I SA/Łd 1087/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na rzecz radcy prawnego E. K. kwotę 2.400,- (dwa tysiące czterysta) złotych plus należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. w sprawie określenia T. J. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006, w wysokości 49.707 oraz odsetek za zwłokę od nie zapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, za miesiące: kwiecień, sierpień, wrzesień i październik 2006 r., obliczonych na dzień złożenia zeznania podatkowego, w łącznej wysokości 856 zł. Organy podatkowe ustaliły, że w roku 2006 podatnik prowadził działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług ogólnobudowlanych, remontowych, wykończeniowych, usług docieplania budynków oraz malowania natryskowego. Przychody z przedmiotowej działalności podlegały opodatkowaniu według zasad ogólnych. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 4.146,64 zł. W ocenie organu składające się na wskazaną kwotę wydatki nie spełniają przesłanek z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "p.d.o.f.", bowiem nie mają związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Podatnik nie podważa oceny organów podatkowych w tym zakresie. Ponadto, zdaniem organów podatkowych podatnik zaniżył przychód o kwotę 191.453,80 zł. Kontrole przeprowadzone u kontrahentów wykazały, że podatnik nie zaewidencjonował w księdze przychodów i rozchodów dwóch faktur za usługi (roboty) budowlane wykonane na rzecz dwóch podmiotów o łącznej wartości netto 88.350 zł, czym naruszył art. 14 ust. 1 p.d.o.f. W tym zakresie podatnik również nie podważał oceny organów podatkowych. Przedmiotem sporu jest natomiast zaniżenie przychodu o kwotę 103.103,60 zł. Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że trakcie roku 2006 podatnik dokonał kilkunastu wpłat gotówkowych na rachunek bankowy związany z wykonywaną działalnością gospodarczą. W zastrzeżeniach do protokołu z kontroli podatnik wyjaśnił, że w październiku 2005 r. zawarł związek małżeński i że część środków na rachunku bankowym to prezenty otrzymane z tej okazji. Podatnik oświadczył, że łączna kwota gotówki. którą małżonkowie otrzymali jako prezenty ślubne wyniosła 160.000 zł. Wyjaśnił, że za powyższą kwotę nabył 42.105 Euro po kursie 3,80 zł. Następnie w roku 2006 r. część waluty sprzedał po kursie 4 zł, a pieniądze uzyskane z tej sprzedaży wpłacił na rachunek bankowy swojego przedsiębiorstwa. Podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających nabycie i sprzedaż waluty oraz nie wskazał imion i nazwisk osób od których otrzymał pieniądze z okazji ślubu. W piśmie z dnia 13 października 2010 r. pełnomocnik podatnika wyjaśnił, że podatnik w każdym miesiącu dokonywał większych wypłat z rachunku w porównaniu ze spornymi wpłatami na rachunek. Organ podatkowy pierwszej instancji zestawił wpłaty z wypłatami i stwierdził, że w pierwszym półroczu wpłaty gotówkowe posiadają pokrycie w dokonywanych wcześniej wypłatach z rachunku związanego z działalnością gospodarczą oraz rachunku prywatnego. W drugim półroczu kwoty wpłacone na rachunek nie równoważą wypłat. Od lipca 2006 r. podatnik posiadał debet, który w kolejnych miesiącach powiększał się i na koniec roku wynosił -142.899,77 zł. Tym samym, zdaniem organów podatkowych kwota 103.103,60 zł wpłacona przez podatnika na rachunek bankowy, wbrew twierdzeniom podatnika, nie znajdowała pokrycia w kwotach wypłacanych z rachunku. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podatnik zarzucił naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, ar. 188, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "O.p." oraz art. 10 ust. 1 i art. 14 ust. 1 p.d.o.f. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podatnika podważył ocenę według której podatnik nie zaewidencjonował przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 103.103,60 zł. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji. Stwierdził, że wyjaśnienia podatnika, iż otrzymał 160.000 zł jako prezenty ślubne i przeznaczył powyższą kwotę na nabycie waluty, którą następnie systematycznie sprzedawał, nie są wiarygodne. W ocenie organu nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie podatnika dotyczące wykorzystywania rachunku bankowego służącego do działalności gospodarczej na własne potrzeby. Ponadto organ uznał za sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego wyjaśnienia, iż małżonkowie wydatkowali wszystkie pieniądze otrzymane z okazji ślubu, na kupno waluty, nie pozostawiając sobie żadnych środków na wydatki bieżące. Organ odwoławczy stwierdził ponadto że twierdzenie pełnomocnika, iż podatnik ewidencjonował wszystkie przychody pozostaje w sprzeczności z faktami ustalonymi w toku kontroli. Organ podniósł, że łącznie podatnik nie zaewidencjonował kwoty 88.350,20 zł przychodu, co stanowiło przeszło 33 % całego przychodu wykazanego w księdze przychodów i rozchodów. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, to w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej uzasadnione jest stanowisko, iż wpłaty na rachunek bankowy stanowiły przychód z działalności gospodarczej. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej podatnik zarzucił naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, ar. 188, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. oraz art. 10 ust. 1 i art. 14 ust. 1 p.d.o.f. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego od osób fizycznych od kwoty 103.103,60 zł i stwierdzenie nieistnienia zobowiązania w tym zakresie. Uzasadniając skargę podatnik podniósł, że nie kwestionował wszystkich nieprawidłowości stwierdzonych przez organy podatkowe. Nie zgodził się jedynie z zakwalifikowaniem kwoty 103.103,60 zł jako przychodu z działalności gospodarczej, gdyż takiego przychodu nie osiągnął. Podkreślił, że usługi budowlane, które świadczył zawsze były udokumentowane fakturami. Podatnik podniósł, że poinformował organ podatkowy, że pieniądze, które dostał jako prezent z okazji ślubu, były wręczane w kopertach. Były to różne kwoty. Oświadczył również że większą część podarowanych pieniędzy małżonkowie otrzymali od rodziców i rodzeństwa. Zarzucił, że organ podatkowy nie przeprowadził żadnego dowodu, który potwierdzałby złożone oświadczenie. Podniósł, że nie mógł przedstawić organowi podatkowemu listy gości weselnych, gdyż nie posiada takowej listy zaś jej odtworzenie po pięciu latach od ślubu, jest kłopotliwe. Równocześnie skarżący zarzucił, że organ podatkowy nie dopuścił dowodu z jego oświadczenia, zgodnie z którym podatnik otrzymał środki pieniężne w trakcie uroczystości weselnych. Skarżący podniósł, że nie posiada również żadnych dowodów zakupu i sprzedaży waluty, gdyż do celów prywatnych dokumenty te nie były potrzebne. Podkreślił, że przepisy prawa nie nakładają na osoby fizyczne obowiązku przechowywania tego rodzaju dokumentów. Zdaniem skarżącego organ podatkowy nie rozważył nawet jaką sumę podatnik mógł otrzymać jako prezent ślubny, stwierdził że podatnik w ogóle nie otrzymał żadnych pieniędzy. Powyższe działania i zaniechania organu podatkowego stanowią naruszenie art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 O.p. W ocenie skarżącego organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił dlaczego odmówił wiarygodności oświadczeniu podatnika, dotyczącemu środków pieniężnych otrzymanych w trakcie uroczystości ślubu, czym naruszył art. 210 § 1 ust. 6 i § 4 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie prezentując argumenty, które stanowiły element uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 14 ust. 1 p.d.o.f. za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, (tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej) uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Użyty w cytowanym przepisie zwrot: "kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane" oznacza, że skoro przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są kwoty, których przedsiębiorca nie uzyskał, choć mu się one należą, to tym bardziej przychodem z tego źródła są kwoty, które otrzymał. W ocenie sądu skoro w rozpoznawanej sprawie zostało ustalone, że podatnik posiadał dwa rachunki bankowe, w tym jeden służący dokonywaniu lub przyjmowaniu płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, to należy przyjąć, że środki pieniężne wpłacone na ów rachunek, to kwoty, które podatnik otrzymał w związku z wykonywaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Wszak wynikający z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), obowiązek przedsiębiorców dokonywania lub przyjmowania płatności za pośrednictwem rachunku bankowego, dotyczy tylko i wyłącznie tych płatności, które są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy z cytowanych przepisów wynika domniemanie, że środki pieniężne, które wpływają na rachunek bakowy przedsiębiorcy (określany często jako "firmowy"), to kwoty należne z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej będące przychodem z tej działalności. Podatnik może to domniemanie obalić, jeśli przedstawi dowody, że źródłem tych środków pieniężnych nie jest działalność gospodarcza, którą wykonuje. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że podatnik nie obalił przedmiotowego domniemania. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, iż twierdzenie podatnika jakoby źródłem wpłat dokonywanych były pieniądze otrzymane z okazji ślubu skarżącego w październiku 2005 r., nie są wiarygodne. Skarżący oświadczył, że małżonkowie otrzymali wówczas, głównie od rodzeństwa i rodziców około 160.000 zł. Zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi jako zastrzeżenia do protokołu z kontroli (pismo z dnia 13 lipca 2009 r.) podatnik nabył za wymienioną kwotę 42.105 EUR po kursie 3,80 zł. Część waluty została sprzedana w 2006 po kursie 4 zł, a środki uzyskane z tej transakcji posłużyły do zasilenia konta "firmowego". W oświadczeniu z dnia 13 października 2010 r. podatnik wyjaśnił, że zarówno transakcje nabycia jak i sprzedaży waluty miały miejsce wielokrotnie na przestrzeni kilku miesięcy. Organ podatkowy pierwszej instancji słusznie zwrócił uwagę, że już tylko z uwagi na rozbieżności pomiędzy powyższymi wyjaśnieniami ich wiarygodność budzi wątpliwości. Wiarygodność wyjaśnień podatnika jest również wątpliwa biorąc ponadto pod uwagę, że podatnik nie przedstawił żadnego dowodu, iż w okresie od daty ślubu dokonywał nabycia lub sprzedaży waluty. Twierdzenie skarżącego, iż nie zachował żadnego dowodu potwierdzającego, iż przeprowadził takie transakcje, bowiem nie były mu potrzebne, byłyby uzasadnione gdyby środki ze sprzedaży waluty miały być wykorzystane do celów niezwiązanych z wykonywaną działalnością gospodarczą. Skoro jednak według wyjaśnień skarżącego pieniądze ze sprzedaży waluty miały posłużyć jako "zastrzyk finansowy" prowadzonego przedsiębiorstwa, to podatnik miał obowiązek je przechowywać. Stosownie bowiem do art. 86 § 1 O.p. podatnicy obowiązani do prowadzenia ksiąg podatkowych przechowują księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wyjaśnienia skarżącego są wątpliwe również i z tej przyczyny, że organ podatkowy kilkakrotnie wzywał podatnika do przestawienia danych osobowych osób, które ofiarowały skarżącemu i jego żonie gotówkę podczas uroczystości weselnych. Skarżący nie wskazał organowi nazwisk żadnego z tych darczyńców twierdząc, że jest to utrudnione ze względu na upływ czasu oraz fakt, że jest w trakcie rozwodu. Równocześnie w toku postępowania podatkowego oraz w skardze podatnik podnosił, że małżonkowie otrzymali pieniądze głównie od rodziców i rodzeństwa. Skoro tak, to trudno dać wiarę wyjaśnieniom podatnika, iż nie mógł przedstawić organowi podatkowemu danych osobowych najbliższej rodziny, bądź że przekazanie tych danych nastręczało trudności i wymagało przedłużania terminu do wykonania wezwania organu podatkowego. Nie sposób bowiem dać wiarę, że skarżący nie pamięta danych osobowych rodziców lub rodzeństwa. W tej sytuacji jako nieporozumienie należy traktować zarzut, iż organy podatkowe nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego na okoliczność otrzymania pieniędzy podczas uroczystości weselnych. W istocie to podatnik uniemożliwił przeprowadzenie dowodu z przesłuchania gości weselnych, którzy podarowali nowożeńcom pieniądze. Podkreślić należy, że organy podatkowe nie kwestionują samego faktu, że podatnik otrzymał jako pieniądze w prezencie. Zjawisko obdarowywania nowożeńców prezentami w formie pieniężnej jest na tyle powszechne, że twierdzenie skarżącego, iż taki fakt miał miejsce jest wiarygodne. Wątpliwości budzi natomiast po pierwsze wysokość tych darowizn, po drugie twierdzenie podatnika, iż za otrzymane pieniądze nabył a następnie sprzedał walutę, a przede wszystkim oświadczenie, iż z przedmiotowych środków pieniężnych podatnik dokonywał wpłat na "firmowy" rachunek bankowy. Podatnik nie przedstawił racjonalnych powodów dlaczego wpłacał pieniądze na rachunek "firmowy", a nie osobisty. Czy sytuacja jego przedsiębiorstwa wymagała takiego "zewnętrznego" finansowania, a jeśli tak to dlaczego było to szereg wpłat o zróżnicowanej wysokości. Nie potwierdziły się również wyjaśnienia skarżącego, według którego wpłacał i wypłacał pieniądze z rachunków bankowych. Organ pierwszej instancji porównał wysokość wpłat i wypłat na rachunek bankowy firmowy i prywatny (str. 10 i 11 decyzji) i doszedł do wniosku, że pieniądze wpłacane na rachunek nie mogą pochodzić z wypłat dokonywanych z rachunku prowadzonego na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej i rachunku osobistego, bowiem wpłaty nie równoważyły wypłat. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. polegającego na niepodaniu w zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności wyjaśnieniom podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na stronie 8 i 9 zaskarżonej decyzji argumenty, które w ocenie tego organu przemawiały przeciwko wiarygodności twierdzeń podatnika. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę. P.Z-C.