I SA/Łd 1091/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. Ś. z udziałem uczestnika postępowania S. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r., którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. z wniosku M. Ś. W uzasadnieniu wyjaśnił, że 17 marca 2015 r. do organu wpłynął wniosek M. Ś. z 9 lutego 2015 r. o wszczęcie, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 o.p., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. wydanej dla spółki Zakład Produkcyjno-Handlowy A s.c. M. Ś. i S. Ś.. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994 r. Byt prawny wskazanego podmiotu ustał 6 października 2004 r., zgodnie ze złożonym 7 października 2004 r. przez M. Ś. zgłoszeniem aktualizacyjnym NIP-2. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji wydanej dla spółki A nie może być wszczęte na podstawie przedmiotowego wniosku złożonego przez M. Ś. byłego jej wspólnika, gdyż nie może być on stroną takiego postępowania, zgodnie Skargę na powyższe postanowienie wnieśli M. Ś. i S. Ś., byli wspólnicy spółki A, w jej treści kwestionując prawidłowość decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z [...] r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonego postanowienia. Tutejszy sąd prawomocnym postanowieniem z 14 października 2015 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) odrzucił skargę S. Ś. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do treść art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji (pkt 1); sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 o.p. (pkt 2). Upływ terminu o którym mowa w art. 249 § 1 pkt 1 o.p. powoduje, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej staje się bezskuteczne, gdyż postępowanie w takiej sprawie nie może być wszczęte. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób wyraźny charakteryzuje termin, o którym mowa. Przykładowo można wskazać orzeczenia, w których stwierdza się, że termin ustawowy z art. 249 § 1 pkt 1 o.p. to termin materialnoprawny, niepodlegający przywróceniu (wyrok NSA z 24 marca 2006 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 526/05). Jest to termin zawity i jego przekroczenie ma ten skutek, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu (zob. wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., w sprawie o sygn. akt V SA 1247/00). W konsekwencji upływ terminu wskazanego w art. 249 § 1 pkt 1 o.p. stanowi negatywną przesłankę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skoro w niniejszej sprawie stwierdzenie nieważności dotyczyło decyzji organu podatkowego, która stała się ostateczna w 1996 r. (co nie jest kwestionowane), a żądanie strony w tym przedmiocie zostało wniesione w 2015 r., to tym samym żądanie było spóźnione, co obligowało organ do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w tej sprawie. Wprawdzie organ wydał postanowienie, którego podstawę stanowił, art. 165a, w związku z art. 133 o.p., jednak nie miało to wpływu na końcowe rozstrzygnięcie. Jak bowiem wynika z treści postanowienia pierwszej instancji przesłanki przewidziane art. 249 o.p. podlegały zbadaniu przez organ. Tytułem wyjaśnienia wskazać jednak należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może być wszczęte w razie zaistnienia przesłanek negatywnych, wskazanych w owym przepisie. W takim wypadku organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 249 o.p. jest stanowi bowiem lex specialis w stosunku do obowiązującego w postępowaniu zwyczajnym art. 165a o.p., przewidującego formę postanowienia. Przy czym odmowa wszczęcia postępowania stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W tym stanie rzeczy sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, jak też nie zawiera naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. P.C.