I SA/Łd 1089/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Asesor WSA Cezary Koziński, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2007 r. przy udziale ---- sprawy ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [..] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- W. dnia [...] określającą T. D. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok w kwocie 933,10 zł. W sprawie ustalono, że w dniu 20 maja 2003 roku T. D. zarejestrował się jako użytkownik portalu Allegro . Podatnik do końca 2003 roku sprzedał 33 przedmioty o wartości wylicytowanej przez nabywców na kwotę 9.664,50zł, zaś do dnia 30 listopada 2005r. łącznie sprzedał 416 i kupił 107 przedmiotów. W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji działalność T. D. spełniała przesłanki działalności gospodarczej, a sprzedawane przedmioty były towarem handlowym. Organ podatkowy podniósł, iż bez znaczenia w sprawie jest sposób nabycia towarów przez podatnika, lecz jedynie istotny jest sposób wykorzystania otrzymanych przedmiotów. W ocenie organu podatkowego przychód T. D. w 2003 roku, jako uzyskany w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity z 2000 roku Dz.U. Nr 14 poz. 176 ze zm.). Mając na uwadze brak możliwości do określenia podstawy opodatkowania na podstawie dokumentacji podatkowej organ podatkowy pierwszej instancji określił podstawę opodatkowania dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych w drodze oszacowania, zgodnie z dyspozycją art. 23 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił przychód skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie brutto 9.664,50zł brutto (netto 7.922,00zł), zgodnie z art. 23 § 4 w związku z art. 23 § 5 ww. ustawy Ordynacja podatkowa opierając się na zeznaniach oraz na podstawie informacji przekazanej przez serwis aukcyjny ALLEGRO o aukcjach, zakończonych wylicytowaniem przez kupujących wystawionych przedmiotów. Organ podatkowy pierwszej instancji przyjął, iż podatnik nie poniósł żadnych kosztów zakupu sprzedanych na aukcjach przedmiotów Organ podatkowy pierwszej instancji uznał ponadto , jako koszt uzyskania przychodu kwotę 221 20zł, poniesioną przez podatnika z tytułu prowizji od zakończonych aukcji, które miał obowiązek ponieść wobec portalu ALLEGRO. Z uwagi na powyższe decyzją z dnia [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- W. określił T. D. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok w kwocie 933,10 zł. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł T. D., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż nie prowadził działalności gospodarczej, a jedynie sprzedawał odziedziczone po ojcu przedmioty. Odwołujący się podniósł ,że zgodnie z przepisami prawa podatkowego przychody ze sprzedaży przedmiotów pochodzących ze spadku nie podlegają opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych . T. D. wyjaśnił ponadto, że w zeznaniu podatkowym z dnia 9 grudnia 2003 roku o nabyciu majątku pozostawionym po zmarłych rodzicach nie wymienił wszystkich nabytych ruchomości , bowiem został powiadomiony przez urzędnika organu podatkowego ,że w zeznaniu podatkowym nie wymienia się przedmiotów nie przedstawiających dużej wartości majątkowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- W. z dnia [...] określającą T. D. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok w kwocie 933,10 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził ,że odwołujący się prowadził działalność gospodarczą od maja 2003 roku w postaci dokonywania 523 transakcji za pośrednictwem serwisu aukcyjnego Allegro. Organ odwoławczy stwierdził, że gdyby rzeczywiście podatnik wyprzedawał przedmioty pozostawione przez ojca, to sprzedaż odbywałaby się w sposób jednorazowy lub kilkakrotny, a nie w sposób ciągły i zorganizowany. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto ,że organ I instancji prawidłowo określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania oraz ustalił koszty uzyskania przychodu. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył T. D., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego , w szczególności art. 2 ust.1 pkt.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , który w ocenie skarżącego w sposób jednoznaczny zwalnia od podatku przychody uzyskane ze spadków i darowizn. W uzasadnieniu skarżący podniósł ,że wszelkie ustalenia organów podatkowych są dowolne, bowiem nie prowadził działalności gospodarczej , jedynie sprzedawał rzeczy używane , które odziedziczył po ojcu Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje: Skarga okazała się skuteczna. Przede wszystkim należało przypomnieć , że stosownie do zasady wynikającej z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U Nr 153 , poz. 1270 ze zm .) zwaną dalej ppsa , Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami co do zakresu zaskarżonego aktu . Z kolei stosownie do art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz . U . Nr 153 , poz 1269 ze zm .) sąd sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji bądź aktów w oparciu o kryterium zgodności z prawem i obowiązany jest uchylić w każdym przypadku zaskarżoną decyzję, jeżeli narusza przepisy prawa w sposób określony w art. 145 wymienionej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnym Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z dnia 8 grudnia 2005 roku ( k .87 ) wydane na podstawie art. 123 § l i art. 200 §1 Ordynacji podatkowej zostało podatnikowi doręczone w dniu 9 grudnia 2005 roku .W wyniku powyższego zawiadomienia i zapoznania się przez podatnika ze zgromadzonym materiałem dowodowym podatnik złożył w dniu 19 grudnia 2005 r. wyjaśnienie , w którym przedstawił swoje stanowiska ( k 90 ).Zapewne po zapoznaniu się z treścią tych wyjaśnień , Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się w dniu 20 grudnia 2005 roku do Działu podatków od spadków , darowizn i czynności cywilnoprawnych o przesłanie informacji co do zgłoszenia przez Pana T. D. do masy spadkowej rzeczy będących przedmiotem obrotu za pośrednictwem serwisu aukcyjnego ALLEGRO oraz o zajęcie własnego stanowiska w tej sprawie . Pismem z dnia 19 grudnia 2005 - zapewne z błędnie podaną datą, poinformowano organ podatkowy o treści zeznania podatkowego o nabyciu majątku w drodze spadku oraz załączone jego kopię . Jednocześnie zwrócono się o podanie wartości przedmiotów nabytych przez podatnika w celu wykorzystania tych informacji w postępowaniu spadkowym . W dniu 31 stycznia 2006 roku organ podatkowy l instancji doręczył stronie decyzję określającą zobowiązanie podatkowego za 2003 rok , w której uwzględniony został materiał dowodowy zgromadzony po wezwaniu podatnika w celu umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów , z którymi jednak nie został zapoznany . Rozpoznając niniejszą sprawę trzeba zwrócić uwagę , iż jednym z ważnych elementów czynnego udziału stron w postępowaniu jest wyrażone w art. 123 §1 Ordynacji podatkowej prawo strony do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań . Przepis ten należy rozpatrywać w powiązaniu z art. 200 § l Ordynacji podatkowej, jako że służy on realizacji wyrażonej w nim zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Organy podatkowe obowiązane są zatem zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przesłanki odstąpienia od tego obowiązku określone zostały w art. 123 § 2 , w postępowaniu w sprawach ustalenia zobowiązań podatkowych , które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie , jeżeli stan faktyczny , na podstawie którego ustalono zobowiązanie nie uległ zmianie (art. 165 § 5 pkt l) , umorzenia zaległości podatkowych w przypadkach , o których mowa w art. 67 d § I ( art. 165 § 5 pkt 2 ), w sprawach podatków od spadków i darowizn , jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu ( art. 165 § 7 oraz w sprawach zabezpieczenia i zastawu skarbowego . Żadna z nich nie wystąpiła w niniejszej sprawie. W tym postępowaniu strona skorzystała z tego prawa i złożyła stosowne wyjaśnienie. Zawarte w treści art. 123 § l i art. 200 § l Ordynacji podatkowej sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Z tego względu nie można uznać, iż samo wywiązanie się z obowiązku doręczenia zawiadomienia o możliwości wynikającej z treści wymienionych przepisów jest wystarczające do uznania, że organ administracji wywiązał się z obowiązków nałożonych nań tym przepisem. Czym innym jest bowiem zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, wyrażające się w umożliwieniu jej składania wyjaśnień, zgłaszania dowodów oraz uczestniczenia w ich przeprowadzaniu, a czym innym stworzenie jej możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, będące dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie to takie, w którym uwzględniono oba te elementy. W niniejszej sprawie organ l instancji zbierał dowody także po wszczęciu postępowania i upływie wyznaczonego stronie terminu . W ocenie Sądu fakt, iż materiały zgromadzone po wyznaczeniu terminu do zapoznania się z dotychczasowym zgromadzonym materiałem , przynajmniej ich część, tj. zeznania podatkowe było znane podatnikowi nie może przemawiać za uznaniem, że w sprawie nie mamy do czynienia z naruszeniem omawianej zasady. Materiały zgromadzone w sprawie w sposób jednoznaczny świadczą o braku wiedzy podatnika o podjętych krokach w celu zgromadzenia przez organ podatkowy dodatkowych materiałów dowodowych oraz pozbawieniem w ten sposób strony prawa do skutecznej obrony swoich interesów i braku w związku z tym podjęcia stosownych czynności w postępowaniu przed organem I instancji. W konsekwencji podatnik podjął stosowne i właściwe w jego ocenie kroki już po otrzymaniu decyzji, a co wynika z dowodów złożonych przez stronę skarżącą na rozprawie . Naruszenie przez organ podatkowy obowiązków wynikających z przepisu art. 200 § l Ordynacji można rozważać z punktu widzenia naruszenia prawa strony do obrony, a zatem prawa do żądania wznowienia postępowania ( art. 240 §1 pkt 4 ) .Brak wykonania przez organ podatkowy obowiązku wynikającego z art. 200 § l Ordynacji podatkowej i pozbawienie podatnika możliwości czynnego udziału w postępowaniu podatkowym stanowi także naruszenie prawa , mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( por . wyrok NSA z dnia 30 września 2002 roku , I SA / Wr 1287/ 01 ). Podobne stanowisko zostało zawarte w uchwale siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 roku ( FPS 6/04 ONSA i WSA 2005/4/66) A zatem nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy , bowiem będzie ona przedmiotem ponownej oceny przy uwzględnieniu powyższych uwag , na podstawie art. 145 §1 pkt l lit. c , art. 152 i art. 200 ppsa orzeczono jak w sentencji.