I SA/Łd 1017/09

Dnia 9 lutego 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 3000 (trzy tysiące) złotych; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia [...] roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 roku. Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł skargę kasacyjną oraz złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący wskazał, że posiada z żoną rozdzielność majątkową od 2007 roku. Nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Posiada dwoje dzieci: 22-letnią córkę A. raz 12-letniego syna K. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 900 zł netto. W skład jego majątku wchodzi samochód o wartości 30.000 zł. Jednocześnie skarżący wskazał, że nie dysponuje środkami na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Działalność gospodarcza, którą prowadził, jest zawieszona z uwagi na brak środków finansowych. W okresie od [...] roku do [...] roku przebywał w areszcie śledczym. W dniu [...] roku Prokuratura Apelacyjna w Ł. morzyła prowadzone przeciwko niemu śledztwo. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia [...] roku wezwano pełnomocnika skarżącego do wskazania, czy skarżący aktualnie prowadzi działalność gospodarczą (a jeśli tak - zobowiązano do przedstawienia deklaracji podatkowych VAT- za okres ostatnich trzech miesięcy), nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące, a także jednoznacznego wskazania, czy dzieci: córka A. i syn K. pozostają ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym oraz podania kwoty środków przeznaczanych przez skarżącego na ich utrzymanie oraz utrzymanie własne, wyjaśnienia kwestii posiadania spółdzielczego prawa do lokalu, pod adresem, którego skarżący zamieszkuje, a ponadto wskazania majątku należącego do żony skarżącego poprzez podanie poszczególnych jego składników zgodnie z wymogami wniosku o przyznanie prawa pomocy - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma procesowego z dnia [...] roku wyjaśnił, że skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada lokat bankowych. Jego dzieci pozostają na wyłącznym utrzymaniu żony. Skarżący nie łoży na utrzymanie dzieci, ponieważ nie posiada na to środków finansowych. Od 2007 roku posiada z żoną rozdzielność majątkową. Do pisma załączono oświadczenie skarżącego oraz kopię umowy majątkowej małżeńskiej sporządzonej w formie aktu notarialnego. W oświadczeniu skarżący wskazał, że pozostaje z żoną w separacji faktycznej, co spowodowane zostało jego problemami finansowymi związanymi z prowadzonymi postępowaniami podatkowymi i pobytem w areszcie przez okres 5 miesięcy. Podkreślił, iż nie zamieszkuje z żoną i nie wie, jakim majątkiem na dzień dzisiejszy dysponuje jego żona. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że z przedstawionego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów i informacji wynika, iż skarżący nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Posiada dwoje dzieci: 22-letnią córkę A. oraz 12-letniego syna K.. Uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 900 zł netto. W skład jego majątku wchodzi samochód o wartości 30.000 zł. Działalność gospodarcza, którą prowadził, jest zawieszona z uwagi na brak środków finansowych. W okresie od [...] roku do [...] roku przebywał w areszcie śledczym. W dniu [...] roku Prokuratura Apelacyjna w Ł. umorzyła prowadzone przeciwko niemu śledztwo. Skarżący nie posiada lokat bankowych. Jego dzieci pozostają na wyłącznym utrzymaniu żony. Skarżący nie łoży na utrzymanie dzieci, ponieważ nie posiada na to środków finansowych. Od grudnia 2006 roku pozostaje z żoną w ustroju małżeńskiej rozdzielności majątkowej. W tym stanie rzeczy Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 3000 zł. Dokonując powyższej oceny Referendarz sądowy w pierwszej kolejności pod uwagę wziął fakt, iż przedstawiona we wniosku sytuacja materialna skarżącego różni się od sytuacji opisanej we wniosku skarżącego z dnia [...] roku, której oceny uprzednio dokonał w drodze postanowienia z dnia [...] roku. W szczególności skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, a co za tym idzie, nie osiąga z tego tytułu dochodu. Nie łoży obecnie na utrzymanie dzieci, które pozostają na wyłącznym utrzymaniu jego żony. Niemniej jednak tak rysująca się sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uzasadnia zwolnienia go od całości kosztów sądowych, w tym także od całości wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Analiza przedstawionych okoliczności dowodzi bowiem, że wprawdzie skarżący nie osiąga dochodu z tytułu działalności gospodarczej, ale całość kosztów utrzymania dzieci, zmniejszając obciążenie finansowe skarżącego, przejęła jego żona. Ponadto skarżący zasłaniając się umową majątkową małżeńską i separacją faktyczną małżonków nie wskazał majątku należącego do żony. Tymczasem jak wynika z poprzednio złożonego wniosku, w skład majątku należącego do żony wchodzą nieruchomości w postaci szeregowca w Ł. oraz działki w U.. Podkreślić przy tym należy, że bez znaczenia dla oceny wykazania przez skarżącego, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, pozostaje okoliczność, że małżonków łączy ustrój rozdzielności majątkowej. Referendarz sądowy zwracał już bowiem uwagę wnioskodawcy, że zgodnie z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy, w tym pomocy w zakresie prowadzonych procesów sądowych, choćby poprzez przekazanie kwoty środków na uiszczenie kosztów sądowych przez współmałżonka, którego to obowiązku nie wyłącza umowa majątkowa małżeńska, ustanawiającą ustrój rozdzielności majątkowej. Zwraca przy tym uwagę fakt, że skarżący pominął całkowitym milczeniem kwestię posiadania rachunków bankowych oraz spółdzielczego prawa do lokalu, w którym zamieszkuje. Brak realizacji zarządzenia Referendarza sądowego w tym zakresie ma istotne znaczenie dla oceny wykazania przez skarżącego przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych. Podkreślić bowiem należy, że Referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości strony nie są wystarczająco wyjaśnione, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych oświadczeń i żądanych informacji w tym przedmiocie. Sprawą wnioskodawcy jest bowiem dostateczne wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P. Z.-C.