I SA/Łd 1207/11
PostanowienieWSA w Łodzi2012-04-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno wynosić 50% czy 75% stawki minimalnej, gdy adwokat ten nie prowadził sprawy przed sądem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno wynosić 75% stawki minimalnej, jeśli adwokat ten nie prowadził sprawy przed sądem pierwszej instancji. Sąd uchylił postanowienie przyznające niższe wynagrodzenie, uznając zażalenie pełnomocnika za oczywiście uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy zażalenia adwokata K. W. na postanowienie WSA w Łodzi o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. WSA pierwotnie przyznał 120 zł (50% stawki) za sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej. Adwokat, ustanowiony z urzędu po wyroku WSA, domagał się 180 zł (75% stawki), argumentując, że nowy pełnomocnik wymaga większego nakładu pracy. Sąd uznał zażalenie za oczywiście uzasadnione.Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2012 roku i przyznano adwokat K. W. kwotę 180 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym zażalenia adwokat K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2012 roku o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 2005 roku p o s t a n a w i a: 1/ uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2012 roku, sygn. akt I SA/Łd 1207/11, 2/ przyznać adwokat K. W., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. O. 11A, kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu P. P. i nakazuje wypłacić kwotę powyższą adwokat K. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał adwokat K. W. tytułem wynagrodzenia za sporządzenie w ramach prawa pomocy opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 stycznia 2012 r. (sygn. akt I SA/Łd 1207/11) oddalającego skargę P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 2005 roku kwotę 120 złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług.
W uzasadnieniu Sąd przyjął, że wynagrodzenie należne adwokat K. W. jako pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu dla skarżącego P. P. wynosi 50% stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), tj. stanowi kwotę 120 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług.
Na powyższe postanowienie w dniu [...] r. adwokat K. W. złożyła za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 120 zł, tj. stanowi 50% stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powyższego rozporządzenia, w sytuacji gdy sprawy w drugiej instancji nie prowadził ten sam adwokat, co oznacza, że stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinna wynosić 180 zł, czyli 75% stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia.
Z powyższych względów adwokat K. W. wniosła o:
- uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a., gdyż zażalenie jest oczywiście uzasadnione, poprzez rozpoznanie sprawy w zaskarżonym zakresie na nowo,
- a w przypadku przyjęcia przez Sąd, że zażalenie nie jest oczywiście uzasadnione o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi w Łodzi, orzekającemu w innym składzie.
W uzasadnieniu adwokat podniosła, że pełnomocnika z urzędu dla skarżącego P. P. ustanowiono już po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Podkreśliła przy tym, że sytuacja, w której strona w postępowaniu przed drugą instancją jest reprezentowana przez adwokata, który nie brał udziału w postępowaniu przed pierwszą instancją, została uwzględniona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W jej ocenie w każdym takim przypadku wynagrodzenie adwokata jest wyższe, aniżeli profesjonalnego pełnomocnika występującego w obu instancjach sądowych. Powyższe wynika bowiem z faktu, że profesjonalny pełnomocnik, który nie brał udziału w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, musi przy wykonywaniu dalszych czynności w sprawie wykazać większy nakład pracy, aniżeli adwokat zastępujący stronę w obu instancjach. Wszakże musi dodatkowo zapoznać się ze sprawą w stosunkowo krótkim terminie.
W konkluzji pełnomocnik wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi niewłaściwie zastosował przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., bowiem nie uwzględnił faktu, że opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządził adwokat, który nie występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji i w konsekwencji Sąd zasądził kwotę 120 zł, co stanowi 50% stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia. Tymczasem stawka minimalna w przedmiotowej sprawie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinna wynosić 75% stawki określonej w powyższym przepisie, czyli stanowić kwotę 180 zł. Opinia bowiem sporządzona została przez adwokata, który nie reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo.
W ocenie Sądu wniesione zażalenie jest oczywiście uzasadnione.
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Ponadto w myśl § 2 ust. 3 tego rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zgodnie z § 20 ww. rozporządzenia, powinien nadto zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 2005 roku. Następnie postanowieniem z dnia [...]r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. w dniu [...] r. wyznaczyła zaś pełnomocnikiem z urzędu dla P. P. adwokat K. W..
Nie ulega zatem wątpliwości, iż adwokat K. W. została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, a zatem po zakończeniu postępowania przed sądem I instancji. Uwzględniając zatem okoliczności, iż ustanowiona z urzędu pełnomocnik, która nie prowadziła sprawy w postępowaniu przed sądem I instancji, podjęła czynności w ramach pomocy prawnej, tj. zapoznała się z aktami sprawy i w konsekwencji sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., stwierdzić należy, iż przysługuje jej uprawnienie do otrzymania 75% stawki minimalnej, która zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia wynosi 240 zł.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało zasądzić na rzecz pełnomocnika z urzędu adwokat K. W. tytułem sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej kwotę 180 złotych, którą, zgodnie z
§ 2 ust. 3 wskazanego wyżej rozporządzenia, podwyższono o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie
art. 195 § 2 i art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w sentencji postanowienia.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło