I SA/Łd 112/14

Dnia 28 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant Pomocnik sekretarza Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w Ł. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyłączenia jawności informacji. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- (sto) zł; tytułem uiszczonego wpisu od skargi. I SA/Łd 112/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] skierowanym do A. Spółka komandytowo – akcyjna Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. – w oparciu o przepisy art. 179 § 1, art. 216, art. 217 w związku z art. 280 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – postanowił wyłączyć jawność informacji zawartych w szeregu wymienionych dokumentach. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wskazał, iż zgodnie z art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej indywidualne dane zawarte w deklaracji podatkowej oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Przepis § 1 stosuje się również m.in. do danych zawartych w informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1, aktach dokumentujących czynności sprawdzające czy w aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art. 293 § 2 pkt 1 – 3 Ordynacji podatkowej). Dane wynikające z deklaracji podatkowych innego niż A. S.K.A. podatnika, a także ustalenia poczynione w toku przeprowadzonych kontroli podatkowych wobec B. Spółka komandytowa, które nie odnoszą się do transakcji zawieranych z A. S.K.A., stanowią tajemnicę skarbową. Z kolei z treści przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr 182, poz. 1228) wynika, że informacjami niejawnymi są informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania. Organ podatkowy uznał zatem, że tajemnica skarbowa stanowi informację niejawną w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Tym samym w ramach czynności sprawdzających zasadnym jest stosowanie przez organ podatkowy przepisu art. 179 w związku z art. 216 Ordynacji podatkowej i wyłączanie danych jako informacji niejawnych z dokumentów wyszczególnionych w sentencji niniejszego postanowienia. Strona pismem z dnia 10 października 2013 r., zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu, powołując się na przepis art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 178 Ordynacji podatkowej, wniosła o usunięcie naruszenia prawa w związanego z wydanym postanowieniem o wyłączeniu jawności informacji w dokumentach wskazanych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na to wezwanie Spółki (pismo z dnia 26 listopada 2013 r.) Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego uznał, iż w stanie faktycznym sprawy nie doszło do naruszenia prawa w związku z wydanym postanowieniem. W dniu 2 stycznia 2014 r. pełnomocnik Spółki A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 178 § 1 w zw. z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ich błędne zastosowanie, wyłączenie jawności informacji zawartych w dokumentach i uniemożliwienie stronie skarżącej zapoznanie się z ich treścią; - art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne zastosowanie i zbyt szerokie wyłączenie informacji zawartych w rzeczonych dokumentach; - art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych, poprzez zbyt szerokie zastosowanie i uznanie, że informacje wyłączone z jawności spełniają przesłanki zawarte w rzeczonym przepisie; - art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne zastosowanie, co spowodowało wyłączenie jawności zbyt wielu informacji; - art. 51 ust. 3 w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich niezastosowanie i nadmierne ograniczenie dostępu do dotyczących strony skarżącej dokumentów; - art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei przepis art. 1 tej ustawy stanowi, że przed sądami administracyjnymi rozpatrywane są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Zakres tych spraw precyzuje przepis art. 3 § 2 i 3, który wymienia akty prawne poddane kontroli w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Są to między innymi postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 179 Ordynacji podatkowej przepisów art. 178 (zasady jawności akt postępowania wobec stron) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny (§1). Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia (§ 2). Na postanowienie, o którym mowa w § 2, służy zażalenie (§ 3). W niniejszej sprawie poza sporem jest to, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej o wyłączeniu jawności informacji w szeregu dokumentach. Naczelny Sądu Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r., I FSK 1671/11 (LEX nr 1223824) stwierdził, że nie może być wątpliwości, iż wyłączenie materiału dowodowego wymaga wydania postanowienia o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy. Okoliczność, że art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej nie formułuje wprost obowiązku wydania postanowienia o wyłączeniu dokumentów nie oznacza, iż organ podatkowy nie został do jego wydania zobowiązany treścią art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten wprost formułuje obowiązek wydawania przez organ podatkowy postanowień w toku postępowania, w tym także postanowień dotyczących załatwienia poszczególnych kwestii wynikających z toku postępowania. Przepisy art. 216 § 1 i 2 w zw. z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej nie pozostawiają swobodnemu uznaniu organu podatkowego wydania postanowienia o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy, lecz formułują obowiązek wydania przez organ w tym przedmiocie postanowienia. Nie ma przy tym znaczenia to, że na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie (por. wyrok NSA z 20 listopada 2009 r., II FSK 998/08; publik w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ - dalej w skrócie CBOSA). Zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie dotyczące odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów (art. 179 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej), nie służy natomiast – jak wyżej wskazano - na postanowienie dotyczące wyłączenia dokumentów z akt. Stanowisko to znajduje również oparcie w doktrynie (zob. C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz - Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II, s. 664). Nadto postanowienie wydane na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej nie kończy postępowania i nie rozstrzyga o istocie sprawy. Zatem zaskarżone postanowienie nie może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego, gdyż nie spełnia wymogów określonych w art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. W sytuacji, gdy organ wyłącza z akt sprawy poszczególne dokumenty z powodu objęcia ich tajemnicą państwową lub ze względu na interes publiczny, ograniczając tym samym uprawnienia strony postępowania określone w art. 178 Ordynacji podatkowej, postanowienie w tym przedmiocie podlega kontroli instancyjnej lub sądowej w ramach badania prawidłowości decyzji kończącej postępowanie w danej sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 lutego 2008 r., I SA/Lu 800/07, LEX nr 598173). Należy również mieć na uwadze to, że strona, której odmówiono umożliwienia zapoznania się z wyłączonymi dokumentami (sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów) dysponuje prawem do złożenia zażalenia od postanowienia wydanego w tym zakresie w trybie art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej. Także w ramach tych środków strona ma możliwość kwestionowania zasadności wyłączenia dokumentów z akt sprawy. Z tych względów, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , skarga podlegała odrzuceniu. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy. J.B.