępie decyzji. Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż w okresie prowadzenia postępowania podatkowego był chory, co uniemożliwiło mu uczestniczenie w postępowaniu podatkowym. Skarżący podkreślił, iż kwotę ze sprzedaży nieruchomości w postaci lokalu chciał wykorzystać na zakup innego lokalu - w tym celu zawarł w 2004 r. umowę przedwstępną z J. L. i M. K.. Umowy przedwstępne nie zostały jednak dotrzymane i dlatego wystąpił z powództwami przeciwko osobom zobowiązanym do zawarcia umowy przyrzeczonej, jednak M. K. zmarł, a J. L. spłaca wpłacony jej zadatek ratami za pośrednictwem komornika sądowego. W tej sytuacji w 2007 roku skarżący nabył notarialnie grunt w Ł. z przeznaczeniem na budowę budynku mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał na wstępie treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217 z 2006 r., poz. 1588), a także art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 28 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.) i wskazał następnie, iż bezspornym w sprawie jest fakt, iż aktem notarialnym z dnia 6 stycznia 2006 r. skarżący dokonał odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego za kwotę 400.000,00 zł, z tytułu którego uzyskał przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przedmiotowy lokal mieszkalny nabył aktem notarialnym z dnia 26 lutego 2004 r. Zatem, wskazał organ odwoławczy, skarżący dokonał zbycia wskazanego lokalu przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Ponadto skarżący nie złożył w terminie 14 dni od dnia dokonania tej sprzedaży oświadczenia wskazanego w przepisie art. 28 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, że przychód uzyskany ze sprzedaży przeznaczy na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) ww. ustawy. Dalej organ wskazał, iż samo zawarcie przez skarżącego umowy przedwstępnej nie stanowi przesłanki do skorzystania ze zwolnienia wynikającego z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit.e) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie doszło bowiem do nabycia nieruchomości, a jedynie nabycie - zgodnie z przepisami prawa -można uznać za wydatkowanie na cel mieszkaniowy. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, iż w 2007 r. nabył notarialnie grunt w Ł. z przeznaczeniem na budowę budynku mieszkalnego, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż analiza tego aktu wskazuje, iż również w tym przypadku nie zostały spełnione warunki wynikające z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit.e) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uprawniające do skorzystania ze zwolnienia. Ze wskazanego aktu notarialnego wynika, iż na jego mocy poprzez przeniesienie na rzecz skarżącego własności nieruchomości doszło do zapłaty na rzecz skarżącego długu od spółki, a mianowicie Przemysłowo Handlowa "B" Sp. z o.o. przeniosła na rzecz skarżącego udział 28/100 części niezabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B 7, oznaczonej nr działki 195 w celu zwolnienia z długu w kwocie 48.600,00 zł wynikającego z nakazu zapłaty. Ponadto ww. Spółka "B" sprzedała na rzecz skarżącego udział 72/100 części niezabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B 7, oznaczonej nr działki 195, za cenę 124.600,00 zł, której to kwoty jednak skarżący również nie pokrył ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania przy ulicy A 30 m 7 w Ł.. Jak wynika bowiem z wyżej wskazanego aktu notarialnego nabycia nieruchomości, skarżący w miejsce sprzedaży w kwocie 124.600,00 zł zrezygnował z takiej kwoty zadłużenia wobec niego jako wspólnika ww. Spółki udokumentowanego w księgowości tejże Spółki. W konsekwencji organ stwierdził, że przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nie został wydatkowany na cele mieszkaniowe. Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż skarżący był chory i nie mógł brać udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa zły stan zdrowia strony nie uniemożliwia organowi podatkowemu prowadzenia postępowania podatkowego. W celu ochrony praw strony, została wprowadzona regulacja dotycząca możliwości działania przez pełnomocnika. Pełnomocnik nie został jednak przez skarżącego ustanowiony. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł J. B.. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, wskazał, iż przy obliczaniu podatku organ nie uwzględnił kosztów uzyskania przychodu - tj. kwoty, za jaką kupił lokal mieszkalny nr 7 przy ul. A 30 w Ł.. Ponadto skarżący wskazał, iż odmówiono mu przeprowadzenia dowodu z aktów notarialnych nr [...] i [...] . Z aktów tych wynika, że nie doszło do nabycia nowego lokalu z przyczyny niezależnej od skarżącego. Obecnie na podstawie sądowego tytułu wykonawczego za pośrednictwem komornika ściągany jest wpłacony przez skarżącego zadatek. W opinii skarżącego fakt ten powinien być wzięty pod uwagę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod kątem przeprowadzonej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oceny w przedmiocie stwierdzenia po stronie skarżącej niespełnienia warunku nabycia nieruchomości, przewidzianego w art. 21 ust.1 pkt 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r., koniecznego do zwolnienia od podatku dochodowego, Sąd uznał, że decyzja ta, a także ją poprzedzająca, nie naruszają ani prawa materialnego ani też prawa procesowego. Skarga zatem jest niezasadna. Strona skarżąca w istocie nie kwestionuje ustaleń faktycznych, a jedynie ich ocenę prawną dokonaną przez organ. Zgodzić się należy z organem podatkowym, że na gruncie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy istota sporu sprowadza się do kwestii opodatkowania przychodu uzyskanego ze zbycia lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ulicy A 30 m 7 (nabytego w 2004 r. do majątku odrębnego) w kwocie 400.000,00 zł, która powinna podlegać podatkowi dochodowemu w formie ryczałtu w wysokości 10 % od uzyskanego przychodu stosownie do przepisu art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f.", w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. Spór zatem dotyczy pozbawienia skarżącego prawa do zwolnienia w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych przychodu uzyskanego ze sprzedaży wyżej opisanego lokalu mieszkalnego, w sytuacji, gdy skarżący zamierzał wydatkować uzyskany przychód na nabycie innego lokalu, odnośnie którego to nabycia zawarł umowę przedwstępną z J. L. i M. K., jednakże do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło z powodów nie leżących po stronie skarżącego oraz w sytuacji, gdy skarżący nabył na własność w 2007 roku niezabudowaną nieruchomość w zamian za zwolnienie zbywcy tej nieruchomości z długu wobec strony skarżącej. Z załączonego do akt sprawy aktu notarialnego, Rep. A [...] – umowy sprzedaży z dnia 6 stycznia 2006 r. wynika, że skarżący sprzedał samodzielny lokal mieszkalny o powierzchni 187,92 m ², położony w Ł. przy ulicy A 30 m 7 za kwotę 400.000,00 zł. Słusznie organ zauważył, że prawo własności do wyżej opisanej nieruchomości lokalowej podatnik nabył do majątku odrębnego w 2004 r. Zgodzić się również należy z organem, że konsekwencją takiego nabycia nieruchomości było zastosowanie zasad opodatkowania w stosunku do osiągniętego przychodu z tytułu zbycia tej nieruchomości, obowiązujących do dnia 31 grudnia 2006 roku, a to stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej, tj. ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmiana niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz.1588 ze zm.), obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Przychód uzyskany ze sprzedaży w 2006 roku w nieruchomości, zakupionej w 2004 roku, podlega zatem zasadom wyrażonym w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2006 r. (art. 28). Z akt sprawy wynika również, że skarżący podatnik nie złożył oświadczenia o zamiarze wydatkowania przychodów ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych nabytych do dnia 31 grudnia 2006 r. Z kolei z aktu notarialnego z dnia 27 marca 2007 roku wynika, że Spółka Przemysłowo-Handlowa "B" Sp. z o.o. z siedzibą w D. w celu zwolnienia się z długu w łącznej wysokości 48.600 zł, wynikającego z nakazu zapłaty, przeniosła na skarżącego udział wynoszący 28/100 w niezabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy B 7 o powierzchni 8.659 m² oznaczonej numerem działki 195, a skarżący oświadczył, że w związku z tym przeniesieniem zwalnia Spółkę z należnej mu wierzytelności w kwocie 48.600, 00 zł. Ponadto Spółka sprzedała na rzecz skarżącego udział wynoszący 78/100 w tej samej nieruchomości za cenę w kwocie 124.600,00 zł, ale w miejsce ceny sprzedaży w kwocie 124.600,00 zł skarżący zrezygnował z takiej kwoty zadłużenia wobec niego jako wspólnika Spółki "B". Z aktu notarialnego i z żadnego innego dowodu nie wynika, aby skarżący dokonał zapłaty za nabycie nieruchomości przy ulicy B 7 w Ł. z przychodu uzyskanego ze sprzedaży w 2006 roku samodzielnego lokalu mieszkalnego przy ulicy A 30 m 7 w Ł.. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił organom podatkowym, że błędnie uznały, iż nie przeznaczył przychodu uzyskanego w 2006 roku ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na cele mieszkaniowe, skoro zawarł umowę przedwstępną nabycia innego lokalu mieszkalnego, a umowa przyrzeczona nie doszła do skutku bez jego winy oraz skoro w 2007 roku nabył niezabudowaną nieruchomość przy ulicy B 7 w Ł. pod budowę domu, a poza tym jeśli przychód miałby zostać opodatkowany, to winny być od niego odliczone koszty jego uzyskania stosownie do art. 30 u.p.d.o.f. Aby ocenić legalność zaskarżonej decyzji na wstępie należy przywołać przepisy będące podstawą rozstrzygnięcia organów podatkowych. Przede wszystkim stwierdzić należy, co podkreślono już powyżej, że ustawa z 16.11.2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1588) uchyliła obowiązujące do końca 2006 r. zwolnienie dotyczące przychodów ze sprzedaży nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz prawa wieczystego użytkowania gruntu, w części wydatkowanej na cele mieszkaniowe. Jednakże na mocy przepisów przejściowych (art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej z 16.11.2006 r.) do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) u.p.d.o.f., nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do 31.12.2006 r. mają zastosowanie zasady określone w u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r., w tym także zwolnienie przedmiotowe wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 32 ustawy w dawnym brzmieniu. Dlatego znajdują w przedmiotowej sprawie zastosowanie przepisy u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r. Zgodnie z regulacją art. 9 ust.1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W świetle art.10 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.f. źródłami przychodów jest odpłatne zbycie : a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. Przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł. Podatek od takiego przychodu ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. Zasada ta nie ma zastosowania do podatników dokonujących sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), którzy w terminie 14 dni od dnia dokonania tej sprzedaży złożą oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży przeznaczą na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e). Jeżeli nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e), podatek jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie terminów określonych w tym przepisie wraz z odsetkami. Stosownie do art. 21 ust.32 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) : a) w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży: - na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, - na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, - na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, - na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, - na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne - własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, e) w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a), w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym również na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów. Jak wskazano powyżej art. 21 u.p.d.o.f. zawiera katalog zwolnień przedmiotowych, tj. przypadków, w których określone przychody lub dochody uzyskane przez podatnika są wolne od podatku dochodowego. Warto zauważyć, że wszelkie zwolnienia podatkowe są wyjątkiem od zasady sprawiedliwości podatkowej, dlatego wykładnia przepisów ustanawiających te zwolnienia, jako sui generis wyjątki od reguły opodatkowania, musi być wykładnią ścisłą. Zdaniem skarżącego przychód ze sprzedaży w 2006 roku samodzielnego lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ulicy A 30 m 7 podlega zwolnieniu od podatku dochodowego z mocy art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f., gdyż skarżący zamierzał wydatkować uzyskany przychód na nabycie innego lokalu, odnośnie którego to nabycia zawarł umowę przedwstępną z J. L. i M. K., jednakże do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło z powodów nie leżących po stronie skarżącego, co powinno zostać uwzględnione oraz w sytuacji, gdy skarżący nabył na własność w 2007 roku niezabudowaną nieruchomość w zamian za zwolnienie zbywcy tej nieruchomości z długu wobec strony skarżącej. Zdaniem Sądu przywołane stanowisko strony wnoszącej skargę jest niewątpliwie nietrafne i prawnie nieuzasadnione. Przytoczone regulacje prawne – art. 28 ust. 1, 2 i 2a u.p.d.o.f., art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a. u.p.d.o.f., art. 21 ust. 1 pkt 32 lit e u.p.d.o.f. - dosłownie i jednoznacznie stanowią o przeznaczeniu i następnie wydatkowaniu przychodu uzyskanego ze sprzedaży określonej w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a – c u.p.d.o.f. Warunkiem omawianego zwolnienia podatkowego jest więc wydatkowanie na określony, prawnie znaczący cel, przychodów z określonego, prawnie znaczącego źródła, nie zaś zamiar takiego wydatkowania, który nie doszedł do skutku niezależnie od przyczyn nie dojścia do tego skutku, bo o tym art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a u.p.d.o.f. nie stanowi. Podkreślić należy, że w decyzji organu podkreślono, że z konstrukcji powołanych przepisów wynika, że aby uzyskać zwolnienie z opodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości uzyskany przychód należy wydatkować na cele mieszkaniowe wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 32 i musi to nastąpić w nieprzekraczalnym terminie dwóch lat od dnia sprzedaży. Co do umowy przedwstępnej dotyczącej nabycia innego lokalu mieszkalnego, to poza sporem jest, że umowa przyrzeczona nie doszła do skutku, zatem nie wystąpiła przesłanka wydatkowania przychodów ze sprzedaży lokalu mieszkalnego sprzedanego w 2006 roku. W przypadku nabycia przez skarżącego od Spółki "B" w 2007 roku niezabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy B 7, to zdaniem Sądu, organy słusznie uznały, że również w tym przypadku nie zachodzi przesłanka uprawniająca do zwolnienia przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości z art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. Jak wynika bowiem z dołączonego do akt sprawy aktu notarialnego z dnia 27 marca 2007 roku skarżący nabył własność wskazanej w tym akcie notarialnym nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu, jaki w stosunku do niego miała Spółka "B". Skarżący nie był zatem zobowiązany w celu nabycia nieruchomości położonej przy ulicy B 7 w Ł. do angażowania środków z przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia samodzielnego lokalu mieszkalnego przy ulicy A 30 m 7 w Ł., a właśnie wydatkowanie uzyskanych środków na cele mieszkaniowe jest warunkiem zwolnienia od opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości. Ponadto nie jest zasadny zarzut błędnego określenia podstawy opodatkowania poprzez nie uwzględnienie kosztów uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości, to jest kosztów jej nabycia, bowiem w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości zastosowanie ma przepis art. 28, a nie art. 30 u.p.d.o.f. (który nie dotyczy odpłatnego zbycia nieruchomości). W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości, a stosownie do art. 19 u.p.d.o.f. przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Tak więc organ podatkowy II instancji zasadnie stwierdził, że przychodu uzyskanego przez skarżącego w 2006 roku z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego nie pomniejsza się o koszty jego uzyskania, bowiem mamy do czynienia z odpłatnym zbyciem nieruchomości na zasadach opodatkowania mających zastosowanie w niniejszej sprawie, które takiego pomniejszenia przychodu nie przewidują. Tym samym organy obu instancji prawidłowo uznały, że w niniejszym stanie faktycznym, na podstawie powołanych wyżej przepisów, zachodzą podstawy do określenia skarżącemu podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2006 r. w wysokości 10 % uzyskanego przychodu w wysokości 400.000,00 zł tj. w kwocie 40.000,00 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. organy obu instancji działały na podstawie i zgodnie z przepisami prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło