I SA/Łd 1100/11
WyrokWSA w Łodzi2011-10-28
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk-Drozda, Paweł Janicki, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od pisma dotyczącego zatrzymania wadium w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest prawidłowe, jeśli skarżący nie wyczerpał drogi odwoławczej przed Krajową Izbą Odwoławczą?Ratio decidendi
Postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od pisma dotyczącego zatrzymania wadium w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest nieprawidłowe, jeśli organ administracji publicznej nie przekazał sprawy organowi właściwemu lub nie zwrócił pisma z odpowiednim pouczeniem, zamiast stwierdzać niedopuszczalność odwołania. Spory dotyczące zamówień publicznych rozpoznaje Krajowa Izba Odwoławcza, a sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania tego typu sporów, jeśli nie zostały wyczerpane inne środki odwoławcze.Stan faktyczny
G. J. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w P. od pism Powiatowego Zarządu Dróg w B. dotyczących zatrzymania wadium i wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołań, uznając, że nie dotyczą one decyzji administracyjnych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Pzp. WSA uchylił postanowienie SKO, uznając je za nieprawidłowe.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i zasądzono od SKO na rzecz G. J. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 roku sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań od pism dotyczących zatrzymania wadium 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz G. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt I SA/Łd 1100/11
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło niedopuszczalność odwołań G. J. od pism Powiatowego Zarządu Dróg w B. z dnia 7 kwietnia 2011 r.
Pismo z dnia 14 marca 2011 r. dotyczy wezwania strony przez Powiatowy Zarząd Dróg w B. do uzupełnienia dokumentów na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych. Następnie pisemnie (23 marca 2011 r.) strona została poinformowana o zatrzymaniu wadium oraz o wykluczeniu z postępowania i odrzuceniu oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez Powiatowy Zarząd Dróg w B. w trybie przetargu nieograniczonego - "Remont chodnika przy drodze powiatowej Nr 1920 E w miejscowości M.. Ostatecznie pismem z dnia 7 kwietnia 2011 r. Powiatowy Zarząd Dróg w B. poinformował stronę o zatrzymaniu wadium w oparciu o art. 46 ust. 4a cytowanej ustawy.
W piśmie zatytułowanym "odwołanie", G. J. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchylenie decyzji zatrzymania wadium poprzez wydanie decyzji wypłaty należnego wadium wraz z odsetkami na konto jego Firmy.
Wydając powoływane na wstępie postanowienie z dnia [...]r., organ stwierdził niedopuszczalność odwołań od powyższych pism.
W uzasadnieniu zacytował treść art. 127 § 1 k.p.a. i art. 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którymi odwołanie przysługuje stronie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Należało zatem wywieźć, iż odwołanie jest środkiem zaskarżenia, który przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., w sposób władczy i jednostronny o prawach lub obowiązkach jednostki. Odwołanie jest zatem niedopuszczalne, gdy zostało wniesione od innych form działania organów administracji publicznej, czy w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wskazując iż nie rozpatrzone zostały czynności Powiatowego Zarządu Dróg w B..
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 10, art. 11, art. 12, art. 14, art. 35, art. 63, art. 75, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) poprzez nie wyjaśnienie istoty sprawy w postaci ustalenia stanu faktycznego, braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku dążenia do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto braku przez organ administracji publicznej wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi się kierują przy załatwianiu sprawy. Nie wykorzystanie pełnych kompetencji organu administracji publicznej pomijając art. 107 k.p.a względem treści pisma z dnia 7 kwietnia 2011 r., prowadząc do utrzymania decyzji Powiatowego Zarządu Dróg w B., braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego naruszając tym sentencję art. 35 k.p.a. Zarzucił również naruszenie przepisu art. 46 ust 4a p.z.p. przez Powiatowy Zarząd Dróg w B. w zakresie nie uwzględnienia okoliczności jakie zaistniały w firmie A G. J. a także brak uwzględnienia przez organ, podczas czynności administracyjnych i podejmowania decyzji, przesłanek płynących z art. 6 , art. 7 , art. 8 , art. 9 , art. 10 art. 11 , art. 12 , art. 13, art. 14 , ar. 33, art. 35, art. 39, art. 40, art. 44, art. 50, art. 54, art. 57art. 63 , art. 75 , art. 77, art. k.p.a.
Z uwagi na charakter i zakres naruszeń strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz decyzji określonej w piśmie Powiatowego Zarządu Dróg w B. z dnia 7 kwietnia 2011 r. i przekazanie organowi do ponownego rozpatrzenia, uchylenie czynności określonej przez Powiatowy Zarząd Dróg w B decyzją w zakresie zatrzymania wadium oraz jego zwrot na dobro firmy A G. J. a także, uznanie braku wnikliwego rozpatrzenia sprawy wobec czynności administracyjnych podjętych przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Powiatowy Zarząd Dróg w B. w zakresie zwrotu wadium.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że firma A G. J. nie mogła terminowo przekazać dokumentów określonych w wezwaniu, gdyż proces ich weryfikacji oraz przesłania do dnia 18 marca 2011 r. do godz. 14:00 był nie możliwy między innymi z powodu braku czynnego faksu, o którym to fakcie zamawiający został poinformowany pismem listem poleconym dnia 9 marca 2011 r. Nadto przesłanie brakujących dokumentów za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 18 marca 2011 r. nie skutkowało uznaniem czynności za dokonane i uznaniem formalności określonych w wezwaniu jako dopełnionych. Zgodnie z informacją Poczty Polskiej doręczenie oferty na przetarg nastąpiło dnia 9 marca 2011 r. o godz. 18:04, tj. po terminie składania ofert.
W ocenie skarżącego, pominięcie przez SKO całego szeregu okoliczności związanych ze składaniem przedmiotowej oferty w postępowaniu przetargowym doprowadziło do wydania niesłusznego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustaliło, bowiem stanu faktycznego w sposób pełny, co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż organ ten nie odniósł się do wszystkich okoliczności wskazanych przez skarżącego w rozpatrywanych odwołaniach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu stwierdził, iż w jego ocenie brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Nadto wskazał, że zarzuty podniesione w skardze dotyczą czynności podejmowanych przez zamawiającego, tj. Powiatowy Zarząd Dróg w B. w toku postępowania prowadzonego w trybie ustawy - Prawo zamówień publicznych. W sprawie nie wydano natomiast decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a., a zatem odwołania od ww. pism są niedopuszczalne.
Odwołanie zostało wniesione od pism Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w B., dotyczących czynności podejmowanych przez zamawiającego w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Kwestie te normuje ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, póz. 759 ze zm.). Sprawy te nie są sprawami z zakresu administracji publicznej.
Nadto pisma, które są przedmiotem rozpoznania, nie są, w świetle art. 104 k.p.a., decyzjami administracyjnymi, od których służy odwołanie. Zatem skoro brak jest przedmiotu zaskarżenia, odwołania od ww. pism są niedopuszczalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnieni, choć z innych względów aniżeli zostały wskazane w jej uzasadnieniu.
W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do zagadnienia dopuszczalności drogi sądowej przed sądami administracyjnymi w zakresie dotyczącym sposobu zaskarżenia stwierdzeń Powiatowego Zarządu Dróg w oparciu o przepisy zawarte w ustawie – Prawo zamówień publicznych.
W rozpatrywanej sprawie G. J. usiłuje wzruszyć zatrzymanie wadium oraz wykluczenie z postępowania i odrzucenie oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego, o czym został poinformowany w kolejnych pismach przez organizatora przetargu - Powiatowy Zarząd Dróg w B..
Na uwagę zasługuje fakt, iż w piśmie z dnia [...] r., którego otrzymanie strona przyznaje, wskazany został sposób ewentualnego odwołania się od podjętych ustaleń – zgodnie z przepisami zawartymi w dziale VI cytowanej ustawy o zamówieniach publicznych.
Spory z zakresu spraw uregulowanych powyższą ustawą rozpoznaje Krajowa Izba Odwoławcza. Skarżący nie zgadzając się z treścią wskazanych na wstępie pism nie wyczerpał zatem drogi jaką ustawodawca przewidział dla tego typu sporów. Z niewiadomych przyczyn, wbrew pouczeniu zawartemu w piśmie z dnia 23 marca 2011 r., złożył on skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Postępowanie w opisywanym zakresie nie jest postępowaniem administracyjnym, a co za tym idzie – sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania tego typu sporów.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd organu, iż ustalenia Powiatowego Zarządu Dróg w B., stanowiące istotę sporu, nie są decyzjami administracyjnymi.
Należy wskazać, iż ustawa – Prawo zamówień publicznych nie wskazuje wprost statusu prawnego Krajowej Izby Odwoławczej. Jest ona jednak specjalnym organem władzy publicznej powołanym do rozpoznawania spraw cywilnoprawnych w ramach udzielenia zamówienia publicznego. Zarówno Krajowa Izba Odwoławcza jak i jej Prezes nie stosują w świetle przepisów władztwa administracyjnego w stosunku do stron postępowania odwoławczego w celu rozstrzygnięcia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Nie wydają także decyzji administracyjnej (tak również NSA w postanowieniu z dnia 27.09.2011 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 1842/11).
Jednakże Sąd nie podziela stanowiska organu, iż w niniejszej sytuacji należało stwierdzić niedopuszczalność złożonych przez stronę odwołań. Organy administracji publicznej są bowiem zobowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej (art. 19 k.p.a.). Jeśli organ administracji, do którego skierowane zostało podanie, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot, nie może skutecznie prowadzić postępowania. Prawidłowa formą uznania się przez organ administracji publicznej za niewłaściwy do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji jest przekazanie wniosku organowi właściwemu (art. 65 k.p.a.) lub zwrócenia pisma wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (art. 66 § 2 k.p.a.). W przeciwnym razie, np. wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania, strona zostaje pozbawiona możliwości dochodzenia swoich praw w sposób przez prawo określony (Post. Kolegium Kompetencyjnego przy SN z dnia 11 stycznia 1995 r., III PO 9/94, OSNAPiUS 1995, nr 12, poz. 152, podobnie W. Chruścielewski, Glosa do wyroku NSA z dnia 20 września 1999 r., II SAB/Ka 13/99, OSP 2000, z. 7-8, poz. 110, t. I).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe i nie może ostać się w obrocie prawnym. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę rozważania Sądu, który na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie, a na podstawie art. 200 orzekł o kosztach.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło