I SA/Łd 1222/10
PostanowienieWSA w Łodzi2011-11-21
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu, może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego) po tym, jak ustanowiony doradca podatkowy złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu (doradcy podatkowego) zostało skonsumowane poprzez wyznaczenie takiego pełnomocnika i podjęcie przez niego czynności procesowych (sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej). W związku z tym strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, a postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych również jest bezprzedmiotowe, gdyż prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane.Stan faktyczny
Skarżąca H. J.-K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, ustanawiając doradcę podatkowego. Doradca podatkowy złożył opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej. Następnie skarżąca wniosła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe z ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 listopada 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J.-K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. J.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 roku p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe z ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę H. J. –K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 roku. Wobec treści wyroku skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, a następnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
W dniu 18 sierpnia 2011 roku, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 26 czerwca 2011 roku, Referendarz sądowy wydał postanowienie, mocą którego przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia 22 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wystąpił do Krajowej Rady Doradców Podatkowych (Oddział w Ł.) o wyznaczenie doradcy podatkowego z urzędu dla H. J.-K..
Krajowa Rada Doradców Podatkowych jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącej wyznaczyła doradcę podatkowego w osobie J. D.. W dniu 15 września 2011 roku pełnomocnik złożył do akt sprawy m.in. opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od wymienionego powyżej wyroku.
Pismem z dnia 24 września 2011 roku skarżąca poinformowała, że wypowiedziała pełnomocnictwo dotychczasowemu pełnomocnikowi – doradcy podatkowemu J. D.. Jednocześnie skarżąca podała, że wnioskiem z dnia 24 września 2011 roku wystąpiła do Krajowej Rady Doradców Podatkowych w W. o wyznaczenie nowego pełnomocnika w sprawie.
W dniu 10 listopada 2011 roku do Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącej
o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kolejnego pełnomocnika w sprawie, tym razem w osobie radcy prawnego.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie natomiast z § 2 wymienionego przepisu przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca dwukrotnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Po raz pierwszy wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek ten został rozpoznany przez Referendarza sądowego pozytywnie dla skarżącej, która uzyskała prawo pomocy zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia dla niej profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego (vide: postanowienie Referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2011 roku).
Nie budzi przy tym wątpliwości okoliczność, iż powyższe postanowienie stanowiło podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Krajowej Rady Doradców Podatkowych – Oddział w Ł. o wyznaczenie konkretnego doradcy podatkowego z urzędu dla H. J. K w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 roku.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2011 roku Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła doradcę podatkowego w osobie J. D.. Pełnomocnik skarżącej w dniu 9 września 2011 roku w Sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej zapoznał się z aktami sprawy, dokonał fotokopii z akt sprawy, a następnie w dniu 12 września 2011 roku złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wymienionego na wstępie wyroku.
W ocenie Referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, wyznaczenie doradcy podatkowego z urzędu w osobie J. D. przez Krajową Radę Doradców Podatkowych oraz podjęcie przez tegoż pełnomocnika czynności procesowych, których efektem było sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku, stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia Referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2011 roku o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu. Oznacza to zatem, iż w powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, tym razem w osobie radcy prawnego, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane poprzez ustanowienie – zgodnie z uprzednim wnioskiem strony - doradcy podatkowego
(por. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05).
W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, że postanowienie Referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2011 roku w sprawie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego zostało skonsumowane w wyniku podjętych przez pełnomocnika ww. czynności, uznać zatem należało, iż zawarte we wniosku z dnia 6 listopada 2011 roku żądanie wyznaczenia nowego pełnomocnika, tym razem w osobie radcy prawnego, jest bezprzedmiotowe.
Jednocześnie z uwagi na fakt, iż mocą wskazanego na wstępie postanowienia Referendarza sądowego skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, należało uznać za bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku o prawo pomocy także w tym zakresie i konsekwencji umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Dodatkowo, jedynie na marginesie niniejszej sprawy, wyjaśnić należy, że odmowa sporządzenia kasacji przyjmująca formę opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Jednak w razie wątpliwości strona może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności takiego działania. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Rola referendarza sądowego bądź sądu administracyjnego sprowadza się w istocie jedynie do stwierdzenia, że strona występująca z wnioskiem spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Wskazanie konkretnego pełnomocnika oraz ewentualna ocena jego działań jest już rolą samorządu zawodowego, w tym przypadku Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Z pisma skarżącej z dnia 24 września 2011 roku wynika przy tym, iż podjęła ona kroki w tej kwestii.
Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło