I SA/Łd 104/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 marca 2014 r. w sprawie ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec i październik 2008 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za sierpień, wrzesień i grudzień 2008 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r. oddalił skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec i październik 2008 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za sierpień, wrzesień i grudzień 2008 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W dniu 15 kwietnia 2014 r. doradca podatkowy reprezentujący skarżącą wniósł do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadniania powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazała, że z powodu nagłej choroby nie mogła brać udziału w rozprawie i była zastępowana tylko w tym zakresie przez substytuta, który po rozprawie powiadomił ją o wyniku sprawy, zwalniając się tym samym z obowiązku dalszego prowadzenia sprawy. Na skutek złego stanu zdrowia ustanowiony pełnomocnik nie mógł działać w imieniu skarżącej spółki w zakresie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od jego ogłoszenia. Absencja chorobowa pełnomocnika trwała od dnia 13 marca 2014 r. do dnia 15 kwietnia 2014 r. W tym okresie pełnomocnik nie mógł sporządzić i wnieść przedmiotowego wniosku z uwagi na silne bóle kręgosłupa i brak możliwości poruszania się z uwagi na zalecenia lekarskie. Dopiero po kilku zabiegach medycznych, a najwcześniej w dniu 8 kwietnia 2014 r. pełnomocnik mógł dokonać jakichkolwiek czynności zawodowych. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono zaświadczenie lekarskie z dnia 13 marca 2014 r., z którego wynika, że u pełnomocnika skarżącej spółki rozpoznano ostry atak bólowy odcinka lędźwiowego z porażeniem nerwu kulszowego prawego i zalecono reżim łóżkowy. Zawarto wskazanie, że by po ustąpieniu ostrych bólów zgłosiła się do rehabilitacji. Ponadto załączono zaświadczenie z dnia 3 kwietnia 2014 r., z którego wynika, że pełnomocnik skarżącej korzysta z rehabilitacji narządu ruchu po ostrym porażeniu korzeni nerwowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 2 powołanej ustawy przywrócenie terminu podlega ocenie pod kątem uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego oraz zachowania wymogów formalnych do złożenia tego wniosku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o jakim mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Jeżeli natomiast przy dokonywaniu określonych czynności procesowych strona korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, to przy tej ocenie również należy ocenić obiektywny miernik należytej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Zdaniem Sądu, wskazana przez pełnomocnika skarżącego okoliczność nie stanowi o braku jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Należy wskazać, iż od doradcy podatkowego, jako pełnomocnika profesjonalnego, wymaga się lepszej znajomości prawa, a tym samym dbałości o prowadzone sprawy i podejmowania wszelkich zgodnych z prawem czynności, w celu jak najlepszego wywiązywania się z powierzonych obowiązków. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, nagła choroba może być podstawą do przywrócenia terminu do dokonania czynności, ale tylko w wypadku, gdy nie pozwala ona na wyręczenie się inną osobą. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik ustanowiła pełnomocnika substytucyjnego, który zastępował ją na rozprawie przed Sądem. Pełnomocnik miał zatem możliwość wyręczenia się inną osobą – pełnomocnikiem substytucyjnym. Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez pełnomocnika ustalonych zasad współpracy z pełnomocnikiem substytucyjnym, należy zauważyć, że nie mogą być one wystarczającym uzasadnieniem braku jego winy w uchybieniu terminu. Skoro bowiem stan zdrowia pełnomocnika nie pozwalał na osobiste dokonanie czynności niezbędnych do zakwestionowania niekorzystnego rozstrzygnięcia Sądu, winna była skontaktować się z pełnomocnikiem substytucyjnym, w celu ustalenia dalszej współpracy w zakresie przedmiotowej sprawy. Skoro tego nie uczyniła, to zdaniem Sądu, nie wykazała należytej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego prawidłowo dbającego o interesy swojego mocodawcy. Przyjmując bowiem obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od doradcy podatkowego, należy uznać, że obowiązkiem fachowego pełnomocnika jest właściwe zorganizowanie swojej pracy. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także zapewnienie zastępstwa na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych. Wiąże się to przecież z odpowiedzialnością za prowadzenie spraw reprezentowanej strony, w tym także z obowiązkiem dochowania terminów. Zaistniałe w tym zakresie zaniechanie ze strony profesjonalnego pełnomocnika uniemożliwia przyjęcie, że uchybił on terminowi bez swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2010 sygn. akt II GZ 58/10). Zauważyć przy tym wypada, że wniesienie do sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wymagało stawiennictwa pełnomocnika w sądzie, ponieważ mogło nastąpić przez oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Treść zaświadczeń lekarskich nie daje podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia pełnomocnika uniemożliwiał mu przygotowanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i posłużenie się inną osobą przy nadaniu go w urzędzie pocztowym. Reasumując, należy podkreślić, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 86 § 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. mko