I SA/Łd 1003/08

Dnia 4 lutego 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. N. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2008 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. odmówił A. N. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego dochód miesięczny zamyka się kwotą 5.478 zł. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni około 100 m2 oraz 2 ha łąk określonych jako nieużytki. Miesięczne stałe wydatki gospodarstwa domowego skarżącego zamykają się kwotą około 1200 zł (ubezpieczenie osobiste, domu, samochodu, opłaty za energie elektryczną, gaz, radio i telewizję, telefon, opał, paliwo do samochodu. Nadto skarżący obciążony jest ratami kredytu na budowę domu w łącznej wysokości 3.297 zł. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, iż uwzględniając z jednej strony wysokość obciążeń finansowych w danym postępowaniu - wpis w wysokości 100 zł , a także inne, choć jedynie ewentualne, koszty postępowania, z drugiej zaś szeroko rozumiane możliwości finansowe strony. przy dochodach rzędu 5478 zł netto obojga małżonków, koszty sądowe w tym postępowaniu nie stanowi obciążenia, które przekraczałoby możliwości strony. Również koszty wynajęcia radcy prawnego nie stanowiłyby obciążenia powodującego uszczerbek w utrzymaniu skarżącego. Wykazane przez skarżącego wydatki stanowią bez wątpienia znaczne obciążenie domowego budżetu. Jednakże nawet po uiszczeniu rat kredytowych, a także kosztów związanych z utrzymaniem domu, skarżącemu i jego żonie pozostaje do dyspozycji kwota z której można opłacić pełnomocnika. Nie stanowi przy tym wystarczającego uzasadnienia dla przyznani prawa pomocy okoliczność spłaty wysokich rat kredytowych Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie podkreśla, że fakt spłacania kredytu konsumpcyjnego nie może zaważyć na ocenie istnienia po stronie skarżącego przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2005 r., II OZ 475/05). Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W dniu 16 stycznia 2009 roku do sądu wpłynął ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż skarżący wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą 5.478zł brutto, jest właścicielem domu o powierzchni około 100 m2, samochodu osobowego marki seat z 1996 roku oraz nieużytków rolnych – łąki o około 1 ha. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2008 roku odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, iż skarżący nie wniósł sprzeciwu od tego rozstrzygnięcia akceptując tym samym jego treść. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy w kontekście wydatków związanych z koniecznymi kosztami toczonego postępowania sądowego oraz wydatków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika referendarz sądowy uznał, iż czyniąc oszczędności we własnych wydatkach skarżący będzie wstanie ponieść te koszty samodzielnie. Powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, iż nieuprawnionym jest przerzucanie na Skarb Państwa, a więc w istocie współobywateli ciężaru finansowania postępowania sądowoadministracyjnego strony z uwagi na preferencyjne traktowania przez nią swoich zobowiązań prywatnoprawnych wynikających z zaciągniętych kredytów bankowych. W złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy A. N. nie wskazał na zmiany w jego sytuacji materialnej po stronie dochodów lub wydatków, a więc nie wykazał nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska zajętego w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2008 roku. Obecnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jednak zmiana polegająca na wnioskowaniu o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika wykonującego zadów w ramach innej korporacji prawniczej, którego wynagrodzenia z tytułu zastępstwa prawnego ukształtowane przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) znajduje się na identycznym poziomie jak wynagrodzenie radcy prawnego będące przedmiotem analizy w postanowieniu z dnia 21 sierpnia 2008 roku nie stanowi nowej okoliczność mającej wpływ na odmienną ocenę zasadności wniosku. Jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). Skoro więc skarżący nie wykazał, aby nastąpiła taka zmiana jego sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do uwzględnienia jego ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.