I SA/Łd 1002/11

WyrokWSA w Łodzi2011-12-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędzia WSA Tomasz Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym, naruszył przepisy prawa materialnego lub procesowego, w szczególności art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie go i nie stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, która zdaniem strony została wydana z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i służy jedynie badaniu, czy decyzja ostateczna dotknięta jest wadami wymienionymi w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. W ocenie Sądu, kwestionowana decyzja ostateczna nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a zarzuty skarżącego dotyczące braku eksportu towarów i naruszenia ustawy o języku polskim nie spełniają kryteriów rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. odmawiającej zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2001 r. Zarzucił, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 4 ustawy o języku polskim, ponieważ oparto ją na dokumencie w języku ukraińskim bez tłumaczenia przysięgłego, oraz naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej (art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 192 O.p.) z uwagi na ogólnikowy charakter dokumentu i brak identyfikacji podmiotów. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy swoją decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, wskazując, że postępowanie nadzwyczajne nie służy ponownemu rozpatrywaniu sprawy co do istoty. Skarżący wniósł skargę do WSA w Łodzi.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. –B. z [...] r. w sprawie odmowy zwrotu K. S. różnicy podatku naliczonego nad należnym za lipiec 2001 r. Organ wyjaśnił, że od decyzji o odmowie zwrotu różnicy podatku podatnik złożył odwołanie z uchybieniem terminu, a następnie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "O.p."). Decyzją z [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. –B. odmówił uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie, a dalej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 20 stycznia 2010 r. oddalił skargę podatnika (I SA/Łd 421/09), zaś 11 stycznia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną przez skarżącego skargę kasacyjną (I FSK 596/10). W dniu 17 grudnia 2009 r. podatnik złożył, w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 O.p., wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. -B. z [...]r. w sprawie odmowy zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym. Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił uwzględnienia powyższego wniosku. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się wnioskodawca składając odwołanie, w którym zarzucił uchybienia art. 247 § 1 pkt 3 O.p. W ocenie strony Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając decyzję o odmowie zwrotu różnicy podatku, w sposób rażący naruszył art. 4 ustawy o języku polskim, gdyż ustalenia w sprawie oparł na treści dokumentu sporządzonego w obcym języku bez jego tłumaczenia przysięgłego na język polski. Podatnik wskazał też na naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 123 i art. 192 O.p., bowiem dokument pochodzący ze strony ukraińskiej sporządzony był wyłącznie w języku ukraińskim, miał ogólnikowy charakter i nie pozwalał na identyfikację podmiotów, co do których wypowiadała się strona ukraińska. Ponadto jego treść organ znał jedynie z informacji pracownika Ministerstwa Finansów. Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności ma charakter nadzwyczajny i dotyczy jedynie ustalenia tego, czy kwestionowane rozstrzygnięcie dotknięte jest wadami, wymienionymi w art. 247 § 1 O.p. Taki model postępowania stanowi konsekwencję zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 128 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności organ nie może ponownie rozpatrywać sprawy co do istoty, gdyż postępowanie nadzwyczajne nie może ani powtarzać ani zastępować postępowania odwoławczego. Przypomniał, że przedmiotem postępowania wymiarowego było zakwestionowanie sprzedaży eksportowej dokonanej przez stronę, udokumentowanej fakturami wystawionymi dla kontrahentów z Ukrainy. Organy podatkowe ustaliły wówczas, że towar opuścił polski obszar celny, ale nie nastąpiło to w wyniku sprzedaży. Z informacji uzyskanej od ukraińskiej administracji celnej wynikało, że wskazani na fakturach kontrahenci podatnika nie są zarejestrowani jako podmioty uczestniczące w obrocie towarowym z zagranicą i nie zarejestrowano przypadku sprowadzenia przez nich towarów na Ukrainę. Oznaczało to, że podmioty wskazane jako nabywcy wywiezionych towarów nie nabyły ich, a zatem nie mogły być rzeczywistymi stronami umowy sprzedaży. Ponadto, podatnik poza fakturami i dokumentami SAD nie posiadał innych dokumentów potwierdzających fakt dokonania transakcji eksportowych. W świetle powyższego stwierdzono, że nie doszło do sprzedaży eksportowej w rozumieniu art. 4 pkt 4 w związku z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.; dalej "ustawa o VAT"). W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zakwestionowana ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nie narusza prawa, zwłaszcza w sposób rażący. Organ zaznaczył, że informacje o braku zarejestrowania kontrahentów podatnika przez służby celne Ukrainy, jako podmiotów uczestniczących w obrocie towarowym z zagranicą, organ uzyskał w drodze współpracy międzynarodowej w zakresie wymiany informacji. Argumentował, że dowodem w sprawie jest treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie, którego brak nie dyskwalifikuje wartości tego dokumentu. Organ wskazał też na otwarty katalog środków dowodowych w Ordynacji podatkowej (art. 180 O.p.). Podniósł, że wnioskodawca nie wykazał w jakim zakresie tłumaczenie zawarte w piśmie Ministerstwa Finansów z 16 maja 2005 r. jest niezgodne z rzeczywistą treścią odpowiedzi administracji ukraińskiej z 21 kwietnia 2005 r. Organ stwierdził, że nie mogły być uznane za dokumenty potwierdzające eksport towarów, w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o VAT, kserokopie pokwitowań dotyczących opłat celnych poniesione przez ukraińskich kontrahentów, czy też dokumenty wjazdowe podatnika na Ukrainę, złożone do akt postępowania wznowieniowego. Ponadto dokumenty te dotyczyły innych okresów rozliczeniowych. Powyższa kwestia była już przedmiotem oceny i została prawomocnie rozstrzygnięta przez sądy administracyjne obu instancji. W skardze podatnik zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego dopuścił się rażącego naruszenia: 1. art. 4 pkt 4 w związku z art. 2 ustawy o VAT i w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 123i art. 192 O.p. poprzez uznanie, że z eksportem towarów mamy do czynienia jedynie w przypadku, gdy zakupu dokonuje podmiot zarejestrowany w ewidencji podatkowej jako uczestniczący w obrocie zagranicznym i brak podjęcia jakichkolwiek działań w celu wyjaśnienia, czy podmioty w sposób indywidualny i konkretny wskazane przez podatnika w rzeczywistości istnieją i są zarejestrowane w innych ewidencjach po stronie ukraińskiej. W ocenie skarżącego w sytuacji, gdy faktury VAT zawierały wszystkie informacje niezbędne do ustalenia tożsamości osoby koniecznym było ustalenie, czy podmiot wskazany jako nabywca w rzeczywistości istnieje nie tylko w ewidencji podatkowej, ale także w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą na Ukrainie oraz ewidencji ludności; 2. art. 4 ustawy o języku polskim poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o dokument sporządzony w języku obcym bez jego tłumaczenia przysięgłego na język polski w postaci informacji o udzielonej przez organy celne Ukrainy, której treść znana była organowi jedynie z informacji pracownika Ministerstwa Finansów; 3. art. 121 § 1, art. 122, art. 123 i art. 192 O.p. bowiem dokument pochodzący ze strony ukraińskiej sporządzony był wyłącznie w języku ukraińskim, miał ogólnikowy charakter i nie pozwalał na identyfikację podmiotów, co do których wypowiadała się strona ukraińska, w szczególności brak wskazania danych personalnych kontrahentów podatnika. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej odmawiając stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. - B. w przedmiocie odmowy zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym, nie naruszył ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skoro przedmiotem skargi do Sądu stała się decyzja wydana w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, a więc podjęta w postępowaniu nadzwyczajnym, to należało ocenić zgodność z prawem tej właśnie decyzji, mając na uwadze szczególne regulacje odnoszące się do postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w tym ustawowe przesłanki stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Podkreślenia wymaga, że podstawowym celem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji nie jest orzekanie o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów materialnego prawa podatkowego, lecz zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym pod kątem istnienia przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 O.p. Można zatem powiedzieć, że przedmiotem decyzji wydanej we wskazanym postępowaniu nadzwyczajnym jest inna decyzja, a nie rozstrzygnięcie sprawy podatkowej (zob. komentarz do art. 247 O.p. - C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). W art. 128 O.p. wyrażona została zasada trwałości decyzji ostatecznych polegająca na tym, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej lub w ustawach podatkowych. Z powyższego przepisu wynika, że wzruszenie decyzji ostatecznej to odstępstwo, wyjątek od sytuacji, że decyzja taka pozostaje w obrocie, obowiązuje, jest stosowana, nie podlega ocenie w zakresie jej zgodności z prawem. Obowiązywanie tej zasady prowadzi do formalnego obowiązywania każdej decyzji ostatecznej, nawet wadliwej, do czasu wyeliminowania jej z obrotu. Racją wprowadzenia tego przepisu do Ordynacji podatkowej było zapewnienie pewności prawnej funkcjonujących w obrocie prawnym wydanych aktów. Ustawodawca przewidział jednak możliwości eliminacji wadliwych decyzji ostatecznych. Skoro jednak eliminacja takich decyzji jest odstępstwem od powyższej zasady wyrażonej w art. 128 O.p., to przepisy przewidujące możliwość takiej eliminacji muszą być interpretowane ściśle (Ordynacja podatkowa Komentarz wyd. 2 C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, Sł. Presnarowicz str. 861). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określone zostały w art. 247 § 1 i § 2 O.p. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej nie naruszył prawa odmawiając stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji organu I instancji. Przede wszystkim prawidłowa jest konkluzja, że decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W zakresie wykładni art. 247 § 1 pkt 3 O.p. należy wskazać, że "rażące naruszenie prawa" istotnie różni się od zwykłego naruszenia prawa, które może być podstawą uchylenia decyzji przez organ odwoławczy w toku zwykłego postępowania odwoławczego. Poprzez użycie kwalifikatora "rażące" ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że nie każde naruszenie prawa materialnego lub procesowego może być podstawą do eliminacji z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, a jedynie podstawą taką mogą być wady najpoważniejsze dotyczące treści decyzji lub postępowania, w którym została ona wydana. W orzeczeniach sądów administracyjnych, które przykładowo przytoczone zostały w zaskarżonej decyzji, podkreśla się, że chodzi tu o wady oczywiste, łatwo dostrzegalne, wyraźne, niewątpliwe. Dla stwierdzenia wady o charakterze rażącym w zasadzie konieczne jest, aby treść normy prawnej nie budziła wątpliwości, nie dawała możliwości różnych interpretacji, aby wykładnia normy była oczywista, natomiast treść decyzji w sposób łatwo dostrzegalny była niezgodna z treścią tej normy. Podobnie treść wyrażenia "rażące naruszenie prawa" jest rozumiana w piśmiennictwie. Naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wtedy, gdy czynność postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. Działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustalone (Ordynacja podatkowa-Komentarz, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, Wrocław 2003, str. 808-809). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że kwestionowana decyzja ostateczna była już kontestowana innym środkiem nadzwyczajnym a mianowicie żądaniem wznowienia postępowania, którego wynik okazał się niekorzystny dla strony. Kontrola sądowa decyzji organów podatkowych o odmowie wznowienia postępowania w obu instancjach sądowych potwierdziła zasadność stanowiska organów administracji podatkowej (wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 421/09 oraz wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 596/10). Obecnie zarzuty skierowane przeciwko decyzji organu odwoławczego dotyczą naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i brak stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, która wydana została zdaniem strony z rażącym naruszeniu prawa tj. art. 4 pkt 4 ustawy o VAT w związku z art. 2 tej ustawy i w związku z przepisami postępowania art. 121 § 1 , art. 122 , art. 123 art. 192 O.p. na skutek bezpodstawnego uznania w okolicznościach sprawy, iż nie doszło do eksportu towarów podatnika na Ukrainę, będące następstwem zaniechania wyjaśnienia statusu prawnego odbiorcy towaru i jego aktywności gospodarczej po stronie ukraińskiej, a także art. 4 ustawy o języku polskim na skutek oparcia decyzji o dokument sporządzony w języku obcym bez tłumaczenia na język polski, wreszcie rażące naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania wobec oparcia decyzji o wskazany dokument sporządzony w języku ukraińskim, który ma charakter ogólnikowy i nie pozwala na identyfikację podmiotów, do których się odnosi i przez to nie mogący negatywnie oddziaływać w sferę obowiązków strony w związku z realizacją dokonanego eksportu towarów na gruncie ustawy podatkowej . W sprawie zakończonej decyzją ostateczną, organ pierwszej instancji w inny sposób niż to uczynił podatnik ukształtował zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług uznając, że dokonana przez podatnika sprzedaż, tj. wywóz towaru poza terytorium Polski, nie jest sprzedażą eksportową w rozumieniu art. 4 ust. 4 ustawy o VAT, gdyż wskazani w fakturach zakupu ukraińscy kontrahenci nie byli podmiotami uprawnionymi do dokonywania obrotu z zagranicą, a władze ukraińskie nie zarejestrowały przypadków sprowadzania przez te podmioty towarów na Ukrainę. Naczelnik Urzędu Skarbowego zatem przyjął, że wprawdzie towar opuścił polski obszar celny, ale nie nastąpiło to w wyniku czynności sprzedaży. Organ podatkowy nie kwestionowały natomiast samego faktu rzeczywistego wywozu tego towaru i opłacenia należnego cła. Zdaniem strony ustalenia te są wynikiem rażących naruszeń przepisów postępowania (wskazanych w skardze) wobec zaniechania wyjaśnienia, czy odbiorcy towaru poza granicami kraju rzeczywiście istnieją i są zarejestrowani w innych ewidencjach niż ta, z których pochodzi informacja uzyskana przez organ z Ministerstwa Finansów Departamentu Kontroli Celno Akcyzowej wraz z załączonym oryginałem odpowiedzi udzielonej przez Ukraińską Administrację Celną a mianowicie, ewidencji prowadzonej przez służby celne Ukrainy, gdzie nie stwierdzono, że uczestniczą oni w obrocie towarowym z zagranicą oraz że nie zarejestrowano przypadków sprowadzenia przez nich towarów na Ukrainę. Odnosząc się do tego fragmentu stanowiska strony zauważyć należy, że wkracza ono de facto w zakres postępowania zwyczajnego, ustaleń faktycznych, a zatem nie mieści się w ramach postępowania nadzwyczajnego. Z zestawienia art. 4 pkt 4 i art. 2 ustawy VAT wynika, że dla uznania czynności za eksport towarów muszą zostać spełnione dwa elementy, po pierwsze musi nastąpić czynność w postaci sprzedaży towarów i po wtóre ich wywóz z polskiego obszaru celnego formalnie potwierdzony. Powstaje zatem pytanie, czy organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji podzielając stanowisko organu zajęte w ostatecznej decyzji, dysponującego informacją od strony ukraińskiej w odniesieniu do zidentyfikowania kontrahentów umów sprzedaży objętych wskazanymi fakturami dopuścił się uchybienia poprzez niedopatrzenie się rażącego naruszenia prawa. W ocenie sądu taki zarzut jest nieuprawniony co oznacza, że stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej wyrażone w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Informacja jaką dysponowano była jednoznaczna – nie doszło do sprowadzania towarów na Ukrainę przez odbiorców skarżącego wskazanych w przedmiotowych fakturach, a zatem nie zaistniała przesłanka sprzedaży towarów w eksporcie, co jest warunkiem sine qua non uznania tych transakcji jako eksport towarów. Strona nie zgadzając się ze stanowiskiem organu I instancji w postępowaniu zwyczajnym, co do kompletności zgromadzonego materiału dowodowego i jego oceny, miała możliwość formułowania stosownych wniosków dowodowych, które służyć winny wykazaniu słuszności prezentowanego przez nią poglądu o zaistnieniu transakcji ze wskazanymi kontrahentami zagranicznymi. Zważyć należy, że na organach podatkowych nie spoczywa nieograniczony obowiązek dowodzenia rzeczywistych zdarzeń gospodarczych wpływający na prawa i obowiązki podatnika w sferze prawa podatkowego. Także dlatego, że wielokrotnie jedyną wiedzę co do ich przebiegu posiada podatnik. Strona nie jest zatem zwolniona z obowiązku współdziałania w dociekaniu prawdy obiektywnej, jeśli w jej ocenie dostrzega zagrożenie własnych interesów w działaniu organów podatkowych. Przebieg postępowania zwyczajnego pokazuje, że strona z takiej aktywności nie korzystała, a na aktualnym etapie postępowania nadzwyczajnego nie ma na to miejsca. Postępowanie to nie jest postępowaniem merytorycznym, lecz mającym służyć stwierdzeniu, czy nie doszło do naruszenia prawa podczas wydawania decyzji ostatecznej, kwalifikowanego jako naruszenie rażące. Podnieść w tym miejscu należy, że zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom prowadzącym postępowanie zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego tak, aby stan faktyczny sprawy ustalić zgodnie z rzeczywistością. W tym celu organ obowiązany jest zebrać dowody istotne dla sprawy i dokonać oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zasada prawdy obiektywnej zastosowanie ma także w postępowaniu nadzwyczajnym, jako że ustawodawca regulacje dotyczące tego postępowania umieścił w ramach postępowania podatkowego w Dziale IV Ordynacji podatkowej, nie wyłączając przy tym stosowania tej zasady w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Nie powinno więc budzić wątpliwości to, że art. 122 i 187 § 1 O.p. w tym postępowaniu mają także zastosowanie. Nie oznacza to jednak, że w tym postępowaniu powinno nastąpić ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zarzucając brak wystarczających działań przez administrację podatkową w postępowaniu wymiarowym w celu wyjaśnienia posiadanych przez stronę wątpliwości w odniesieniu do treści zgromadzonych dowodów od strony ukraińskiej skarga w istocie zmierza do ponownego rozpoznania merytorycznego sprawy wbrew celowi postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Zdaniem sądu bez wpływu na wydaną decyzje pozostaje zarzut braku ustalenia, czy w innych ewidencjach (osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ludności) na terenie Ukrainy kontrahenci strony w rzeczywistości istnieją albowiem nawet odnotowanie tych podmiotów w rzeczonych ewidencjach nie dowiedzie, że właśnie z nimi doszło do zawarcia umów sprzedaży skoro nie stwierdzono ażeby te podmioty uczestniczyły w obrocie towarowym z zagranicą. W ocenie sądu skorzystanie w tej mierze z pomocy administracji podatkowej strony ukraińskiej w oparciu o Konwencję z 25 stycznia 1998 r. na którą się powołano, było wystarczające dla podjęcia prawidłowej decyzji w zakresie podatku VAT. Tym samym rację ma organ odmawiający stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. B., iż nie zaistniało w zakresie zarzuconym rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważność tej decyzji. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 4 ustawy o języku polskim na skutek oparcia decyzji na dokumencie sporządzonym w języku obcym bez jego tłumaczenia, w odniesieniu do którego jak wywodzi skarżący można stwierdzić, że ma charakter ogólnikowy i nie pozwala na identyfikację podmiotów, co do których wypowiada się strona ukraińska, także i on w ocenie sądu zasadnie uznany został przez organ odmawiający stwierdzenia nieważności jako pozbawiony słuszności. Po pierwsze odpowiedź strony ukraińskiej dotyczy pisma organu I instancji zwracającego się z prośbą o potwierdzenie autentyczności transakcji handlowych strony z wymienionymi z nazwy oraz podanego adresu kontrahentami ukraińskimi (pismo z dnia 8 lutego 2002 r.). W tych okolicznościach nie sposób podzielić stanowiska strony, że odpowiedź na tak sformułowane zapytanie bez wskazania w niej jakich podmiotów dotyczy, a zatem nie pozwala na ich identyfikację, jest bezwartościowa na potrzeby podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Zważyć należy przy tym, że nie ma sporu co do tego, że odpowiedź strony ukraińskiej dotyczy pisma organu w ramach toczącego się postępowania w tej właśnie sprawie. Po wtóre, zgodzić się należy ze stanowiskiem WSA w Łodzi zawartym w cytowanym wcześniej wyroku, że nieistotny jest brak tłumaczenia przysięgłego dokumentu otrzymanego od strony ukraińskiej na język polski, skoro nie wskazuje on na żadną konkretną transakcję eksportu towarów. Stwierdza jedynie, że podmioty objęte pytaniem nie uczestniczyły w obrocie z zagranicą, czego wyrazem jest treść pisma Ministerstwa Finansów, Departament Kontroli Celno – Akcyzowej z 16 maja 2005 r. W tych warunkach uprawnione jest stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że organ wydający decyzję, która stała się ostateczna prawidłowo wywiódł, że wskazane jako strony umowy sprzedaży osoby nie zawarły takich umów sprzedaży, a zatem nie doszło do eksportu towarów w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o VAT. Oznacza to, że Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Uzasadnione jest zatem przyjęcie, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego miała swoją podstawę prawną, stanowił ją art. 4 pkt 4 w zw. z art. 2 ust 1 i 2 ustawy o VAT. Mając powyższe okoliczności na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło