I SA/Łd 1095/12
PostanowienieWSA w Łodzi2013-04-08
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku, może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy polegająca na pogorszeniu sytuacji materialnej strony?Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, która w sposób zasadniczy zmienia sytuację materialną strony. W przypadku pogorszenia się sytuacji materialnej strony, sąd może uchylić lub zmienić prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, uwzględniając ponowny wniosek w części, w jakiej sytuacja materialna strony uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem, przyznano mu częściowe zwolnienie od wpisu sądowego. Skarżący argumentował, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu z powodu spadku dochodów z działalności gospodarczej. Sąd rozpoznał ponowny wniosek, biorąc pod uwagę poprzednie rozstrzygnięcie i przedstawione przez skarżącego dowody na pogorszenie jego sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu A. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.600 zł.
2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 kwietnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu A. Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.600 zł (tysiąc sześćset złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 października 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. po rozpoznaniu wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2.000 zł i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania są dochody z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wnioskodawca zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości ok. 800 zł miesięcznie, jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 3.500 m2 położonej w K. zabudowanej budynkiem usługowym, stanowiącej miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W roku 2011 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiągnął przychód na poziomie 682.092 zł, poniósł koszty w wysokości 630.779 zł uzyskując dochód w wysokości 51.313 zł dodatkowo z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 3.861 zł. W bieżącym roku miesięczne obroty firmy w okresie od maja do sierpnia kształtuje się na poziomie od 5.000 do 13.000 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (6.519 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Referendarz uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 2.000 zł. Uwzględniając jednak znacznej wartości majątek, który jest własnością skarżącego oraz wielkość obrotów prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, z której przychody do końca sierpnia 2012 zamknęły się kwotą 506.091 zł. przyjął, że skarżący jest zdolny do częściowej partycypacji w kosztach procesu.
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] ustalającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
W dniu 15 marca 2013 roku do sądu wpłynęła skarga kasacyjna podatnika od powyższego rozstrzygnięcia wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący wskazała, że w br. prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi planowanych zysków, ponieważ znacznie spadł popyt na samochody używane a tym samym spadały dochody jego firmy. Podkreślił, że samo utrzymanie nieruchomości na której prowadzi działalność gospodarczą wynosi ok. 30.000-35.000 zł rocznie. Skarżący w dalszym ciągu mieszka w wynajętym mieszkaniu, ponosząc z tego tytułu wydatki w wysokości ok. 850 zł miesięcznie (czesne 400 zł, czynsz 200 zł, opłaty 250 zł). Oświadczył, że obecnie nie posiada rachunków bankowych firmowych ani osobistych. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że w styczniu br skarżący uzyskał podlegający opodatkowaniu obrót w wysokości 2.250 zł miesięczne, zaś jego obrót za miesiąc luty br wyniósł 35.913 zł. W ubiegłym roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Auto Handel skarżący osiągnął przychód w wysokości 725.319 zł, poniósł koszty w wysokości 700.386 zł uzyskując dochód w wysokości 24.932 zł. Z nadesłanej kserokopii fragmentu podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że za pierwsze dwa miesiące br. przychód z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności wyniósł 114.114 zł koszty jej prowadzenia zamknęły się kwotą 174.419 zł .
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 8 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2.000 zł i oddalił w pozostałym zakresie jego wniosek o zwolnienie od kosztów. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięć objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08).
W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, wnioskodawca wskazał na spadek dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, który w jego ocenie uzasadnia całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dołączone do wniosku dokumenty, potwierdzają spadek w 2012 roku o połowę dochodów skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w porównaniu z rokiem 2011. Także w bieżącym roku działalność ta póki co nie przynosi dochodu, generując znacznej wysokości koszty. Nadal jednak miesięczne obroty z tytułu jej prowadzenia wynoszą ponad 17.000 zł. Powyższe przeczy twierdzeniom wnioskodawcy o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżący w dalszym ciągu pozostaje też właścicielem znacznej wartości majątku nieruchomego. Uwzględniając powyższe, uznać należało, że sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem oceny w prawomocnym postanowieniu z dnia 8 października 2012 roku co czyni częściowo zasadny ponowny wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej (3.260 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, dlatego w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.600 zł.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
mk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło