I SA/Łd 1223/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-11-21

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego), jeśli wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia innego profesjonalnego pełnomocnika (doradcy podatkowego), który podjął już czynności procesowe?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając, że przyznane wcześniej prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (doradcy podatkowego) zostało już skonsumowane poprzez wyznaczenie i podjęcie przez niego czynności procesowych. W związku z tym, żądanie wyznaczenia kolejnego pełnomocnika (radcy prawnego) było bezprzedmiotowe. Ponieważ strona nadal korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych, postępowanie w tym zakresie również uznano za bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżąca H. J.-K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT. Po oddaleniu skargi przez WSA w Łodzi, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika. Wniosek ten został uwzględniony w zakresie całkowitym, przyznano prawo pomocy i wyznaczono doradcę podatkowego. Doradca ten złożył opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej. Następnie skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo i wniosła o przyznanie prawa pomocy ponownie, tym razem o ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe z ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 listopada 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J.-K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. J.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2005 roku oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy od stycznia do września 2005 roku oraz za listopad 2005 roku p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe z ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę H. J.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2005 roku oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy od stycznia do września 2005 roku oraz za listopad 2005 roku. Wobec treści wyroku skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, a następnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W dniu 18 sierpnia 2011 roku, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 26 czerwca 2011 roku, Referendarz sądowy wydał postanowienie, mocą którego przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 22 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wystąpił do Krajowej Rady Doradców Podatkowych (Oddział w Ł.) o wyznaczenie doradcy podatkowego z urzędu dla H. J.-K.. Krajowa Rada Doradców Podatkowych jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącej wyznaczyła doradcę podatkowego w osobie J. D.. W dniu 15 września 2011 roku pełnomocnik złożył do akt sprawy m.in. opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od wymienionego powyżej wyroku. Pismem z dnia 24 września 2011 roku skarżąca poinformowała, że wypowiedziała pełnomocnictwo dotychczasowemu pełnomocnikowi – doradcy podatkowemu J. D. Jednocześnie skarżąca podała, że wnioskiem z dnia 24 września 2011 roku wystąpiła do Krajowej Rady Doradców Podatkowych w W. o wyznaczenie nowego pełnomocnika w sprawie. W dniu 10 listopada 2011 roku do Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kolejnego pełnomocnika w sprawie, tym razem w osobie radcy prawnego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie natomiast z § 2 wymienionego przepisu przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. W rozpoznawanej sprawie skarżąca dwukrotnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Po raz pierwszy wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek ten został rozpoznany przez Referendarza sądowego pozytywnie dla skarżącej, która uzyskała prawo pomocy zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia dla niej profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego (vide: postanowienie Referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2011 roku). Nie budzi przy tym wątpliwości okoliczność, iż powyższe postanowienie stanowiło podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Krajowej Rady Doradców Podatkowych – Oddział w Ł. o wyznaczenie konkretnego doradcy podatkowego z urzędu dla H. J.-K. w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 10 sierpnia 2010 roku w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2005 roku oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy od stycznia do września 2005 roku oraz za listopad 2005 roku. Pismem z dnia 31 sierpnia 2011 roku Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła doradcę podatkowego w osobie J. D.. Pełnomocnik skarżącej w dniu 9 września 2011 roku w Sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej zapoznał się z aktami sprawy, dokonał fotokopii z akt sprawy, a następnie w dniu 12 września 2011 roku złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wymienionego na wstępie wyroku. W ocenie Referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, wyznaczenie doradcy podatkowego z urzędu w osobie J. D. przez Krajową Radę Doradców Podatkowych oraz podjęcie przez tegoż pełnomocnika czynności procesowych, których efektem było sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku, stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia Referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2011 roku o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu. Oznacza to zatem, iż w powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, tym razem w osobie radcy prawnego, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane poprzez ustanowienie – zgodnie z uprzednim wnioskiem strony - doradcy podatkowego (por. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05). W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, że postanowienie Referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2011 roku w sprawie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego zostało skonsumowane w wyniku podjętych przez pełnomocnika ww. czynności, uznać zatem należało, iż zawarte we wniosku z dnia 6 listopada 2011 roku żądanie wyznaczenia nowego pełnomocnika, tym razem w osobie radcy prawnego, jest bezprzedmiotowe. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż mocą wskazanego na wstępie postanowienia Referendarza sądowego skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, należało uznać za bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku o prawo pomocy także w tym zakresie i konsekwencji umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Dodatkowo, jedynie na marginesie niniejszej sprawy, wyjaśnić należy, że odmowa sporządzenia kasacji przyjmująca formę opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Jednak w razie wątpliwości strona może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności takiego działania. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Rola referendarza sądowego bądź sądu administracyjnego sprowadza się w istocie jedynie do stwierdzenia, że strona występująca z wnioskiem spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Wskazanie konkretnego pełnomocnika oraz ewentualna ocena jego działań jest już rolą samorządu zawodowego, w tym przypadku Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Z pisma skarżącej z dnia 24 września 2011 roku wynika przy tym, iż podjęła ona kroki w tej kwestii. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło