I SA/Łd 1133/05
WyrokWSA w Łodzi2006-04-21
Skład orzekający: Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędzia NSA T. Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która zakwestionowała prawo podatnika do odliczenia całego podatku naliczonego związanego z zakupami inwestycyjnymi do nieruchomości, której był współwłaścicielem, podczas gdy podatnik wystawił refaktury na drugiego współwłaściciela w wysokości odpowiadającej jego udziałowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepisy postępowania, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie ocenił i nie wyjaśnił skutków wystawienia przez podatnika refaktur obciążających drugiego współwłaściciela, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że podatnik przyjął do odliczenia całość poniesionych kosztów. Pominięto weryfikację podatku należnego wynikającego z wystawionych refaktur.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą D. P. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu oraz zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Podatnik, będący współwłaścicielem nieruchomości, odliczył całość poniesionych kosztów inwestycyjnych. Organy uznały, że prawo do odliczenia przysługuje tylko w części odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na wystawianie refaktur na drugiego współwłaściciela.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i określono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA B. Klimowicz (spr.), Sędzia NSA T. Porczyńska, Protokolant T. Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r. oraz styczeń 2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. –Ś. określił D. P. za miesiąc grudzień 2001 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 2,580 zł. do zwrotu na rachunek bankowy i zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2002 r. w wysokości 78 złotych.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadnieniu decyzji wskazano, że D. P. jest współwłaścicielem w 48,96 % nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9 (A. P. jest współwłaścicielem tej nieruchomości w 51,04 %). D. P. dokonując wyliczenia podatku od towarów i usług przyjął do odliczenia całość (100%) poniesionych kosztów i zakupów inwestycyjnych związanych z eksploatacja nieruchomości przy ul. A 9 w Ł.
Stosownie do postanowień art. 25 ust. l pkt. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku nie stosując się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje uprawnionemu do odliczenia podmiotowi, dla którego wystawiono faktury zawierające podlegający odliczeniu podatek. W przypadku gdy współwłaścicielami są osoby fizyczne nie będące wspólnikami spółki cywilnej, prawo do obniżenia podatku należnego przysługuje wyłącznie temu ze współwłaścicieli, który w fakturach zawierających podlegających odliczenia podatek naliczony został wskazany jako nabywca towaru (usługi) i to uprawnienie jest ograniczone do części podatku naliczonego odpowiadającej ułamkowemu udziałowi tego podmiotu we współwłasności. Wszystkie faktury będące podstawą kwestionowanego odliczenia podatku naliczonego wystawione były wyłącznie na D. P. W tym stanie faktycznym podatnik był uprawniony do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jedynie w odniesieniu do części stanowiącej 48,96% tych wydatków wydatków t.j. w części odpowiadającej wielkości jego udziałów. Na mocy decyzji ostatecznych z dnia [...] wydanych w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych uznano, że poniesione przez stronę wydatki jedynie w części odpowiadającej 48,96% ich łącznej wysokości mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów to wyłącznie w takiej samej części mogą one stanowić podstawę obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach potwierdzających poniesione wydatki.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję D. P. wniósł o jej uchylenie podnosząc zarzuty :
- naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. art. 122, 180, 188-189, 191 Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie się od rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczności finansowania remontu i modernizacji nieruchomości z kredytu bankowego przyznanego stronie i rozdzielenia kosztów (obciążenia kosztami drugiego współwłaściciela remontowanej nieruchomości) zgodnie z udziałem we współwłasności.
- naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art, 2 pkt. 6 art. 5 ust.l pkt. l, art. 7 ust. 8, art. 19 i 25 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, art. 6.4 i art. 11(A)(3)(C) VI Dyrektywy Rady w sprawie harmonizacji ustawodawstwa Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - poprzez pominięcie, że faktury wystawione przez stronę stanowiły czynność z art.5 ust.l pkt. l, dotyczyły towarów w rozumieniu art. 2 pkt. 6, odpowiadały w swej istocie pojęciu dostawa towarów zgodnie z art.7 ust.8 i tworzyły obowiązek podatkowy w rozumieniu art. 19, zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, a ze swej istoty prowadziły do obciążenia kosztami (refakturowania kosztów) kosztów właściciela w wielkości odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności.
Strona skarżąca podnosi, że organy w toku postępowania uchylały się od dokonania ustaleń, że tylko jeden ze współwłaścicieli uzyskał kredyt bankowy na przeprowadzenie prac remontowych i modernizacyjnych. Po przeprowadzeniu prac strona wystawiała faktury na drugiego współwłaściciela w wysokości zgodnej z jego udziałem we współwłasności, a w konsekwencji VAT naliczony przez podatnika do zwrotu nie stanowił 100% a jedynie po odjęciu VAT-u należnego z wystawionych na współwłaściciela faktur 48,98%. Tym samym VAT zgłoszony do rozliczenia odpowiadał udziałowi we współwłasności strony. Podatnik ma prawo do zakupu materiałów budowlanych i usług a następnie rozdzielenia kosztów na pozostałych współwłaścicieli. Strona prowadzi działalność która jest traktowana jako działalność podlegająca podatkowi VAT w całości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i podnosząc, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że zakres orzeczenia sądu ograniczony jest do granic wyznaczonych przedmiotem decyzji i zagadnień procesowych związanych z jej wydaniem. W szczególności sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej wydawaniu nie naruszono przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że narusza ona przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik.
W literaturze i orzecznictwie sadowym wielokrotnie już wskazano, że istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Obowiązek taki wynika w szczególności z treści art. art. 220, 229 i 223 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (t.j Dz.U. z 2005 r. Nr. 8 poz. 60 ze zm.). Organ odwoławczy nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organ I instancji obejmującej np. jedynie niektóre elementy stanu faktycznego lub prawidłowość przyjętej podstawy prawnej. W postępowaniu odwoławczym (podobnie jak w postępowaniu przed organem I instancji) obowiązują ogólne zasady postępowania podatkowego. W szczególności organy podatkowe są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122, art. 187 § l ustawy Ordynacja podatkowa).
Tymczasem w zaskarżonej decyzji, z naruszeniem wskazanych zasad Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w istocie odniósł się jedynie co do niektórych zarzutów odwołania strony. Organ I instancji ustalił w szczególności, że D. P. wystawił na rzecz A. P. refaktury VAT w wielkości odpowiadającej 51,04% posiadanych przez niego udziałów w nieruchomości przy ulicy A 9 w Ł. i lakonicznie stwierdził, że przyjęta przez podatników metoda "przenoszenia kosztów" stoi w sprzeczności z przepisami prawa podatkowego. Organ II instancji nie podniósł się do powyższej okoliczności a do akt sprawy przedstawionych sądowi nie załączono przedstawionych refaktur. Strona w odwołaniu od decyzji Naczelnika US Ł.-Ś. z dnia [...] podniosła m.in. że "czynność zakupu przez D. P. dla A. P. miała miejsce co do danego rodzaju towaru i usług w tym samym miesiącu, skutkiem czego każdy ze współwłaścicieli w sposób rzeczywisty płacił za swoją część wydatków remontowych a tym samym nie doszło w żadnym z miesięcy do nieuprawnionego rozliczenia podatku naliczonego". Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie ocenił i nie wyjaśnił, jakie były skutki wystawienia przez podatnika faktur (refaktur) obciążających drugiego współwłaściciela nieruchomością a ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że D. P. dokonując rozliczenia podatku VAT przyjął do odliczenia całość poniesionych kosztów i zakupów inwestycyjnych związanych z nieruchomością przy ul. A 9 w Ł. Kwestionując prawo od obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w odniesieniu do wielkości udziału A. P. nie wyjaśniono równocześnie, czy strona wykazała podatek VAT wynikający z refaktur wystawionych dla A. P. jako podatek należny. Organy podatkowe pominęły skutki wynikające z faktu wystawienia refaktur (przy określeniu wysokości podatku naliczonego) ale równocześnie nie zweryfikowały wykazanego przez podatnika podatku należnego wynikającego z faktu wystawienia faktur (refaktur) sprzedaży na rzecz A. P.
Z powyższych względów wobec naruszenia wymienianych przepisów postępowania i niewyjaśnienia sprawy we wskazanym zakresie na podstawie art. 145 § l pkt. l lit, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło