I SA/Łd 1118/13
WyrokWSA w Łodzi2014-12-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk, Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędzia WSA Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku jednoczesnego zniesienia współwłasności kilku nieruchomości lokalowych, przewidującego jedną spłatę wyrównującą udziały we wszystkich nieruchomościach, podstawa opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych powinna być ustalona odrębnie dla każdej nieruchomości, czy też od jednej łącznej spłaty?Ratio decidendi
Podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych w przypadku umownego zniesienia współwłasności stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności. W sytuacji, gdy w wyniku ugody jedna ze stron nabywa w całości jedną z nieruchomości, a przed zniesieniem współwłasności była jej współwłaścicielem w części, podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa tej części nabytej ponad dotychczasowy udział. Jedna łączna spłata wyrównująca udziały we wszystkich nieruchomościach nie zmienia sposobu ustalania podstawy opodatkowania dla poszczególnych nabytych ponad udział praw.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła jej zobowiązanie w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu odpłatnego zniesienia współwłasności lokalu nr 4. Spór dotyczył sposobu ustalenia podstawy opodatkowania, gdyż skarżąca uważała, że powinna być ona ustalona od jednej łącznej spłaty obejmującej trzy nieruchomości, podczas gdy organy podatkowe ustaliły ją odrębnie dla lokalu nr 4, który przypadł skarżącej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant: Asystent Sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę.
I SA/Łd 1118/13
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-Ś z dnia [...]r. określającą M. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 5.310 zł z tytułu odpłatnego zniesienia współwłasności lokalu nr 4 położonego w Ł., przy ul. A 85, dokonanego w dniu 8 września 2011 r. ugodą sądową przed Sądem Rejonowym dla Ł – Ś.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
W dniu 8 września 2011 r. przed Sądem Rejonowym dla Ł - Ś w Ł. [...] Wydział Cywilny, między A. W. i M. K. zawarta została ugoda sądowa w sprawie o sygn. akt [...], w wyniku której zniesiona została współwłasność niżej wymienionych lokali:
a) samodzielnego lokalu użytkowego nr 4 położonego w Ł., przy ul. A 85, dla którego prowadzona jest księga wieczysta [...] wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz są użytkownikami wieczystymi działki gruntu nr [...] objętej księgą wieczystą KW nr [...],
b) samodzielnego lokalu użytkowego nr 3 położonego w Ł., przy ul. A 87, dla którego prowadzona jest księga wieczysta [...] wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz są użytkownikami wieczystymi działki gruntu nr [...] objętej księgą wieczystą KW nr [...],
c) samodzielnego lokalu użytkowego nr 3 A położonego w Ł., przy ul A 87, dla którego prowadzona jest księga wieczysta [...] wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz są użytkownikami wieczystymi działki gruntu nr 99/2 objętej księgą wieczystą KW nr [...].
W wyniku zawarcia ugody zniesiona została współwłasność ww. lokali użytkowych i współużytkowanie wieczyste działek gruntu opisanych w punkcie 1 w ten sposób, że lokale opisane w punkcie 1 podpunkt b i c wraz ze związanymi z nimi udziałami w prawie własności części wspólnych budynków oraz udziałami w prawie użytkowania wieczystego przyznano A. W., zaś lokal użytkowy wraz ze związanym z nim udziałem w częściach wspólnych budynku i udziałem w prawie użytkowania wieczystego opisane w punkcie 1 podpunkt a przyznano M. K..
Powołując się na treść art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f i ust. 1 pkt 3, art. 4 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 5, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz.649 z późn. zm.) (u.p.c.c.) Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-Ś decyzją z dnia [...]r. określił zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 5.310 zł z tytułu zniesienia współwłasności wyżej opisanego lokalu nr 4, który w całości nabyła skarżąca.
Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, tj. obrazę art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f w związku art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c., polegające na niewłaściwym zastosowaniu powołanych przepisów wobec przyjęcia, iż przy czynności cywilnoprawnej zniesienia współwłasności kilku odrębnych nieruchomości lokalowych każdorazowo konieczne jest ustalenie podstawy opodatkowania dla każdego lokalu nabytego ponad wartość udziału we współwłasności, w sytuacji gdy zgodnie z powołanymi przepisami podatkowi podlegają umowy o zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat lub dopłat, a co za tym idzie w przypadku jednoczesnego zniesienia współwłasności kilku nieruchomości lokalowych przewidującego jedną spłatę - uwzględniającą wartość wszystkich nieruchomości lokalowych objętych zniesieniem - winna zostać ustalona jedna podstawa opodatkowania w części dotyczącej tej spłaty,
- naruszenie przepisów proceduralnych mających wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. obrazę art. 187 § 1 i art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej polegające na braku rozważenia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i błędne zinterpretowanie treści ww. ugody sądowej, w konsekwencji czego organ I instancji ustalił podstawę opodatkowania z tytułu przedmiotowej czynności cywilnoprawnej, uwzględniając wyłącznie wartość lokalu nr 4, położonego w Ł. przy ul. A 85 - w zakresie nabycia przez skarżącą prawa ponad udział przysługujący we współwłasności - w sytuacji, gdy z całokształtu okoliczności sprawy i treści ww. ugody sadowej wynikało, iż przedmiotem czynności cywilnoprawnej było zniesienie współwłasności trzech lokali i w tym zakresie została ustalona przez strony czynności spłata z tytułu wyrównania udziałów.
W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., odnosząc się do zarzutów odwołania, podniósł, że ugodą sądową zawarte zostały 3 odrębne czynności cywilnoprawne, polegające na zniesieniu współwłasności, z których każda podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Powołując się na treść art. 6 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 u.p.c.c. organ II instancji wskazał, że po weryfikacji wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej podanej przez podatniczkę w deklaracji PCC-3, organ podatkowy pierwszej instancji uznał, iż nie jest ona zgodna z jej wartością rynkową i pismami z dnia 27 czerwca oraz 3 sierpnia 2012 r. wezwał stronę do jej podwyższenia do kwoty 307.692 zł.
W związku z brakiem odpowiedzi na ww. wezwania, działając w oparciu o przepis art. 6 ust. 4 u.p.c.c. organ podatkowy dokonał określenia wartości rynkowej przedmiotu czynności cywilnoprawnej z uwzględnieniem opinii biegłego. Z operatu szacunkowego wykonanego w dniu 18 grudnia 2012 r. wynika, iż rzeczoznawca majątkowy W. S. określił wartość ww. lokalu w kwocie 531.000 zł.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c. wskazano, że sytuacja, gdzie podział rzeczy wspólnych na mocy ugody nastąpił poprzez kompensatę wartości nieruchomości i ustalenie jednej kwoty spłaty, nie może powodować, że podstawę opodatkowania ustala się inaczej niż przy zniesieniu współwłasności jednej nieruchomości.
Zdaniem organu w sprawie takiej należy uznać, że wartość spłaty (dopłaty), oprócz kwoty wyrażonej w pieniądzu, zawiera też wartość przekazanego udziału we współwłasności innej nieruchomości. W wyniku ugody M. K. nabyła w całości lokal nr 4. Przed zniesieniem współwłasności tego lokalu była jego współwłaścicielką w ½ części, a zatem podstawę opodatkowania dla M. K. stanowi wartość rynkowa ½ części tego lokalu i obowiązek podatkowy ciąży na ww. jako podmiocie nabywającym ten udział (ponad udział we współwłasności).
Jednocześnie wskazano, iż odnośnie zniesienia współwłasności lokali nr 3 i 3a, które w całości nabyła A. W., Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-Ś prowadzi odrębne postępowania podatkowe.
Nie zgodzono się również z zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania i podniesiono, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podatniczka zaskarżonej decyzji zarzuciła:
– naruszenie prawa materialnego, tj. obrazę art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f w związku art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c. polegające na niewłaściwym zastosowaniu powołanych przepisów wobec przyjęcia, iż przy czynności cywilnoprawnej zniesienia współwłasności kilku odrębnych nieruchomości lokalowych każdorazowo konieczne jest ustalenie podstawy opodatkowania dla każdego lokalu nabytego ponad wartość udziału we współwłasności, w sytuacji gdy zgodnie z powołanymi przepisami podatkowi podlegają umowy o zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat lub dopłat, a co za tym idzie w przypadku jednoczesnego zniesienia współwłasności kilku nieruchomości lokalowych przewidującego jedną spłatę - uwzględniającą wartość wszystkich nieruchomości lokalowych objętych zniesieniem - winna zostać ustalona jedna podstawa opodatkowania w części dotyczącej tej spłaty, a nadto wobec pominięcia przez organ odwoławczy, iż wartość spłaty została określona w ugodzie sądowej, która została zaakceptowana przez Sąd Rejonowy dla Ł Ś w Ł. [...] Wydział Cywilny,
– naruszenie przepisów proceduralnych mające istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj.:
a) obrazę art. 210 § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej wobec braku należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których w ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji była trafna, a zarzuty skarżącej były bezzasadne, w konsekwencji czego skarżąca nie wie, dlaczego sprawa została dla niej załatwiona negatywnie,
b) obrazę art. 187 § 1 i art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej polegającą na błędnym zinterpretowaniu treści ugody sądowej zawartej przez M. K. i A. W. w dniu 8 września 2011 r., w konsekwencji czego organ I instancji ustalił podstawę opodatkowania czynności cywilnoprawnej w postaci zniesienia współwłasności uwzględniając wyłącznie wartość lokalu nr 4 położonego w Ł., przy ul. A 85 - w zakresie nabycia przez skarżącą prawa ponad udział przysługujący we współwłasności - w sytuacji, gdy z całokształtu okoliczności sprawy i treści ww. ugody sadowej wynikało, iż przedmiotem czynności cywilnoprawnej było zniesienie współwłasności 3 lokali położonych przy ul. A 85 w Ł. i w tym zakresie została ustalona przez strony tej czynności jedna spłata z tytułu wyrównania udziałów w ramach wszystkich składników objętych zniesieniem.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w przypadku umowy o zniesienie współwłasności lub o dział spadku podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku, tj. wartość w części dotyczącej spłat i dopłat. W związku z powyższym w przypadku jednoczesnego znoszenia współwłasności kilku nieruchomości lokalowych w ramach ugody sądowej przewidującej jedną spłatę pomiędzy dotychczasowymi współwłaścicielami podstawa opodatkowania winna być ustalona z uwzględnieniem wartości wszystkich nieruchomości podlegających podziałowi. Jeśli bowiem podatek PCC występuje wyłącznie w części dotyczącej spłat lub dopłat to w analizowanej sprawie nie ma jakichkolwiek podstaw do ustalania podstawy opodatkowania dla każdej nieruchomości lokalowej z osobna, zwłaszcza, iż taką formę zniesienia współwłasności zaakceptował Sąd Rejonowy - nie odmawiając stronom możliwości zawarcia ugody takiej treści. Co ważne w zakresie zniesienia współwłasności poszczególnych nieruchomości lokalowych spłata pomiędzy dotychczasowymi współwłaścicielami w ogóle nie została ustalona - w tym zakresie należy uznać zatem za błędne stanowisko organów podatkowych co do tego, iż podatek PCC winien zostać zapłacony w zakresie dotyczącym zniesienia współwłasności nieruchomości lokalowej nr 4 i to w zakresie wzrostu udziału skarżącej w prawie własności o 50 % lokalu nr 4. Podatek od czynności cywilnoprawnej nie jest podatkiem od wzbogacenia, a spłata została ustalona przez strony ugody sądowej przy uwzględnieniu podziału obejmującego wszystkie trzy lokale objęte stosunkiem współwłasności.
W świetle powyższego, zdaniem strony skarżącej, jeśli mieć na uwadze sposób zniesienia współwłasności przez strony - winna zostać ustalona jedna podstawa opodatkowania w części obejmującej spłatę, tj. w części uwzględniającej stan praw udziałowych współwłaścicielki M. K. w następstwie zniesienia współwłasności trzech odrębnych nieruchomości lokalowych, w porównaniu do praw jakie posiadała skarżąca w wymienionych nieruchomościach przed zniesieniem współwłasności.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne wymienione w art. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz.649 z późn.zm.), dalej u.p.c.c. Czynności te zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę. Zostało to również potwierdzone orzecznictwem sądowym i urzędowymi interpretacjami. Czynności cywilnoprawne, które nie zostały wymienione w sposób wyraźny w katalogu ustawowym, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem.
Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit f i ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - podatkowi temu podlegają m.in. ugody w sprawie zniesienia współwłasności, w części dotyczącej spłat lub dopłat.
Umowa o zniesienie współwłasności podlega ww. podatkowi, jak wynika z przywołanych regulacji, jedynie w części dotyczącej spłat lub dopłat. Współwłasność występuje wtedy, gdy prawo własności przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Instytucja ta została uregulowana w art. 195-221 ustawy Kodeks cywilny. Każdy ze współwłaścicieli ma prawo żądania zniesienia współwłasności. Zniesienie współwłasności może nastąpić w trybie umownym lub sądowym. Umowne zniesienie współwłasności dochodzi do skutku przez porozumienie współwłaścicieli co do samej zasady, że współwłasność ma zostać zniesiona, oraz co do sposobu, w jaki to ma nastąpić. Znanych jest kilka sposobów zniesienia współwłasności: przez podział rzeczy wspólnej, przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli albo przez sprzedaż rzeczy wspólnej.
Umowne zniesienie współwłasności może nastąpić w postaci umowy pozasądowej, ugody sądowej zawartej w postępowaniu pojednawczym, ugody sądowej zawartej w postępowaniu nieprocesowym (jak w niniejszej sprawie) i ugody zawartej przed sądem polubownym. Ugoda sądowa, z jaką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, z punktu widzenia prawa materialnego jest zatem umową i podlega ww. podatkowi, bowiem przewiduje w swoich postanowieniach dopłatę (spłatę).
Obowiązek podatkowy - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.c.c. - powstaje z chwilą zawarcia ugody i stosownie do uregulowania zawartego w art. 4 pkt 5 u.p.c.c. ciąży na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział we współwłasności.
Analizując punkt 1 ugody zawartej przez skarżącą przed Sądem Rejonowym dla Ł-Ś w Ł. [...] Wydział Cywilny w dniu 8 września 2011 r. w sprawie o sygn. akt [...], stwierdzić należy, iż M. K. oraz A. W. były współwłaścicielkami 3 opisanych w ugodzie nieruchomości lokalowych. W wyniku zawarcia powyższej ugody zniesiona została ich współwłasność w ten sposób, że dwie nieruchomości lokalowe otrzymała na wyłączną własność A. W., a skarżąca stała się właścicielką jednej nieruchomości, tj. samodzielnego lokalu nr 4 położonego w Ł. przy ul. A 85 i została obciążona tytułem wyrównania udziałów we współwłasności dopłatą na rzecz A. W. w kwocie 117.000zł.
W tej sytuacji uznać trzeba za bezsporne, że ugoda zawarta przez skarżącą podlega opodatkowaniu, natomiast przedmiotem sporu jest kwestia przyjętej przez organy podatkowe podstawy opodatkowania.
Ustaleniu podstawy opodatkowania podatkiem od czynności prawnych służy przepis art. 6 ust. 1 u.p.c.c. umiejscowiony w rozdziale 3 ustawy, pt.: "Podstawa opodatkowania oraz wysokość podatku". Odnośnie umowy zniesienia współwłasności, wokół której ogniskuje się spór w niniejszej sprawie, przepis ten stanowi, że podstawę tę stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c.).
Zarówno systematyka przywołanych przepisów (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit f oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c.), jak i ich brzmienie pozwalają, zdaniem Sądu stwierdzić, że celem zawartego w przepisie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f u.p.c.c. doprecyzowania "w części dotyczącej spłat lub dopłat" było objęcie opodatkowaniem wyłącznie umów zniesienia współwłasności (o dział spadku), które skutkują odpłatnymi przysporzeniami majątkowymi dla przynajmniej jednej ze stron. A contrario, zapis ten skutkuje tym, że poza zakresem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – jak wynika z wcześniejszych wywodów - znajdują się te umowy zniesienia współwłasności, w ramach których takich spłat lub dopłat nie przewidziano. Osobno zatem, nie w oparciu o przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f u.p.c.c., należy ustalać podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych odpłatnego zniesienia współwłasności.
Reasumując, to z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c. wynika, iż podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez obliczania długów i ciężarów ( art. 6 ust. 2 u.p.c.c.).
W niniejszej sprawie w deklaracji PCC-3 podatniczka podała wartość przedmiotu czynności cywilnoprawnej stanowiącą podstawę opodatkowania w kwocie 117.000 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, iż nie jest ona zgodna z jej wartością rynkową i pismami z dnia 27 czerwca i 3 sierpnia 2012 r. wezwał stronę do jej podwyższenia do kwoty 307.692 zł. W związku z brakiem odpowiedzi na ww. wezwania, działając w oparciu o przepis art. 6 ust. 4 u.p.c.c. organ podatkowy dokonał określenia wartości rynkowej przedmiotu czynności cywilnoprawnej z uwzględnieniem opinii biegłego. Z operatu szacunkowego wykonanego w dniu 18 grudnia 2012 r. wynika, iż rzeczoznawca majątkowy W. S. określił wartość ww. lokalu nr 4 przyznanego na wyłączną własność skarżącej (ponad posiadany udział we współwłasności) na kwotę 531.000 zł. Zatem podstawę opodatkowania stanowiła, jak słusznie uznał organ, kwota 265.500 zł. Skoro w wyniku ugody skarżąca nabyła w całości własność lokalu nr 4, a przed zniesieniem współwłasności była jego współwłaścicielką w 1/2 części, zatem podstawę opodatkowania dla M. K. stanowi wartość rynkowa 1/2 części tego lokalu i obowiązek podatkowy ciąży na niej jako podmiocie nabywającym ten udział (ponad udział we współwłasności).
W tym stanie rzeczy ww. kwota stanowi podstawę opodatkowania umowy zniesienia współwłasności, a nie jak błędnie podnosi skarżąca kwota dokonanej dopłaty z uwzględnieniem wartości wszystkich objętych ugodą nieruchomości lokalowych, w tym tych przyznanych na wyłączną własność A. W.. Sytuacja, gdzie podział rzeczy wspólnych na mocy ugody nastąpił poprzez kompensatę wartości nieruchomości i ustalenie jednej kwoty dopłaty (spłaty), nie może powodować, że podstawę opodatkowania ustala się inaczej niż wynika to z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c., a w przepisie tym ustawodawcza wskazuje, że podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału. W wyniku ugody M. K. nabyła ponad udział własność lokalu nr 4. Przed zniesieniem współwłasności tego lokalu była jego współwłaścicielką w 1/2 części, a zatem podstawę opodatkowania dla skarżącej stanowi wartość rynkowa 1/2 części tego właśnie lokalu. Jednocześnie organ podatkowy wskazał w zaskarżonej decyzji, iż w zakresie zniesienia współwłasności pozostałych dwóch lokali objętych ugodą, które w całości (a więc ponad udział) nabyła A. W. , Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-Ś prowadzi odrębne postępowania podatkowe.
Poza tym, zdaniem Sądu, niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący nie zastosowania się do stanowiska wyrażonego w przywołanym w skardze wyroku NSA z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1054/08, bowiem w ww. wyroku NSA stwierdził, iż "podstawę opodatkowania w przypadku umownego działu spadku lub zniesienia współwłasności stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku. W przypadku natomiast dokonania działu spadku lub zniesienia współwłasności orzeczeniem sądu podstawę opodatkowania stanowi wysokość spłat lub dopłat wynikająca z treści tego orzeczenia jako uwzględniająca już rynkową wartość rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad przypadający na podatnika udział we współwłasności lub spadku".
Poza sporem jest, że w niniejszej sprawie zniesienie współwłasności nastąpiło mocą ugody sądowej, a nie orzeczenia Sądu, zatem chybiony jest zarzut skarżącej o błędnej interpretacji i niezastosowaniu poglądu NSA zawartego w ww. wyroku.
W konsekwencji dokonanych rozważań zasadny jest wniosek, że w niniejszej sprawie nie można skutecznie zarzucić organom podatkowym, iż dokonały one błędnej wykładni przywołanych powyżej i wymienionych w skardze przepisów u.p.c.c.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, że jest on także nieuzasadniony.
Zgodnie z przywołanym w skardze art. 187 § 1 organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy, na podstawie którego dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego i zastosował obowiązujące regulacje prawne.
Również zarzut naruszenia art. 199a Ordynacji podatkowej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie tym przepisem organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Biorąc pod uwagę wcześniejsze rozważania, a zwłaszcza wzajemne relacje przepisów u.p.c.c. (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit f oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c.), zdaniem Sądu, brak podstaw do stawiania organom zarzutu naruszenia ww. przepisu O.p. Organy miały na względzie treść ugody sądowej znoszącej współwłasność, nie mniej w zakresie podstawy opodatkowania brzmienie przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 u.p.c.c. jest jednoznaczne i organy prawidłowo zinterpretowały jego treść.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy podatkowe działały na podstawie i w granicach prawa, zaś faktyczne i prawne uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż powołuje przepisy prawa, które mają tu zastosowanie i dokonuje prawidłowej oceny zebranego materiału. Stąd również zarzut naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej należy uznać za niezasadny
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów, zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, co skutkować musiało oddaleniem skargi stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło