I SA/Łd 1146/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Świderska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o wyłączenie sędziów NSA Teresy Porczyńskiej, Wiktora Jarzębowskiego i Pawła Janickiego oraz sędziów WSA Pawła Kowalskiego, Tomasza Adamczyka i Bożeny Kasprzak w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [....] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia: oddalić wniosek. D. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. Na rozprawie 9 sierpnia 2018 r. skarżąca wniosła o wyłącznie od orzekania w przedmiotowej sprawie Sędziów NSA Teresę Porczyńską, Wiktora Jarzębowskiego i Pawła Janickiego, Sędziów WSA Bożenę Kasprzak, Pawła Kowalskiego i Tomasza Adamczyka, a także pozostałych sędziów orzekających w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że wymienieni sędziowie brali udział wydaniu wyroków w przedmiocie podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 4 w Ł.. Z uwagi na ten sam stan faktyczny jak i prawny uznać należało, zdaniem skarżącej, że wymienieni sędziowie biorą udział w tożsamej sprawie, czego skutkiem może być już wyrobione stanowisko, jak i realna możliwość powielania argumentacji z poprzednich wyroków, z pominięciem wytycznych wynikających z wcześniejszych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się wprost do Sędziów NSA Teresy Porczyńskiej i Wiktora Jarzębowskiego oraz Sędziego WSA Bożeny Kasprzak, skarżąca wskazała, że brali oni udział w wydaniu wyroku z 9 lutego 2016 r. Wyrok ten dotknięty był nieważnością z uwagi na skład sprzeczny z przepisami prawa oraz okoliczności świadczące o pozbawieniu skarżącej prawa do obrony. Zdaniem strony, Sędziom tym chodzi jedynie o wydanie wyroku, a nie rozpoznanie sprawy zgodnie z prawem, stanem faktycznym, jak i własnym sumieniem. Podobne zastrzeżenia skarżąca zgłosiła co do Sędziego NSA Pawła Janickiego, który nie przywrócił jej terminu do uiszczenia wpisu od skargi, mimo istnienia uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Zarządzeniem z 27 sierpnia 2018 r. skarżąca został wezwana do wypowiedzenia się, czy jej intencją było wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wydziale I WSA w Łodzi, czy też jedynie Sędziów imiennie wskazanych we wniosku, pod rygorem uznania, że wniosek dotyczy jedynie wyszczególnionych Sędziów. Wezwanie doręczone 14 września 2018 r. pozostało bez odpowiedzi. Wymienieni we wniosku sędziowie złożyli do akt sprawy oświadczenia, że nie są im znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Oświadczyli również, że nie zachodzą podstawy do ich wyłączenia z mocy ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) — sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 p.p.s.a.). Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Analizując przedmiotowy wniosek w kontekście przywołanych wyżej przesłanek z art. 18 i 19 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie. Przede wszystkim wniosek o wyłączenie sędziego nie może być uwzględniony wyłącznie dlatego, że wskazany sędzia orzekał we wcześniejszych sprawach, w których wnioskodawca był stroną. W niniejszej sprawie skarżąca wskazała w swoim wniosku Sędziów, którzy wcześniej orzekali w innych jej sprawach. Poza tym skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych przez Sędziów oświadczeń co do okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Oddalenie skarg i wniosków skarżącej w innych sprawach nie oznacza, że Sędziowie, którzy nie uznali argumentów skarżącej nie oceniają jej spraw w sposób bezstronny. Prawidłowość rozstrzygnięć sądu może być kwestionowana jedynie w drodze środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania. Z środków tych skarżąca zresztą korzysta, wnosząc skargi kasacyjne od wyroków tutejszego sądu, jak i zażalenia na wydane postanowienia. Zarzuty w tym zakresie skierowane pod adresem wskazanych Sędziów Wydziału I należy uznać zatem za bezzasadne. Należy podkreślić, że do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie jest wystarczająca sama utrata przez wnioskodawcę wiary w bezstronność sędziego. Konieczne jest wskazanie realnych, obiektywnych i poważnych powodów żądania. Ponadto rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). W literaturze podkreśla się, że bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartość, s. 273). Skład orzekający podziela pogląd prezentowany już przez Naczelny Sąd Administracyjny, że nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Podobnie — subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (postanowienie NSA z 1 października 2014 r., sygn. II OZ 1008/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Na koniec zauważyć należy, że sędziowie, których dotyczy wniosek strony, złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18–19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania sprawy. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W tych okolicznościach rozpatrywany wniosek podlega oddaleniu, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 19 i art. 18 § 1 p.p.s.a. AKE.