I SA/Łd 11/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-03-03

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo wezwania nie przedstawił oświadczenia o stanie majątkowym swojej żony ani wyciągów z jej rachunków bankowych, co uniemożliwia ocenę realnych zdolności płatniczych skarżącego w kontekście wspólnego gospodarstwa domowego. Dochód żony powinien być uwzględniany przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług. W złożonym oświadczeniu podał, że nie posiada majątku i osiąga dochód w wysokości 1.355 zł netto, prowadząc gospodarstwo domowe z żoną. Zarządzeniem referendarza sądowego wezwano go do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej jego i żony. Po częściowym uzupełnieniu wniosku, referendarz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu – A. J. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 marca 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 roku wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – A. J. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A. J. złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 roku wraz z odsetkami za zwłokę. W złożonym, na urzędowym formularzu (PPF), oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Z., z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Skarżący wskazał przy tym, że nie posiada żadnego majątku i osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.355 zł netto. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie posiada żadnych środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie opłaty sądowej. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 8 lutego 2017 roku zobowiązano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie przez skarżącego dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do wykazania miesięcznego dochodu netto i stanu majątkowego żony skarżącego, nadesłania wyciągów z ewentualnie posiadanych przez skarżącego i jego żonę lokat i rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, przedstawienia zaświadczenia o wysokości dochodu netto skarżącego za okres ostatnich 3 miesięcy, wyjaśnienia kwestii ponoszenia stałych wydatków związanych z miesięcznym utrzymaniem skarżącego, w tym podania ich wysokości, bądź wskazania osoby pokrywającej te wydatki za skarżącego, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 20 lutego 2017 roku nadesłał dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do postanowień art. 243 prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Z., z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Skarżący, jak podaje, nie posiada żadnego majątku, mieszkanie należy do jego żony. Skarżący osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 1.355 zł netto. Jednocześnie z dodatkowych oświadczeń skarżącego wynika, że ponosi on wydatki rzędu 923,85 zł miesięcznie. Przy czym, jak wynika z przedłożonych dokumentów, potwierdzają one udział skarżącego (1/2) w całościowych wydatkach rodziny, tj. czynsz, podatek od nieruchomości, opłaty za energię, gaz i abonament rtv. Skarżący nie podał jednak stanu majątkowego żony, w tym jej dochodu, a jedynie pośrednio wskazał na ponoszone przez nią wydatki związane z utrzymaniem rodziny, co tym samym dowodzi, że żona skarżącego posiada źródło dochodu, z którego wydatki te pokrywa. Ponadto z nadesłanych oświadczeń wynika, że prowadzona przez skarżącego w ramach Spółki A działalność gospodarcza została zawieszona. Skarżący, jak podaje, w ciągu ostatniego roku nie posiadał żadnego rachunku bankowego ani lokat bankowych. Biorąc pod uwagę powyższe, referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w niniejszej sprawie. W szczególności, skarżący mimo wezwania nie przedstawił oświadczenia o stanie majątkowym swej żony ani wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, zasłaniając się w tym względzie umową o rozdzielności majątkowej. Tymczasem brak przedstawienia powyższych oświadczeń i dokumentów uniemożliwia ocenę realnych zdolności płatniczych skarżącego w kontekście niezbędności przyznania mu prawa pomocy w niniejszej sprawie z uwagi na możliwy uszczerbek utrzymania koniecznego także i dla żony skarżącego, z którą, jak oświadczył, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Podkreślić przy tym należy, że w świetle art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego osiągany przez żonę skarżącego dochód powoduje, iż powinna wspierać skarżącego w zakresie prowadzonych przez niego procesów sądowych, w tym także w realizacji obowiązków związanych z opłaceniem kosztów sądowych w nich wymaganych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu. E.J.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło