I SA/Łd 1202/07

Dnia 29 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.) Asesor WSA Cezary Koziński Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2008 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Ogólnobudowlanego K.W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia kontroli podatkowej oddala skargę. I SA/Łd 1202/07 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] o odmowie zawieszenia kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że K.W. wniósł o zawieszenie kontroli podatkowej na podstawie art. 201 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), z uwagi na fakt, iż przebywa w areszcie, co uniemożliwia mu udział w postępowaniu i zapoznanie się ze zgromadzonymi dokumentami. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. odmówił zawieszenia kontroli podatkowej, wskazując, że nie wystąpiła wskazana przez stronę przesłanka zawieszenia postępowania. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, podnosząc, że przebywa w zakładzie karnym, co powoduje po jego stronie niezdolność podejmowania czynności prawnych. W ocenie strony organ błędnie zastosował przepisy kodeksu cywilnego, gdy tymczasem właściwe byłyby przepisy kodeksu karnego i kodeksu karnego wykonawczego. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania kontrolnego. W szczególności nie wystąpiła przesłanka uregulowana w art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ fakt przebywania przez stronę w zakładzie karnym nie powoduje, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, utraty przez nią zdolności do czynności cywilnoprawnych. W myśl art. 12 Kodeksu cywilnego zdolności takiej nie mają m.in. osoby ubezwłasnowolnione, którą podatnik nie był. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż w sprawie oceny zdolności prawnej i zdolności do czynności cywilnoprawnych powinny mieć zastosowanie przepisu kodeksu cywilnego, a nie regulacje prawa karnego, stanowi bowiem o tym art. 135 Ordynacji podatkowej. Na ostateczne postanowienie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o unieważnienie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie kontroli podatkowej. Podniósł, że dokumentacja zgromadzona podczas kontroli podatkowej jest niekompletna, a przebywając w zakładzie karnym nie ma możliwości jej uzupełnić. W jego sytuacji zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zarzucił nieważność czynności kontrolnych a organom podatkowym – stronniczość. Wskazał, że został pozbawiony zdolności do czynności prawnych. Wniósł o uwzględnienie w sprawie postanowień Kodeksu karnego, Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu karnego wykonawczego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Podstawy zawieszenia postępowania podatkowego wyczerpująco wymieniono w art. 201 § 1 pkt 1 – 6 oraz art. 204 § 1 i art. 204a Ordynacji podatkowej. Na gruncie procedury podatkowej brak jest jakichkolwiek innych faktów prawnie znaczących, których wystąpienie uzasadniałoby orzeczenie o zawieszeniu postępowania. Należy zauważyć przy tym, że ustawodawca nie przyznaje organowi dowolności w regulowaniu tokiem procesu w tym zakresie. W szczególności nie pozwala na kreowanie nowych, leżących poza powyższą regulacją, podstaw zawieszenia postępowania. A zatem kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przebiegać musi ściśle według przesłanek zawieszenia postępowania, wymienionych w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej. Analizując podstawy zawieszenia postępowania podatkowego czy kontrolnego stwierdzić należy, że te, które wymieniono w art. 204 § 1 i 204 a Ordynacji podatkowej, zupełnie nie przystają do okoliczności rozpoznawanej sprawy, a co za tym idzie – nie mogły stanowić podstawy zawieszenia kontroli podatkowej. Artykuł 204 § 1 dotyczy jedynie sytuacji, gdy podatnik ubiega się o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, a więc w sytuacji niezwiązanej z rozstrzygnięciem niniejszej sprawy. Dyspozycja zaś art. 204a obejmuje wyłącznie postępowania podatkowe toczące się przed organami celnymi, a więc również ten przepis nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Natomiast podstawy zawieszenia postępowania wymienione w art. 201 § 1 pkt 1 – 6 Ordynacji podatkowej dotyczą wszelkich postępowań podatkowych. Przepisy te mają przy tym charakter bezwzględnie obowiązujących. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia, iż zachodzi którakolwiek z wymienionych w tym artykule okoliczności, organ podatkowy obowiązany jest postępowanie podatkowe zawiesić. Stwierdzić należy, że organy podatkowe zasadnie oceniły, że nie została spełniona którakolwiek z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia kontroli podatkowej prowadzonej wobec skarżącego. W szczególności nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie wskazywany przez stronę art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy zobligowany jest zawiesić postępowanie w przypadku utraty przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynności prawnych. Z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mieliśmy do czynienia. Podnieść należy, że fakt przebywania w zakładzie karnym, na który powołuje się strona, nie jest okolicznością rzutującą na zdolność do czynności prawnych osadzonego. Ewentualne utrudnienia w realnym osobistym korzystaniu z praw i obowiązków strony postępowania nie należą do przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania podatkowego czy kontrolnego. Istotą wykonywania kary pozbawienia wolności jest ograniczenie możliwości samodzielnego wykonywania swych praw. Odbywanie kary pozbawienia wolności nie niweczy jednak w sposób generalny prawa występowania w postępowaniu jako strona i inicjowania czynności gromadzenia materiału dowodowego, np. poprzez pełnomocnika. Reasumując, w ocenie Sądu, w sytuacji strony skarżącej nie zachodzi warunek pozbawienia (ograniczenia) zdolności do czynności prawnych. Nie zachodzi zatem żadna z przesłanek opisanych w art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Brak jest także jakichkolwiek innych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1. Nie wystąpiła w sprawie śmierć strony ani jej przedstawiciela (pkt 1 i 3), rozstrzygnięcie sprawy nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (pkt 2), ani też nie wystąpiono do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego (pkt 6), nie wydano także decyzji wymiarowej, o której mowa w pkt 5. Podnoszona w odwołaniu oraz w skardze konieczność uzupełnienia dokumentacji nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania. Uczynienie zadość żądaniu strony oznaczałoby w istocie wydanie postanowienia z naruszeniem prawa. Nie zasługiwało także na uwzględnienie żądanie strony o zastosowanie przez Sąd art. 201 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej i zawieszenie postępowania kontrolnego na tej podstawie. Niezależnie od oceny podstaw merytorycznych takiego wniosku, Sąd pozbawiony był możliwości jego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić bowiem trzeba, że Sąd administracyjny prowadzi postępowanie wyłącznie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z niewielkim odesłaniem w zakresie postępowania dowodowego do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Funkcja orzecznicza sądu administracyjnego ogranicza się przy tym do badania zgodności z prawem działalności administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny nie stosuje przepisów regulujących procedurę podatkową, której wypełnienie zarezerwowane jest dla organów podatkowych oraz samych podatników. Nie jest tym samym uprawniony do podejmowania rozstrzygnięć zastrzeżonych do kompetencji organów administracji. Kognicja sądu administracyjnego obejmuje jedynie sprawowanie kontroli legalności aktów i czynności podejmowanych przez te organy. Z podobnej przyczyny Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zastosowanie przepisów regulujących postępowanie karne i karne wykonawcze. Sąd administracyjny nie jest wyposażony w kompetencję do stosowania wymienionych procedur, ani też do kontrolowania działań organów te postępowania prowadzących. Natomiast odnośnie zarzutów skarżącego skierowanych przeciwko prawidłowości samego postępowania kontrolnego zauważyć należy, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było postanowienie w przedmiocie zawieszenia kontroli podatkowej. Sąd pozostając z mocy art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany granicami sprawy nie jest uprawniony do gruntownego badania postępowania kontrolnego prowadzonego wobec podatnika. Ewentualne zarzuty przeciwko temu postępowaniu strona podnosić może przed Sądem w innej sprawie, a mianowicie w sprawie ze skargi na akt lub czynność wieńczącą to właśnie postępowanie. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. LF