I SA/Łd 1075/12

WyrokWSA w Łodzi2013-03-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędzia WSA Cezary Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik nie został poinformowany przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, powoduje zawieszenie biegu tego terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nie powoduje zawieszenia biegu tego terminu. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 30/11 potwierdza, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w takim zakresie jest niezgodny z Konstytucją. W konsekwencji, jeśli zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, należy uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz umorzyć postępowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. określającą R. H. wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. Organ I instancji stwierdził nieprawidłowości w rozliczeniach VAT, zaniżenie podatku należnego i zawyżenie podatku naliczonego. Organ odwoławczy początkowo uchylił decyzję organu I instancji, uznając materiał dowodowy za niepełny, a następnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji po ponownym postępowaniu. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy i błędne ustalenia faktyczne. Sąd rozpoznał również kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sygnatura akt I SA/Łd 1075/12 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. określającą R. H. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2006 r. w kwocie 4.408 zł oraz określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, w tym kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości "0". W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego w firmie [...] R. H., [...], w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. stwierdzono, w poszczególnych miesiącach okresu kontrolowanego, zaniżenie podatku należnego oraz zawyżenie podatku naliczonego. Kontroli podatkowej zostały poddane: ewidencja zakupu i ewidencja sprzedaży, faktury VAT dokumentujące zakupy i sprzedaż, wyciągi bankowe oraz umowy leasingu. W wyniku podjętych czynności kontrolnych organ I instancji wykazał, na podstawie analizy ww. dowodów, nieprawidłowości zarówno po stronie podatku naliczonego jak i należnego, których konsekwencją było: 1. zaniżenie podatku należnego o kwotę 1.010,94 zł, 2. zawyżenie podatku należnego o kwotę 604,34 zł, 3. zawyżenie podatku naliczonego o kwotę 559,54 zł. W toku prowadzonej kontroli podatkowej stwierdzono nadto różnice pomiędzy kwotami podatku należnego wykazanymi w rejestrach sprzedaży (17.777 zł), a wynikającymi z deklaracji VAT-7 za kontrolowany miesiąc (18.510 zł), a także różnice pomiędzy kwotami podatku naliczonego wykazanymi w rejestrach zakupu (14.075 zł), a wynikającymi z deklaracji VAT-7 za ten miesiąc (18.224 zł). W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości uznano, że ewidencja zakupu i sprzedaży za miesiąc sierpień 2006r. była prowadzona nierzetelnie i na podstawie art. 193 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako "o.p."), nie uznano jej za dowód w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy I instancji, w oparciu o art. 23 § 2 ww. ustawy, odstąpił jednak od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania uzupełniając dane, wynikające z ewidencji zakupu i sprzedaży, dowodami uzyskanymi w toku postępowania. W następstwie przeprowadzonego postępowania, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wydał decyzję w zakresie podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. W wyniku analizy akt sprawy i argumentów zawartych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał decyzję z [...] r. uchylającą w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że zgromadzony materiał dowodowy jest niepełny, a podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie jest przedwczesne. W następstwie ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wydał w dniu [...] r. decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2006 r. Decyzją wydaną dnia [...] r., na skutek złożonego przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności, odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego podniesiono, że nastąpiłoby ono z dniem 31 grudnia 2011 r. Jednakże, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p., bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia wobec Podatnika, postanowieniem Urzędu Skarbowego w W. wydanym w dniu 28 grudnia 2011 r., a więc przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia, dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 56 § 2 kks w związku z art. 6 § 2 kks, polegające na składaniu w Urzędzie Skarbowym w W. deklaracji VAT-7 za okres styczeń - grudzień 2006 r. podając w nich nieprawdę, w wyniku czego podatek od towarów i usług został uszczuplony łącznie w kwocie 88.269 zł, w art. 61 § 1 kks polegające na nierzetelnym prowadzeniu w okresie styczeń - grudzień 2006 r. ewidencji zakupu i sprzedaży VAT, czym naruszono art. 109 ustawy o podatku od towarów i usług oraz w art. 62 § 3 kks w związku z art. 6 § 2 kks polegające na nieprzechowywaniu faktur VAT za okres styczeń - grudzień 2006 r., czym naruszono przepis art. 106 ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Do dnia wydania decyzji ostatecznej dochodzenie wszczęte ww. postanowieniem nie zostało zakończone ponieważ postanowieniem z dnia 15 lutego 2012 r. Urząd Skarbowy w W. zawiesił przedmiotowe dochodzenie. Wniesienie przez Podatnika odwołań od decyzji wymiarowych w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń — grudzień 2006 r. uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania. Stąd też dochodzenie w powyższej sprawie zostało zawieszone do czasu "ustąpienia przyczyny uzasadniającej jego zawieszenie". Tym samym zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji podlegała merytorycznej ocenie przez organ odwoławczy. Przechodząc do meritum przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie uznano, iż Podatnik w rozliczeniu miesiąca sierpnia 2006 r. zaniżył podatek należny. Organ I instancji bowiem ustalił, że w ewidencji sprzedaży za miesiąc sierpień 2006 r. oraz w deklaracji VAT-7 za ten okres nie została wykazana faktura wystawiona na rzecz PHUP A. G. P. z/s w S., na kwotę netto 14.442 zł i VAT 1.010,94 zł. Czynności sprawdzające przeprowadzone ww. podmiocie gospodarczym stwierdzono w dokumentacji podatkowej oryginał wskazanej faktury nr [...] z dnia 23 sierpnia 2006 r., co zostało potwierdzone informacją zawartą w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 17 kwietnia 2007 r. Stanowi to naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej jako "ustawa o VAT") a także art. 19 ust. 1, 29 ust. 1 i 103 ust. 1 niniejszej ustawy, a nadto § 21 ust. 1 i § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 95, poz. 798 ze zm.). W toku kontroli ustalono również, że R. H. zawyżył podatek należny o kwotę 604,34 zł z uwagi na zaewidencjonowanie, w błędnych kwotach, faktury nr [...] z dnia 15 sierpnia 2006 r. wystawionej na rzecz B. Spółka z o.o. W.. W ewidencji sprzedaży za kontrolowany miesiąc wpisano bowiem wartość netto 5.593,50 zł i podatek należny – 1.230,57 zł. Natomiast z oryginału niniejszej faktury znajdującej się w dokumentacji podatkowej wskazanego kontrahenta wynikają odpowiednio kwoty 2.846,50 zł i 626,23 zł. Dodatkowo potwierdzeniem powyższych ustaleń organu I instancji jest wpłata dokonana na konto Podatnika przez wskazaną spółkę w wysokości 16.409,13 zł tytułem zapłaty m.in. za fakturę nr [...] w kwocie brutto 3.472,73 zł. Powyższe stanowi naruszenie regulacji zawartej w treści art. 109 ust. 1 ustawy o VAT. Organ odwoławczy podtrzymał również stanowisko, co do zawyżenia w rozliczeniu rozpatrywanego miesiąca podatku naliczonego. Ustalono bowiem, że w ewidencji zakupu za miesiąc lipiec 2006 r. wykazane zostały faktury wystawione przez "C." S.A. W. (z dnia 8 sierpnia 2006 r. i z dnia 16 sierpnia 2006 r.), z których Podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego do wysokości 60 %. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przedmiotem leasingu był samochód marki FORD MONDEO, który w 2007 r. został skradziony. Podatnik nie posiadał dowodu rejestracyjnego tego pojazdu, jak również świadectwa homologacji oraz zaświadczenia wydanego przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów o spełnieniu wymogów wynikających z art. 86 ust. 4 pkt 1-4 ustawy o podatku od towarów i usług. Powyższe dane zostały ujęte w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006, wydanej na rzecz R. H.. Decyzja ta nie została zaskarżona w trybie odwoławczym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] r. włączył przedmiotową decyzję wraz z załącznikami jako dowód do postępowania podatkowego. Stanowi to naruszenie dyspozycji art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Ustalono również, że Podatnik zawyżył podatek naliczony o kwotę 158,69 zł z tytułu zaewidencjonowania, w błędnych wartościach, faktury nr [...] z dnia 25 lipca 2006 r. wystawionej przez firmę "D." Spółka z o.o. z/s w D., gdyż w ewidencji zakupu z rozpatrywany miesiąc wpisano wartość netto 4.000 zł i podatek naliczony według stawki 22% - 880 zł, a z okazanej kontrolującym faktury wynikają odpowiednio kwoty – 3.278,69 zł i 721,31 zł. Powyższym Podatnik naruszył normę wynikającą z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT. W wyniku analizy dokumentacji księgowej Podatnika stwierdzone zostały także rozbieżności występujące pomiędzy kwotami podatku naliczonego i należnego ujętymi w ewidencji zakupu i sprzedaży, a wykazanymi w deklaracji VAT-7 za kontrolowany miesiąc. Strona nie potrafiła, w toku prowadzonego postępowania, wyjaśnić przyczyn powstania tych rozbieżności. Z uwagi na powyższe, organ do rozliczenia kontrolowanego miesiąca przyjął dane wykazane w rejestrach zakupu i sprzedaży, zgodne z dokumentami źródłowymi, które zostały skorygowane o nieprawidłowości stwierdzone w toku prowadzonego postępowania. Niezgadzając się z ustaleniami organów, Podatnik zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzucił jej naruszenie art. 180, 187 i 197 o.p. poprzez brak wszechstronnego rozważenia sprawy, bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w wyniku czego doszło do błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Z uwagi na charakter i zakres naruszeń wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej odrzucenie bądź ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe merytoryczne stanowisko w sprawie. Uzasadniając żądanie w zakresie odrzucenia skargi wskazał, iż skarga wniesiona do organu nie została opatrzona podpisem Podatnika, co stanowi naruszenie art. 46 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – dalej jako "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż zupełnie z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Na wstępie rozpoznaniu podlega żądanie organu w zakresie odrzucenia skargi. Bezspornym jest, iż skarga złożona do organu nie została opatrzona podpisem Podatnika. Jednakże, wezwaniem z dnia 14 września 2012 r. skarżący został zobowiązany do usunięcia braków formalnych skargi, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., poprzez jej podpisanie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie dnia 20 września 2012 r., która w dniu 27 września 2012 r. uzupełniła wymagany brak. W związku z powyższym nie ma podstaw do odrzucenia skargi z powodu wskazanego przez organ. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że zobowiązanie za sierpień 2006 r. w podatku VAT przedawniało się z końcem 2011 roku. Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez organ odwoławczy, że zastosowanie w sprawie miał art. 70 § 6 pkt 1 o.p., skutkując zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej za wystarczającą przesłankę powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia uznał okoliczność, że w dniu 28 grudnia 2011 r. nastąpiło wszczęcie postępowania karnoskarbowego z uwagi na podanie przez stronę skarżącą nieprawdy w deklaracjach VAT-7, obejmujących okresy od stycznia do grudnia 2006 r. w wyniku czego podatek VAT został uszczuplony na kwotę 88.269 zł. Znamiennym jest to, że z materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż skarżący nie był powiadomiony o wszczętym w dniu 28 grudnia 2011 r. dochodzeniu przed dniem 31 grudnia 2011 r. Zatem, w ocenie sądu, doszło do naruszenia prawa materialnego, o skutku wykluczającym skarżoną decyzję z obrotu prawnego, z niżej wskazanych powodów. Instytucja zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego (o przestępstwo lub wykroczenie) wprowadzona została do Ordynacji podatkowej mocą nowelizacji tej ustawy z dnia 12 września 2002 r. (ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa i niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Na tle tego przepisu ukształtowała się praktyka organów podatkowych sprowadzająca się do tego, że w sytuacji kiedy zbliżający się upływ terminu przedawnienia uniemożliwiał skuteczne jego przerwanie, wydawane było postanowienie o wszczęciu postępowania o przestępstwo lub wykroczenie. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w wersji obowiązującej w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Przepis ten został zmieniony ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. Nr 143, poz. 1199) i od 1 września 2005 r. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Zmiana ta jednoznacznie miała na celu doprecyzowanie i uzupełnienie treści poprzednio obowiązującego przepisu poprzez wskazanie, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego musi dotyczyć czynu zabronionego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Nie ma potrzeby szerzej uzasadniać dlaczego przedawnienie zobowiązania podatkowego ma istotny wpływ na sytuację prawną podatnika i dlaczego z punktu widzenia demokratycznego państwa prawnego powinien mieć on dostęp do wiedzy, czy w sprawie jego zobowiązania podatkowego nastąpiły zdarzenia powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu. Jeśli przeanalizować wszystkie wymienione w Ordynacji podatkowej okoliczności powodujące przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, to w każdym przypadku podatnik może uzyskać wiedzę, czy w jego sprawie wystąpiły takie okoliczności, czy też nie. Co więcej np. w przypadku przerwania biegu terminu przedawnienia z powodu zastosowania środka egzekucyjnego organ egzekucyjny ma obowiązek zawiadomienia podatnika o jego zastosowaniu (art. 70 § 4). Jedyną okolicznością powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia o zaistnieniu, której podatnik w ogóle może nie posiadać żadnej wiedzy, ani też dostępu do niej jest właśnie okoliczność wskazana w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Zgodnie z art. 113 § 1 K.k.s. w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanowią inaczej. Akurat w zakresie wszczęcia postępowania przepisy K.k.s. nie zawierają odmiennych uregulowań od zawartych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm., dalej jako "K.p.k."). Ustawa ta nie przewiduje w ogóle zawiadomienia potencjalnego sprawcy o wszczęciu postępowania (art. 305 § 4 w związku z art. 325a § 1 K.p.k.). O wydaniu takiego postanowienia zawiadamia się jedynie osobę lub instytucję, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie oraz ujawnionego pokrzywdzonego. Po wszczęciu postępowania toczy się ono ad rem (w sprawie), a potencjalny sprawca (podejrzany) do momentu, w którym organ prowadzący postępowanie ogłosi mu zarzut lub zarzuty (art. 313 § 1 i 2 oraz art. 325g § 1, 2 i 3 K.p.k.) o toczącym się postępowaniu nie ma wiedzy. Ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutu powoduje, że wkracza ona w fazę ad personam. Pomiędzy wszczęciem postępowania, a przedstawieniem zarzutu może minąć nawet bardzo długi czas, zwłaszcza w tych sprawach, w których w momencie wszczęcia postępowania osoba potencjalnego sprawcy w ogóle nie jest znana. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie o sygnaturze akt P 30/11 stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji. Naruszenie zasady ochrony zaufania do państwa i prawa polega na tym, że ze zdarzeniem, o którym podatnik nie jest informowany, ustawodawca wiąże niekorzystne dla niego skutki prawne w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Opisany wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 24 lipca 2012 r. w Dzienniku Ustaw (Dz. U poz. 848), a więc wszedł w życie (art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji) oznacza to, że wszystkie organy władzy publicznej, w tym również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania tych orzeczeń. Mają także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (Bogusław Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2009 str.835-853 ). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów było zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny wyrok ten dotyczy art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., nadanym ustawą z 12 września 2002 r. Jednakże zwrócił uwagę, że zakwestionowany przepis w obecnie obowiązującym brzmieniu również zawiera normę uznaną za niekonstytucyjną, co skutkuje koniecznością nowelizacji art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Mając na względzie uwagi Trybunału Konstytucyjnego oraz treść wyroku w sprawie P 30/11 należy przyjąć, że art. 70 § 6 pkt 1 o.p. wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe wówczas, gdy o postępowaniu tym podatnik został poinformowany przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p. . Zgodnie z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Oznacza to tyle, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. – jeśliby nie wystąpiły żadne zdarzenia powodujące przerwanie lub zawieszenie jego biegu – ulega przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2011 r. . Decyzja organu odwoławczego została wydana [...] r. a następnie doręczona stronie 13 lipca 2012 roku , a więc już po upływie terminu przedawnienia. Organ odwoławczy argumentował, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie, przed jego upływem, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. W ocenie Sądu samo wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo karnoskarbowe, wbrew stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej, nie spowodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Skutek taki wywoła dopiero poinformowanie osób uprawnionych do reprezentowania strony skarżącej lub samej strony o prowadzonym postępowaniu karnoskarbowym i postawionych jej zarzutach, o ile miało ono miejsce przed upływem terminu przedawnienia. Z akt sprawy wynika, że skarżący przed datą 31 grudnia 2011 r., nie uzyskał wiedzy o wszczęciu postępowania o przestępstwo skarbowe związane z zobowiązaniem podatkowym w podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. . Należy w związku z tym stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 70 § 1 o.p. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. polegającym na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 70 § 6 pkt 1 o.p., a w konsekwencji uznaniu iż, nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy bez wątpienia przedmiotowe zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, co powoduje jego wygaśnięcie z mocy prawa. Podkreślić należy, że zobowiązanie podatkowe wygasa także w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję określającą, a po jej wydaniu nastąpił upływ terminu przedawnienia. Stanowisko takie zaprezentował NSA w uchwale z dnia 6 października 2003 r., FPS 8/03 (ONSA 2004, nr 1, poz. 7, Glosa 2004, nr 7, s. 32), stwierdzając, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Upływ czasu spowoduje wygaśnięcie zobowiązania bez względu na to, czy toczy się postępowanie podatkowe, czy też nie i czy znajduje się ono w fazie przed organem pierwszej, czy też drugiej instancji. Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowe zastosowanie powyższej normy przez Dyrektora Izby Skarbowej prowadzić powinno do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje się do przedstawionej interpretacji wskazanych przepisów oraz przeanalizuje czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy wystąpiły inne zdarzenia powodujące, iż do przedawnienia zobowiązania podatkowego nie doszło. W przypadku ich nie odnotowania winien umorzyć postępowanie w sprawie. Wskazana okoliczność ma znaczenie decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy, powodując niecelowość oceny zarzutów skargi pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego zastosowanych przez administracje podatkową (art. 134 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. t.n.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło