I SA/Łd 1224/10

PostanowienieWSA w Łodzi2011-11-21

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, jeśli przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane poprzez ustanowienie innego profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu zostało skonsumowane, gdy tylko taki pełnomocnik został wyznaczony i podjął czynności procesowe. W związku z tym strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli pierwotnie przyznane prawo pomocy obejmowało zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów, jak i ustanowienie radcy prawnego, jest bezprzedmiotowy, a postępowanie w tej sprawie powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku VAT. Po oddaleniu skargi przez WSA w Łodzi, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy, które zostało jej przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie doradcy podatkowego). Po wyznaczeniu doradcy podatkowego i złożeniu przez niego opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej, skarżąca wypowiedziała mu pełnomocnictwo i złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem o ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie tego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe z ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 listopada 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J.-K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. J.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług od lutego do maja 2006 roku oraz określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń 2006 roku i za okres od czerwca do września 2006 roku p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe z ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę H. J-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług od lutego do maja 2006 roku oraz określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń 2006 roku i za okres od czerwca do września 2006 roku. Wobec treści wyroku skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, a następnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W dniu 18 sierpnia 2011 roku, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 26 czerwca 2011 roku, Referendarz sądowy wydał postanowienie, mocą którego przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 22 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wystąpił do Krajowej Rady Doradców Podatkowych (Oddział w Ł.) o wyznaczenie doradcy podatkowego z urzędu dla H. J.-K.. Krajowa Rada Doradców Podatkowych jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącej wyznaczyła doradcę podatkowego w osobie J. D.. W dniu 15 września 2011 roku pełnomocnik złożył do akt sprawy m.in. opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od wymienionego powyżej wyroku. Pismem z dnia 24 września 2011 roku skarżąca poinformowała, że wypowiedziała pełnomocnictwo dotychczasowemu pełnomocnikowi – doradcy podatkowemu J. D.. Jednocześnie skarżąca podała, że wnioskiem z dnia 24 września 2011 roku wystąpiła do Krajowej Rady Doradców Podatkowych w W. o wyznaczenie nowego pełnomocnika w sprawie. W dniu 10 listopada 2011 roku do Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kolejnego pełnomocnika w sprawie, tym razem w osobie radcy prawnego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie natomiast z § 2 wymienionego przepisu przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. W rozpoznawanej sprawie skarżąca dwukrotnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Po raz pierwszy wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek ten został rozpoznany przez Referendarza sądowego pozytywnie dla skarżącej, która uzyskała prawo pomocy zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia dla niej profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego (vide: postanowienie Referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2011 roku). Nie budzi przy tym wątpliwości okoliczność, iż powyższe postanowienie stanowiło podstawę do zwrócenia się przez Sąd do Krajowej Rady Doradców Podatkowych – Oddział w Ł. o wyznaczenie konkretnego doradcy podatkowego z urzędu dla H. J.-K. w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 10 sierpnia 2010 roku w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług od lutego do maja 2006 roku oraz określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za styczeń 2006 roku i za okres od czerwca do września 2006 roku. Pismem z dnia 31 sierpnia 2011 roku Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła doradcę podatkowego w osobie J. D.. Pełnomocnik skarżącej w dniu 9 września 2011 roku w Sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej zapoznał się z aktami sprawy, dokonał fotokopii z akt sprawy, a następnie w dniu 12 września 2011 roku złożył do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wymienionego na wstępie wyroku. W ocenie Referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, wyznaczenie doradcy podatkowego z urzędu w osobie J. D. przez Krajową Radę Doradców Podatkowych oraz podjęcie przez tegoż pełnomocnika czynności procesowych, których efektem było sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku, stanowi wykonanie wydanego w sprawie postanowienia Referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2011 roku o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu. Oznacza to zatem, iż w powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, tym razem w osobie radcy prawnego, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane poprzez ustanowienie – zgodnie z uprzednim wnioskiem strony - doradcy podatkowego (por. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05). W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, że postanowienie Referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2011 roku w sprawie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego zostało skonsumowane w wyniku podjętych przez pełnomocnika ww. czynności, uznać zatem należało, iż zawarte we wniosku z dnia 6 listopada 2011 roku żądanie wyznaczenia nowego pełnomocnika, tym razem w osobie radcy prawnego, jest bezprzedmiotowe. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż mocą wskazanego na wstępie postanowienia Referendarza sądowego skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, należało uznać za bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku o prawo pomocy także w tym zakresie i konsekwencji umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Dodatkowo, jedynie na marginesie niniejszej sprawy, wyjaśnić należy, że odmowa sporządzenia kasacji przyjmująca formę opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie podlega kontroli ze strony sądu administracyjnego. Jednak w razie wątpliwości strona może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności takiego działania. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. Rola referendarza sądowego bądź sądu administracyjnego sprowadza się w istocie jedynie do stwierdzenia, że strona występująca z wnioskiem spełnia warunki do otrzymania prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu. Wskazanie konkretnego pełnomocnika oraz ewentualna ocena jego działań jest już rolą samorządu zawodowego, w tym przypadku Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Z pisma skarżącej z dnia 24 września 2011 roku wynika przy tym, iż podjęła ona kroki w tej kwestii. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło