I SA/Łd 1069/08

Dnia 25 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant asystent sędziego Piotr Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie żądania wymierzenia grzywny w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie oddala skargę. I SA/Łd 1069/08 UZASADNIENIE Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł., decyzją z dnia [...] określił M. i M.P. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok w wysokości 919.024,20 zł. oraz zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok w kwocie 564.747,20 zł. Od powyższej decyzji podatnicy wnieśli odwołanie do Izby Skarbowej w Ł. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzję Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Na powyższą decyzję M. i M.P. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2002 roku, sygn. akt I SA/Łd 493/02 Sąd oddalił skargę wniesioną przez małżonków P. Powyższy wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 18 maja 2004 roku, sygn. akt FSK 263/04 uwzględnił skargi kasacyjne wniesione przez podatników. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wyrokiem z dnia 7 grudnia 2004 roku, sygn. akt I SA/Łd 808/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia M. i M. małż. P. zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok. Sąd stosując się do oceny prawnej zawartej w orzeczeniu NSA z dnia 18 maja 2004 roku podniósł, iż przyczyną wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego były istotne naruszenia przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wyroku zawarte zostały zalecenia dla organu podatkowego ponownie rozpatrującego sprawę. Sąd wskazał, iż organ ma obowiązek szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Ciąży na nim ponadto powinność przeprowadzenia wszechstronnej, wnikliwej i należycie uzasadnionej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym opinii zawartych w aktach sprawy. Poczynione w tej materii ustalenia muszą znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu przyszłej decyzji, które musi spełniać wynikające z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej wymagania, tj. charakteryzować się kompletnością, spójnością merytoryczną i logiką. W szczególności organ podatkowy został zobowiązany do wyjaśnienia jakie kryteria zadecydowały o wynikach przyjętej oceny. Dopiero usunięcie tych braków może dać realną możliwość na ocenę zgodności z prawem zapadłej decyzji. Od powyższego wyroku M. i M.P. wnieśli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2007 roku, sygn. akt II FSK 781/06 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną małżonków P. Po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego akta administracyjne sprawy w dniu 9 października 2007 roku zostały zwrócone do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Następnie zostały przez organ odwoławczy przekazane w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej do Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. celem ich uzupełnienia w zakresie określonym w orzeczeniach sądów administracyjnych. Pismami z dnia 14 grudnia 2007 roku, 29 lutego 2008 roku i 30 maja 2008 roku organ odwoławczy informował podatników o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. W dniu 20 czerwca 2008 roku M.P. wezwał Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. do załatwienia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 roku, sygn. akt I SA/Łd 808/04. W dniu 7 lipca 2008 roku M.P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę wraz żądaniem ukarania Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. grzywną w trybie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z powodu niezałatwienia przez organ sprawy w przepisanym terminie po wyroku uchylającym decyzję organu podatkowego. Skarżący wskazał, iż organ podatkowy, mimo iż akta sprawy otrzymał w dniu 15 listopada 2007 roku do dnia wniesienia skargi nie załatwił sprawy poprzez wydanie decyzji, czym uchybił ustawowemu dwumiesięcznemu terminowi przewidywanemu do załatwienia sprawy. Zdaniem M.P. w sprawie nie zaszły żadne okoliczności powodujące przedłużenie terminu do jej załatwienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc iż zarzuty w niej podniesione są całkowicie bezzasadne. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podniósł, iż w sprawie aktualnie toczy się postępowanie odwoławcze od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Przedłużający się termin załatwienia sprawy jest wynikiem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniach sądów administracyjnych zapadłych na tle niniejszej sprawy. O wszelkich czynnościach mających wpływ na niezałatwienie sprawy w terminie organ informował skarżącego. Nie można zatem, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., twierdzić, iż pozostaje on w bezczynności po wyroku uchylającym decyzje, co stanowi niezbędną przesłankę dla uwzględnienia skargi w trybie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 25 listopada 2008 roku na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi strona skarżąca poparła wniesioną skargę, natomiast pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – powoływanej dalej jako p.p.s.a. - w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd w tym przypadku może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. Komentarz do art.154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II). W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie można zarzucić Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 roku, sygn. akt I SA/Łd 808/04. Niedochowanie przez organ podatkowy ustawowego terminu do załatwienia sprawy ma usprawiedliwione podstawy w postaci realizacji przez organ zaleceń zawartych w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku. W powyższym wyroku Sąd wykazał szereg uchybień procesowych, do których usunięcia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. jest prawnie zobligowany. Stosownie bowiem do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono. Oznacza to, iż organ rozpatrujący sprawę ponownie zobowiązany jest do prowadzenia postępowania w sposób określony w wyroku sądowym zapadłym na tle rozpatrywanej sprawy. Wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 roku, sygn. akt I SA/Łd 808/04 wytyczyły Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. kierunek w jakim należy wykorzystać materiały i czynności procesowe z poprzedniego postępowania, a w szczególności odnosiły się do tych fragmentów dotychczasowego postępowania, które wymagają rozszerzenia lub uzupełnienia. Organ odwoławczy dążąc do ich wykonania doszedł do przekonania, iż ich należyta realizacja wymaga przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i na podstawie art., 229 Ordynacji podatkowej przekazał w dniu 27 listopada 2007 roku akta sprawy do organu I instancji celem przeprowadzenia postępowania uzupełniającego we wskazanym przez Sąd zakresie. Akta sprawy do dnia złożenia przez M.P. skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. nie zostały Dyrektorowi Izby Skarbowej zwrócone. O okolicznościach mających wpływ na uchybienie ustawowemu terminowi do załatwienia sprawy skarżący był na bieżącą informowany przez organ (pisma z dnia 14 grudnia 2007 roku, 29 lutego 2008 roku i 30 maja 2008 roku). Reasumując niezałatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. po otrzymaniu akt sprawy z wyrokiem NSA z dnia 15 czerwca 2007 roku, sygn. akt II FSK 781/06 jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. dążąc do realizacji zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004 roku podjął niezbędne czynności i był uprawniony do zlecenia przeprowadzenia dodatkowego postępowania uzupełniającego organowi I instancji. Do dnia wniesienia skargi akta sprawy nie zostały mu zwrócone. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. i na podstawie art. 151 tejże ustawy oddalił skargę jako nieuzasadnioną. P.Pij.