I SA/Łd 1037/07

Dnia 4 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, , Protokolant Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji odmawiającej zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 1998 roku i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania postanawia 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić R.K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. kwotę 3382 (trzy tysiące trzysta osiemdziesiąt dwa) złote tytułem nienależnie pobranego wpisu. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.–Ś. nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy R.K. stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od towarów i usług za okres luty – grudzień 1998 roku w łącznej kwocie 338 123 złotych i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie to doręczono pełnomocnikowi podatnika w dniu 12 lipca 2007 roku. W dniu 24 lipca 2007 roku R.K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł skargę na powyższą decyzję. Wraz ze środkiem zaskarżenia nie uiszczono wpisu stałego. Pełnomocnik skarżącego w skardze wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 338.123 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 28 sierpnia 2007 roku pełnomocnik został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 3 382 złotych, który to wpis uiścił w zakreślonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu albowiem ten środek zaskarżenia podlega opłacie stałej, która nie została należycie uiszczona przez adwokata. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. od skargi pobiera się wpis, który może przybrać postać wpisu stosunkowego albo wpisu stałego. Przy czym, zgodnie z art. 221 p. p. s. a., jeżeli skarga, od której pobiera się wpis stały nie zostanie opłacona w prawidłowej wysokości, a wnosi ją profesjonalny pełnomocnik w osobie adwokata lub radcy prawnego, Sąd skargę taką odrzuci bez wzywania do uiszczenia wpisu. Zaznaczyć trzeba, że jest to przepis ius cogens, ustawodawca nie pozostawia Sądowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia. W przypadku nieopłacenia przez profesjonalnego pełnomocnika skargi obciążonej wpisem stałym, Sąd zobligowany jest wydać postanowienie o odrzuceniu skargi. Do istotnych powinności pełnomocnika należy zatem trafne wyróżnienie spraw, w których skargi podlegają wpisowi stałemu. Na podstawie art. 231 p. p. s. a. wpis stosunkowy pobiera się w tych sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Dlatego najpierw przesądzić trzeba, czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Podkreślić należy, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotem zaskarżenia jest nie wprost należność pieniężna, lecz raczej akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, z którego treści taka należność wynika. Powiedzieć zatem można, że ustawodawca posługuje się tutaj pewnym uproszczeniem. Niemniej jednak dla ustalenia, jaki w konkretnej winno się uiścić wpis, konieczne jest stanowcze stwierdzenie, czy zaskarżony akt (czynność) stanowi źródło określonego obowiązku (uprawnienia) wyrażonego w pieniądzu, w jego konkretnej kwocie w złotych. Innymi słowy - wpis stosunkowy obciąża te tylko skargi, które wniesiono na akty opiewające na sumę pieniężną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 roku, sygn. akt II OSK 1730/06, publ. ONSAiWSA z 2007 roku, nr 4, poz. 81). W konsekwencji – wszelkie inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej opłacone być winny wpisem stałym, którego wysokość określają § 2 - 4 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że skarga R.K. podlega wpisowi stałemu. Zaskarżona decyzja nie ma bowiem charakteru aktu nakładającego na stronę obowiązek lub uprawnienie o charakterze pieniężnym. Stanowi rozstrzygnięcie podjęte w trybie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej o. p. Decyzja ta uchyla w całości decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ wobec konieczności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Skutkiem wydania tego rodzaju aktu jest obowiązek organu podatkowego I instancji ponownego rozpatrzenia sprawy podatkowej. W tym sensie to organ I instancji staje się zasadniczym wykonawcą decyzji organu odwoławczego i do niego adresowane jest zobowiązanie nakreślone treścią decyzji. Natomiast strona postępowania, nie tracąc przymiotu właściwego adresata decyzji, nie czerpie z rozstrzygnięcia organu odwoławczego bezpośrednio żadnego uprawnienia, ani też nie staje się podmiotem obowiązku, w szczególności nie jest zobowiązana do poniesienia jakiegokolwiek ciężaru fiskalnego, uiszczenia sumy pieniężnej. Wobec tego nie sposób uznać, że tego rodzaju decyzja stanowi źródło należności pieniężnej, w rozumieniu art. 231 p. p. s. a. Podobny pogląd w zakresie konieczności uiszczenia wpisu stałego od skargi na decyzje kasacyjną organu odwoławczego wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2007 roku, sygn. akt II FZ 212/07, niepubl., w postanowieniu z dnia 9 września 2005 roku, sygn. akt II FZ 452/05, niepubl. oraz w postanowieniu z dnia 25 lipca 2007 r., II OZ 641/07, LEX nr 278003. Skoro skarżący reprezentowany jest (również na etapie złożenia skargi) przez pełnomocnika będącego adwokatem, na pełnomocniku na podstawie art. 221 p. p. s. a. w związku z art. 231 p. p. s. a. i § 2 ust. 3 pkt 12 cyt. wyżej rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ciążył obowiązek jednoczesnego ze skargą uiszczenia wpisu stałego w wysokości 500 złotych. Skoro adwokat obowiązkowi temu zadość nie uczynił, skarga pozostaje dotknięta nieusuwalnym brakiem, co skutkuje koniecznością jej odrzucenia. Oceny tej nie zmienia fakt błędnego wezwania adwokata do uiszczenia wpisu stosunkowego. Okoliczność ta nie usuwa działania przepisu art. 221 p.p.s.a. i nie niweczy przyjętego w nim skutku w postaci odrzucenia skargi (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 sierpnia 2000 r., II CZ 57/00, Biul. SN 2000, nr 10, poz. 14). Wpis stosunkowy bowiem powinien być uiszczony przez adwokata lub radcę prawnego w takim terminie, jaki jest dopuszczalny do wniesienia skargi podlegającej takiej opłacie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 1969 r., III CRN 136/69, LEX nr 6505; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1970 r., III CZP 58/70, OSNCP 1971, nr 9, poz. 146). Jednocześnie, wobec tego, że w niniejszej sprawie omyłkowo zarządzono o wezwaniu pełnomocnika do uiszczenia wpisu stosunkowego w wysokości 3 382 złotych, kwota ta, jako pobrana nienależnie, podlega zgodnie z art. 225 p. p. s. a. zwrotowi. Mając na uwadze wszystkie przytoczone wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 221 i art. 225 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił skargę odrzucić oraz zwrócić stronie skarżącej kwotę nienależnie pobranego wpisu stosunkowego od skargi. M.St.