I SA/Łd 1076/06
WyrokWSA w Łodzi2006-10-24
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska, Bogdan Lubiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, oparta na stwierdzeniu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, jest zgodna z przepisami Ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 233 § 2?Ratio decidendi
Organ odwoławczy jest uprawniony do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej). W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji dopuścił się istotnych uchybień proceduralnych i dowodowych, a zebranie niezbędnych dowodów wykraczałoby poza zakres postępowania uzupełniającego prowadzonego przez organ odwoławczy (art. 229 Ordynacji podatkowej), przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest uzasadnione.Stan faktyczny
W przedsiębiorstwie skarżącej przeprowadzono kontrolę podatkową w zakresie VAT za okresy od maja do grudnia 2002 r. Organ pierwszej instancji zakwestionował prawo do odliczenia VAT z faktur wystawionych przez niektórych kontrahentów, uznając ich za nieuprawnionych lub nieposiadających towarów. Decyzją organu pierwszej instancji określono skarżącej zobowiązanie podatkowe. Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia i przekazanie do ponownego rozpatrzenia decyzji organu I instancji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2002 r. oddala skargę
W Przedsiębiorstwie Produkcyjno Handlowo Usługowym A. w B. należącym do M. W. przeprowadzono kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2002 r. W jej trakcie ustalono, że skarżąca w 2002 r. prowadziła działalność gospodarczą polegającą na handlu olejami: opałowym i napędowym. W okresie objętym postępowaniem kontrolnym dokonała ona zakupów od firm: B J. S., C A. G., D S. Ł., E S. Z., F M. K., G R. K. Kontrahenci ci byli podmiotami zarejestrowanymi, ale - jak wykazało przeprowadzone postępowanie - nie mogli dokonać czynności, które zostały udokumentowane fakturami firmowanymi ich nazwą, gdyż nie udowodniono, że znajdowali się oni w legalnym posiadaniu uwidocznionych na nich towarów. Organ I instancji uznał więc, że obniżenia podatku należnego o naliczony z faktur wystawionych przez ww. podmioty dokonano z naruszeniem § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ustalono ponadto, że firma H Z. N., w dniu 7 sierpnia 2002 r. dokonała w I Urzędzie Skarbowym w R. rejestracji dla celów podatku od towarów i usług, a w dniu 10 sierpnia 2002 r. złożyła dokument o likwidacji działalności gospodarczej. Faktury wystawione przez Z. N. na nazwisko skarżącej przed dniem 7 sierpnia 2002 r. (tj. w maju, czerwcu, lipcu oraz w dniu 5 sierpnia 2002 r.) potraktowano więc, jako wystawione przez podmiot nieuprawniony. Z tego też względu nie mogły one stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich zawarty i dlatego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od maja do sierpnia oraz od listopada do grudnia 2002 r.
W dniu 6 stycznia 2006 r. pełnomocnik M. W. złożył (uzupełnione pismem z dnia 30 stycznia 2006 r.) odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., przeprowadzając dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów co do kontrahentów skarżącej – PHU G R. K. oraz H Z. N., uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, iż wydanie właściwego rozstrzygnięcia w sprawie uzależnione było od przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w znacznej części. W uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił faktu rzeczywistego dokonania czynności uwidocznionych na fakturach wystawionych przez firmę I S. G. w listopadzie 2002 r., powołał się też na okoliczności dotyczące PHU D S. Ł., które nie znajdowały potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
W dniu 2 czerwca 2006 r. pełnomocnik skarżącej złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie przepisu art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na przekazaniu sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, w sytuacji, gdy jej rozstrzygniecie nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części oraz art. 120 i 121 w zw. z art. 178 § 1 ustawy ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że przepisy te nie stanowią podstawy do wydania kserokopii przez organ podatkowy. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz nakazanie rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisu art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60) organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Organ odwoławczy uprawniony jest również do uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (art. 233 § 2 cyt. ustawy).
W sprawie niniejszej Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podjął w trakcie postępowania odwoławczego próbę uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. W tym celu wystąpił w trybie art. 229 ustawy Ordynacja podatkowa do organów podatkowych właściwych dla niektórych z kontrahentów M. W. oraz organów podatkowych dysponujących materiałami mogącymi mieć wpływ na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy o ich przesłanie. Po analizie tak uzupełnionych dokumentów, stwierdził jednak, iż materiał ten jest nadal niekompletny i niezbędnym jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części. W tym celu uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego w sprawie niniejszej była prawidłowa. Wskazać bowiem należy, iż sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. nie zasługiwał na aprobatę. Organ ten, pomimo powzięcia informacji, iż faktury wystawione skarżącej przez firmę I S. G. nie zawierają podpisów S. G. oraz, że podmiot ten nie posiada ich kopii zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Niedopuszczalne było również powołanie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w uzasadnieniu wydanej przez niego decyzji okoliczności dotyczących firmy D S. Ł. nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, bez załączenia ustaleń dokonanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. dokonanych w postępowaniu prowadzonym wobec S. Ł. przez ten organ. W tym stanie rzeczy decyzja pierwszoinstancyjna nie mogła się ostać. Organ odwoławczy zasadnie uznał, iż nie można było dokonać oceny prawidłowości rozliczenia w zakresie obniżenia podatku należnego o naliczony wynikający z faktur wystawionych M. W. przez firmy: D S. Ł. i I S. G.
Wskazać przy tym należy, że organ odwoławczy nie był uprawniony do przeprowadzenia samodzielnie postępowania dowodowego w tak znacznej części. Tak przeprowadzone postępowanie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego pozbawiając stronę prawa do zajęcia stanowiska w danej kwestii przez dwie instancje organów podatkowych. Przeprowadzenie dowodów w tak obszernym zakresie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. spowodowałoby zachwianie zasady wyrażonej w treści art. 220 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W tym stanie rzeczy, w świetle zakresu uchybień proceduralnych jakich dopuścił się Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej argumenty pełnomocnika strony skarżącej dotyczące naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uznać należało za bezzasadne. Zebranie dowodów i uzupełnienie materiałów w w/w. zakresie wykraczałoby bowiem poza granice postępowania, o którym mowa w art. 229 Ordynacji podatkowej.
Organ II instancji uchylając decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ uwzględnił wniosek strony zawarty w odwołaniu od tej decyzji. Ewentualne uchybienia w zakresie braku możliwości sporządzenia kserokopii z akt sprawy nie miały wpływu na jej wynik i będą mogły być usunięte przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Z tych względów Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło