I SA/Łd 1114/15

Dnia 12 września 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku J. I. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącej J. I. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł (sto złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 17 sierpnia 2015 roku J. I. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą jej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Postanowieniem z 14 grudnia 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał J. I. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł i oddalił wniosek zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawczyni wspólnie z córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jej córki w wysokości 2.350 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką kamienicy czynszowej o powierzchni 900 m2, która 15 maja br na mocy postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. przeszła pod zarząd Zarządcy sądowego i rozliczenie środków z niej nastąpi 16 marca 2016 roku oraz działki o powierzchni 1.200 m2. Miesięczne zadeklarowane przez stronę koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego wynoszą ok. 400 zł. Dodatkowo wnioskodawczyni opłaca składkę na ubezpieczenie 50 zł miesięcznie oraz spłaca w ratach po 500 zł miesięcznie zaległe zobowiązanie stanowiące przedmiot zaskarżenia w sprawie niniejszej oraz zaległość w podatku VAT. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (1.015 zł) należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 100 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznano za niezasadny. Wnioskodawczyni co prawda nie posiada aktualnie własnych dochodów jednak pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, która uzyskuje dochód rzędu 2.350 zł, a posiadany przez nią majątek nieruchomy stanowiący dotychczas źródło jej utrzymania, w dalszym ciągu dochód będzie przynosił jednak jego uzyskanie przez stronę nastąpi dopiero z dniem rozliczenia przez zarządcę sądowego, a więc w marcu 2016 roku. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o całkowitym braku możliwości sfinansowania swojego udziału w postepowaniu przez skarżącą. Wyrokiem z 22 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku. W dniu 15 czerwca 2016 roku strona wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 508 zł z uwagi na pogarszającą się sytuację finansową ponowiła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że skarżąca nadal wspólnie z córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę jej córkę w wysokości 1.800 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni nadal jest właścicielką działki o powierzchni 1.200 m2 oraz współwłaścicielką kamienicy czynszowej o powierzchni 900 m2, która przeszła pod zarząd Zarządcy sądowego. Z nadesłanego rozliczenia zarządcy wynika, że z tytułu posiadanego 50% udziału w nieruchomości skarżąca uzyskała pożytki do wypłaty w wysokości 8.638 zł, z uwagi na wcześniej otrzymaną zaliczkę w wysokości 3.956 zł skarżącej do wypłaty przypadła kwota 4.682 zł., jednak zarządca sądowy wstrzymał wypłatę pożytków z uwagi na zalecenia PINB zawarte w decyzji z 3 marca 2016 roku. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącej (gaz, prąd , telewizja i telefon komórkowy) wynoszą ok. 400 zł. Dodatkowo wnioskodawczyni opłaca składkę na dobrowolne ubezpieczenie 50 zł miesięcznie oraz spłaca w ratach po 500 zł miesięcznie zaległe zobowiązanie stanowiące przedmiot zaskarżenia w sprawie niniejszej oraz zaległość w podatku VAT. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 14 grudnia 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł i oddalił wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że co prawda strona nie posiada aktualnie własnych dochodów jednak pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, która uzyskuje dochód rzędu 2.350 zł, a posiadany przez nią majątek nieruchomy stanowiący dotychczas źródło jej utrzymania, w dalszym ciągu dochód będzie przynosił jednak jego uzyskanie przez stronę nastąpi dopiero z dniem rozliczenia przez zarządcę sądowego, a więc w marcu 2016 roku. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o całkowitym braku możliwości sfinansowania swojego udziału w postepowaniu przez skarżącą. W tym miejscu wskazać należy, że rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżąca wskazała, że obniżeniu uległo wynagrodzenie uzyskiwane przez jej córkę będące źródłem utrzymania rodziny, które z kwoty 2.350 zł spadło do kwoty 1.808 zł netto miesięcznie. Ponadto na skutek decyzji PINB dotyczącej nieruchomości stanowiącej współwłasność strony sądowy zarządca nieruchomości zdecydował o wstrzymaniu wypłaty pożytków z niej pochodzących dla współwłaścicieli, a więc skarżąca została pozbawiona tego źródła dochodów. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Informacje zawarte w obecnym wniosku o prawo pomocy oraz dołączone do niego dokumenty wskazują na taką zmianę sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawczyni, która uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł. Odmowa całkowitego zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej podyktowana jest faktem, że w mimo pogorszenia sytuacji fajansowej skarżącej nie wszystkie z jej wydatków mogą zostać potraktowane jako stanowiące niezbędne koszty utrzymania. Nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu mediów, wydatki na wyżywienie czy leki to jednak wydatków na dobrowolne ubezpieczenie 50 zł miesięcznie, czy telewizję kablową na poziomie 100 zł miesięcznie, nie sposób zaliczyć do wydatków koniecznych osoby ubogiej. Przyznanie pierwszeństwa tym wydatkom wnioskodawczyni prowadziłoby do jej nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.