I SA/Łd 1158/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Janicki (spr.), Sędziowie NSA A. Cudak, B. Klimowicz, Protokolant asystent sędziego B. Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. K.-K. i W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. oddala skargę I SA/Łd 1158/04 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2004 roku skarżący zażądali wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa czyli spełniającą przesłankę art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60). Skarżący podnieśli w uzasadnieniu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznawał dwie skargi dotyczące: przedmiotowej decyzji oraz decyzji dotyczącej podatku dochodowego za 1999 rok. Sąd uchylił decyzję w przedmiocie podatku dochodowego za 1999 rok, natomiast skargę na decyzję dotyczącą roku 1998 Sąd odrzucił z powodu nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego. Skarżący są zdania, że obie decyzje dotyczyły tej samej kwestii i oparte były na tym samym stanie faktycznym i prawnym. Tym samym odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych nie zmienia faktu, że decyzja dotycząca roku 1998 również została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący stanęli na stanowisku, że ocena prawna wyrażona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wiąże zarówno Sąd jak i organ administracji, którego rozstrzygnięcia ona dotyczy, a zatem organ winien był stwierdzić nieważność identycznej decyzji, jak ta, którą Sąd ocenił jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu podniesiono, że chybiony jest zarzut skarżących co do oceny prawnej dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny odnośnie decyzji w przedmiocie podatku dochodowego za rok 1998. Sąd wprawdzie uchylił tę decyzję, jednakże z innych przyczyn, niż twierdzą skarżący, albowiem podstawą rozstrzygnięcia były przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przepisy te stanowią o naruszeniach prawa materialnego lub procedury, które jednak nie mają charakteru kwalifikowanego. Przepisem, który zawiera normę kompetencyjną dla Sądu w razie stwierdzenia zaistnienia szczególnych wad rozstrzygnięcia organu podatkowego jest art. 145 § 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy. Wówczas Sąd stwierdza nieważność takiego aktu. Sąd nie powołał w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przytoczonego przez skarżących punktu 2 z art. 145 § 1 tejże ustawy, a zatem brak było podstaw do przyjęcia, że Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej ani w decyzji uchylonej ani w decyzji objętej wnioskiem skarżących nie można doszukać się przesłanek dla oceny, że nastąpiło ciężkie naruszenie prawa powodujące konieczność stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia. Przyznano, że wprawdzie decyzja dotknięta jest wadą w postaci niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, jednakże nie ma ono charakteru rażącego, określonego w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż działanie organów nie łamało zakazów, ani też nie było nakierowane na pogwałcenie nakazów prawa obowiązującego. W dniu 19 października 2004 roku skarżący odwołali się od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności rażąco wadliwego ich zdaniem aktu. Podnieśli, że organy podatkowe w analogicznych sprawach oparły się na różnych podstawach prawnych dokonując odmiennej oceny umów zawartych przez skarżących. Sąd ocenił je jako umowy renty. Wobec tego i organy podatkowe winny dokonać tożsamej interpretacji. Nadto, skarżący podtrzymali stanowisko wyrażone we wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżony akt decyzją z dnia [...]. Organ ten opierając się na przytoczonej poprzednio przez organ pierwszej instancji argumentacji wskazał, że w postępowaniu podatkowym nie nastąpiło naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący w dniu 3 grudnia 2004 roku wnieśli o uchylenie w. w. decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na uzasadnienie zawarte we wniosku i w odwołaniu. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w dniu 15 grudnia 2004 roku wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe stanowisko zajęte uprzednio w obydwu decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że istota argumentacji skarżących zasadza się na poglądzie, zgodnie z którym Sąd administracyjny winien był uchylić zaskarżoną decyzję (odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej), skoro wcześniej w wyniku rozpoznania innej sprawy dokonał uchylenia decyzji wymiarowej przy analogicznym stanie faktycznym i prawnym. Nadto, zdaniem skarżących, uchylenie decyzji oznacza, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest to stanowisko uprawnione. Zgodnie ze poglądem zaprezentowanym w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2004 roku, III S.A. 2293/03, M. Podat. 2004/11/3) rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z przepisem prawa i - w związku z powyższym - nie może pozostawać w obrocie prawnym praworządnego państwa. A zatem, rażącym jest takie naruszenie prawa, które daje podstawę do stwierdzenia nieważności aktu, przy wydawaniu którego zaistniało. W powoływanej przez skarżących sprawie o sygnaturze I SA/Łd 1933/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny wprawdzie uchylił zaskarżoną decyzję, co oznacza, że dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu organu podatkowego sprzeczności z prawem. Jednakże – co ważkie w niniejszej sprawie - jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane przepisy stanowią o kompetencji Sądu, który jest uprawniony do uchylenia zaskarżonego aktu w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub zaistnienia innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy te w żaden sposób nie odnoszą się do naruszenia prawa o charakterze kwalifikowanym. Norma zaś, która statuuje podstawę dla procedury wyrokowania w razie stwierdzenia przez Sąd, że organy podatkowe naruszyły prawo w sposób rażący zawarta jest w punkcie 2 paragrafu 1 art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie tym przepisem Sąd dochodząc do wniosku, że w przy wydawaniu decyzji nastąpiło rażące naruszenie prawa, stwierdza jej nieważność. W przywołanej przez skarżących sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził nieważności zaskarżonego aktu, a co za tym idzie nie uznał, że dotknięty jest on wadą o charakterze kwalifikowanym. Tym samym Sąd wydał wyrok uchylający decyzję (a nie stwierdzający jej nieważność) powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 (a nie pkt 2). Nietrafny był wobec tego zarzut skarżących wskazujący na naruszenie prawa przez organy podatkowe w sprawie o sygnaturze I SA/Łd 1933/03 w sposób rażący. Konkludując, w rozpoznawanej obecnie sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się kwalifikowanych wad decyzji, której dotyczyła odmowa stwierdzenia nieważności przez organy podatkowe. Oznacza to, że Sąd nie był uprawniony do uchylenia zaskarżonego aktu. Na marginesie warto podkreślić, że pierwotne odrzucenie skargi odnośnie decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok oznacza niedopuszczalność badania przez Sąd administracyjny w niniejszej sprawie czy i jakie "zwyczajne" naruszenia prawa nastąpiły przy wydawaniu decyzji wymiarowej. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.