I SA/Łd 1160/09

Dnia 17 marca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. Ś. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 16 listopada 2009 roku M. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF, oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach M. Ś. wskazał, iż wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z ich emerytur w wysokości około 3.350 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymanie to kwota rzędu 912 zł (opał, energia elektryczna, woda), ponadto skarżący ponosi co miesiąc wydatki związane z egzekucja komorniczą w wysokości 970 zł i około 400 zł miesięcznie stanowią wydatki na leki jego żony, pozostała kwota stanowiąca w przeliczeniu na osobę 534 zł to koszty bieżącego utrzymania. Zarządzeniem z dnia 10 lutego 2010 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz jego żony za dwa ostatnie lata kalendarzowe bądź n odpisów zeznań podatkowych za te lata, wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych za ostatnie 3 miesiące; udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych wskazanych we wniosku o prawo pomocy, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej adres zamieszkania skarżącego, udokumentowanie wysokości wskazanych we wniosku potrąceń komorniczych oraz wydatków na leki w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący oświadczył, iż nie posiada żadnych kont ani lokat bankowych ponieważ wszystkie zostały zablokowane w 2001 roku, jego miesięczne wydatki stanowią opłaty komornicze w wysokości: 700 + 50 + 115 + 50 zł razem 915 zł miesięcznie, wydatki na opał to 5.000 zł rocznie, energia elektryczna 300 zł miesięcznie, woda i ścieki 60 zł miesięcznie. Jego żona jest po operacji onkologicznej, cierpi też na cukrzycę, ma chorą wątrobę i żołądek i jej leki stanowią wydatek rzędu 300-400 zł miesięcznie. Dom, w którym skarżący zamieszkuje wspólnie z żoną, synem i synową stanowi własność jego wnuka. Końcowo wskazał, iż wszystkie te informacje wiele razy dokumentował w urzędzie miasta. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty tzw. "odcinki" emerytur) potwierdzające wysokość świadczeń emerytalnych skarżącego i jego żony. Dowód wpłaty na konto komornika sądowego przez żonę skarżącego w maju 2009 roku kwoty 350 zł tytułem należności na rzecz Banku A. S.A. oraz pochodzący z tego samego okresu dowód uiszczenia przez skarżącego opłat za energię elektryczna w wysokości 512 oraz 82 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. Ś. wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z emerytur w wysokości około 3.350 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymanie domu określił na kwotę rzędu 912 zł (opał, energia elektryczna, woda), ponadto żona skarżącego ponosi co miesiąc wysokie wydatki związane leczeniem w granicach 400 zł. Około 970 zł miesięcznie stanowią wydatki z tytułu egzekucji komorniczej. W sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strony okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Zarządzeniem z dnia 10 lutego 2010 roku skarżący został wezwany do udzielenia dodatkowych informacji oraz przedstawienia dokumentów obrazujących jego sytuacje materialną oraz poziom wydatków jego gospodarstwa domowego. W odpowiedzi wnioskodawca złożył kolejne oświadczenie wskazując, iż zamieszkuje wspólnie z synem i synową w domu stanowiącym własność jego wnuka, miesięczne wydatki eksploatacyjne stanowią kwotę rzędu 780 zł (opał, woda , prąd) oraz zostały udokumentowane dla potrzeb urzędu miasta. W aktach sprawy znajdują się jedynie "odcinki" emerytur potwierdzające ich wysokość wskazaną we wniosku, dowód wpłaty na konto komornika sądowego przez żonę skarżącego w maju 2009 roku kwoty 350 zł tytułem należności na rzecz Banku A. S.A. oraz pochodzący z tego samego okresu dowód uiszczenia przez skarżącego opłat za energię elektryczna w wysokości 512 oraz 82 zł. Wobec nie przedstawienia przez skarżącego dokumentów potwierdzających poziom wydatków miesięcznych jego gospodarstwa domowego brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu wskazać należy, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności (por. postanowienie NSA: z dnia 8.05.2009 r. II FZ 132/09). Jest to niezbędne nie tylko z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., lecz stanowi przejaw zasady, że prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6.10.2004 r. GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Zważywszy na wyjątkowy charakter tej instytucji referendarz sądowy nie ma obowiązku poprzestawania tylko na oświadczeniu strony. Dlatego w jej interesie jest podjęcie takich działań, aby żądane informacje przedłożyć - w tym celu, aby istniała możliwość zweryfikowania prawdziwości jej twierdzeń. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że M. Ś. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie udokumentowała w żaden sposób wysokości wskazanych we wniosku o prawo pomocy kosztów utrzymania oraz kosztów z wiązanych z egzekucją komorniczą. Wobec powyższego uwzględniając wysokość stałych miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego skarżącego 3.350 zł, które zdecydowanie przewyższają kwotę wpisu w sprawie niniejszej (500 zł) będącego na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym, do którego uiszczenia skarżący jest obowiązany za niewiarygodne uznać należało twierdzenia skarżącego o braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłyby zostać pokryte koszty postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.