I SA/Łd 101/07

Dnia 10 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Asesor WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda (spr.) Protokolant asystent sędziego Piotr Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2004 roku 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. M. kwotę 7200 zł. (siedem tysięcy dwieście złotych) powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. nr [...] z dnia [...] ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2004 r. do maja 2004 r. odpowiednio w kwotach 225.144 zł, 171.539 zł, 205.961 zł, 153.666 zł oraz 1.201 zł, a także wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy za miesiąc czerwiec 2004 r. w kwocie 0 zł. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] wskazał, iż w wyniku postępowania kontrolnego ustalono, że J.M. w 2004 r. do dnia 1 czerwca 2004 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży hurtowej złomu. Decyzją Wójta Gminy G. z dnia 1 czerwca 2004 r. wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany dnia 24 lipca 2002 r. pod numerem [...]. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych organ I instancji ustalił, iż w 2004 r. głównym dostawcą złomu była firma "A" J.N., [...], ul. [...] NIP [...]. Skarżący zakupił od niej, we wskazanym okresie, 575.206 kg złomu o wartości netto 3.432.388,06 zł od której podatek VAT wyniósł 755.125,36 zł. Od innych podmiotów skarżący zakupił złom w łącznej ilości 12.321 kg o wartości netto 4.726,50 zł i podatku VAT 181,19 zł. Nadto ustalono, również w oparciu o zeznania skarżącego, że faktury sprzedaży, w przypadku transakcji dokonywanych z firmą "A", wystawiała i podpisywała osoba podająca się za J.N. w obecności J.M., a kiedy nie przyjeżdżał J.N. wówczas fakturę już wypisaną przywoził kierowca. Skarżący nie miał kontaktu telefonicznego ze sprzedawcą, gdyż to dostawca kontaktował się z nim. Organ I instancji ustalił, iż J.N. w 2004 r. nie prowadził już działalności gospodarczej, gdyż zakończył ją w styczniu 2001 r., w którym to miesiącu złożył ostatnią deklarację podatkową. Od 10 października 2003 r. do dnia przesłuchania, tj. 17 marca 2006 r., przebywa nieprzerwanie w aresztach śledczych. Przesłuchiwany w charakterze świadka J.N. oświadczył, że pieczęcie widniejące na fakturach wystawionych w 2004 r. na rzecz skarżącego są podobne do tych które posiadał, lecz od listopada 2000 r. był na nich uwidoczniony inny adres. Podpisy widniejące na fakturach nie są jego podpisami. Skarżący nie rozpoznał w osobie J.N. kontrahenta, z którym miał współpracować w 2004 r. Z informacji uzyskanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wynika, że "A" J.N., [...], ul. [...], NIP [...], Regon [...] w okresie od 28 sierpnia 2000 r. do 4 maja 2004 r. był zarejestrowanym podatnikiem czynnym podatku od towarów i usług, lecz ostatnią deklarację VAT-7 złożył w styczniu 2001 r., a dotyczyła ona grudnia 2000 r. Aktualnie nie figuruje w ewidencji podatników podatku VAT. W ocenie organu I instancji faktury wystawione przez osobę podającą się za J.N., mające dokumentować sprzedaż złomu przez firmę "A" dla firmy prowadzonej przez J.M., nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji, lecz czynności które nie zostały dokonane. A zatem przedmiotowe faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, a co za tym idzie – skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku ze wskazanych faktur VAT. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że firma "B" J.M. nie nabyła złomu od firmy "A" J.N. Organ natomiast nie kwestionuje, że kontrolowana firma w ogóle nie nabywała złomu, a także wielkości sprzedaży dokonanej przez skarżącego. Organ wskazał, iż z uwagi na ostateczny wynik kontroli, sprzedaż złomu pochodzącego od nieujawnionych dostawców podlega opodatkowaniu zgodnie z treścią art. 2 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. J.M. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił jej naruszenie art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i 2, art. 23 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), art. 19 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), § 48 ust. 4 pkt. 5 lit. q Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowania a także naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, a w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 133 i art. 210 § 1 i 4ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazał, iż organ określając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do maja 2004 r. i ustalając jednocześnie, że firma "B" J.M. nie mogła nabyć złomu od firmy "A" J.N., gdyż firma ta nie prowadziła w tym okresie działalności gospodarczej, niesłusznie obciążył skarżącego obowiązkiem zapłacenia wskazanego podatku. Skarżący bowiem, przy dołożeniu należytej staranności, nie mógł wiedzieć że osoba reprezentująca firmę "A" jest oszustem. W ocenie skarżącego rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest rażąco sprzeczne z zasadą zaufania do organów podatkowych, zasadą praworządności oraz Konstytucją. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie został zebrany obszerny materiał dowodowy. Jego ocena nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów. Nie naruszono zasad postępowania podatkowego określonych przepisami Ordynacji podatkowej. Ustalenia faktyczne i prawne zostały przedstawione w zaskarżonej decyzji w sposób zgodny z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podkreślił, że podatek od towarów i usług jest wysoce sformalizowany, oraz że samoobliczenie tego podatku weryfikowane jest na podstawie faktur, które z kolei muszą spełniać warunki przewidziane w przepisach wykonawczych do ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. W przypadku zakwestionowanych faktur firma "A" J.N. nie była podatnikiem podatku od towarów i usług. J.M. nie mógł zatem obniżyć podatku należnego o podatek naliczony określony w zakwestionowanych fakturach. Mając powyższe na uwadze organ II instancji w pełni podzielił argumentację Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. i nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Na powyższą decyzję J.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzucił jej, podobnie jak w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji, naruszenie art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i 2, art. 23 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), art. 19 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), § 48 ust. 4 pkt. 5 lit. g Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowania a także naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, a w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 133 i art. 210 § 1 i 4ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na zakres zaskarżenia wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] jako naruszających prawo. W uzasadnieniu skargi J.M. podtrzymał wszystkie argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, zajmując stanowisko jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotowa skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej oraz osoba fizyczna mająca siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonywała we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegały na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej (art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.). W przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący nie kwestionował bowiem ustaleń poczynionych przez organy w toku prowadzonego przez nie postępowania. Różnie dotyczą oceny ustalonego stanu faktycznego oraz interpretacji przepisów. Z ustalonego stanu faktycznego w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, iż firma "A" J.N. w okresie, którego spór dotyczy, nie dokonała żadnej sprzedaży złomu. A zatem w stosunku J.N. nie została spełniona jedna z przesłanek bycia podatnikiem podatku od towarów i usług, tj. czynność opodatkowana na własny rachunek. Zatem dane zawarte w zakwestionowanych fakturach są nieprawdziwe, gdyż sprzedaży złomu na pewno nie dokonywał widniejący na nich podmiot. Podatek od towarów i usług jest wysoce sformalizowany i rygorystyczny. Samoobliczenie tego podatku jest weryfikowane w oparciu o faktury, które z kolei muszą spełniać warunki prawem przewidziane. Jednym z podstawowych warunków jest to aby wskazana była na dokumencie osoba sprzedawcy. Nadto faktura winna odzwierciedlać rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. Podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług (art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.) w sytuacji gdy istnieją faktury wystawione przez podatnika, o którym mowa w art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy. Natomiast w toku prowadzonego postępowania organ ustalił, iż w odniesieniu do zakwestionowanych, w wyniku kontroli, faktur, wskazany na nich sprzedawca – firma "A" J.N., nie była podatnikiem rozpatrywanego podatku. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał że skarżący nie mógł obniżyć podatku o podatek naliczony określony w spornych fakturach, gdyż zostały one wystawione przez podmiot, który faktycznie nie dokonał sprzedaży. W ocenie Sądu organy zebrały w sprawie obszerny materiał dowodowy, dokonując jego prawidłowej oceny i nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów. Mając powyższe na uwadze, Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone przez organy. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia rozpatrywanej skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z regulacją zawartą w treści § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. a) oraz § 19 obliczając ich wysokość na podstawie § 6 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348). P.Pij.