I SA/Łd 123/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant Izabela Ścieszko po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. przy udziale --- sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi doradcy podatkowemu Z. A. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] stwierdził, iż odwołanie W. N. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...]r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 233 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu tego postanowienia podniósł, iż decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...]r. nr [...] została doręczona stronie w dniu 29 września 2008r., co strona poświadczyła własnoręcznym podpisem. Zauważył nadto, iż odwołanie od tej decyzji wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 14 października 2008r. Dalej Dyrektor powołał przepis art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej, wywodząc, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a jeśli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Podniósł nadto, iż zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji termin uważa się za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznał, iż 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...]r. nr [...] zaczął biec w dniu 30 września 2008r., a zakończył w dniu 13 października 2008r., odwołanie zaś zostało złożone osobiście przez stronę w siedzibie organu pierwszoinstancyjnego w dniu 14 października 2008r, a więc z jednodniowym uchybieniem terminu. Uchybienie terminowi, jak wywodził organ odwoławczy, powoduje bezskuteczność odwołania, a organ na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji stwierdza, że strona nie zachowała terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie W. N. opisała swoją trudną sytuację życiową, rodzinną, zdrowotną i finansową. Podniosła, iż od trzech lat nie może spłacić pożyczki na leczenie, a w dniu 13 października 2006r. "wyszła sprzedać kilka rzeczy bo brakło (...) pieniędzy na życie". Zdaniem skarżącej, nie jest to wielkie przestępstwo, a policja skarbowa spisała jej dane nie licząc towaru do sprzedaży. Podniosła, iż uczyła się przez tyle lat, a dziś mając 71 lat nie jest w stanie utrzymać się z emerytury. W urzędzie pomimo choroby oczu została zmuszona do podpisania tylu dokumentów. Stwierdziła też, iż "nieterminowe wpływy dokumentów były trudnością w ich napisaniu to łzy niewidoczne na papierze w bólach a jeszcze transport do urzędów w złą komunikacją miejską". W toku rozprawy w dniu 17 czerwca 2009r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik poparł skargę, w piśmie z dnia 1 czerwca 2009r. wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, iż nie zostały one w żadnej części opłacone. Skarżąca w toku rozprawy oświadczyła zaś, iż chciała pismo złożyć w terminie, ale ze względu na chorobę oczu i trudności komunikacyjne nie zdążyła tego zrobić w ostatnim dniu terminu, natomiast złożyła je następnego dnia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone przez W. N. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia z dnia [...]r. nr [...] stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 223 § 2 pkt 1 i art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 z póź. zm.), zwanej dalej Op. Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, zgodnie zaś z drugim z nich w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 228 § 2). Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, a każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Podkreślić nadto należy, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2006r., III SA/Wa 1085/06, LEX nr 219331, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2006r., III SA/Wa 3148/05, LEX nr 204762 czy wyrok NSA z dnia 10 października 2001r., I SA/Gd 719/99, LEX nr 53890). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, iż skarżąca odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...]r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług złożyła, co wynika z prezentaty na odwołaniu, jak i złożonego w toku rozprawy oświadczenia strony, osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 14 października 2008r. Z załączonych do skargi akt administracyjnych, w szczególności z pokwitowania odbioru, wynika nadto, iż decyzję tą odebrała w dniu 29 września 2008r. To zaś oznacza, iż termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie, stosownie do powołanego wyżej przepisu art. 223 § 2 pkt 1Op, rozpoczął swój bieg w dniu 30 września 2008r., a zakończył w dniu 13 października 2008r. (poniedziałek). W tych okolicznościach faktycznych zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż skarżąca, wnosząc w dniu 14 października 2008r. odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...]r., uchybiła terminowi do jego wniesienia. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała też okoliczność, iż decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.- B. z dnia [...]r. zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie, terminie i trybie wniesienia odwołania, a strona wraz z odwołaniem nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podniesione w uzasadnieniu skargi argumenty co do okoliczności powstania zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i finansowej nie mogły być wzięte przez Sąd pod uwagę przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, gdyż dotyczą one decyzji merytorycznej. Tymczasem przedmiotem kontroli w tej sprawie jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kontrolując legalność takiego postanowienia Sąd ocenia jedynie okoliczności mające znaczenia dla zachowania tego terminu. Okoliczności przywołane w skardze, mające wskazywać na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, również nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia przez Sąd (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2001r., I SA/Gd 719/99, LEX nr 53890). Okoliczności te mogą mieć istotne znaczenie dla oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zauważyć nadto należy, iż powołane na wstępie rozważań przepisy nie wprowadzają jako warunku skuteczności wniesienia odwołania osobistego jego złożenia w siedzibie właściwego organu, dla zachowania terminu wystarczy jedynie, by odwołanie to przed upływem terminu zostało złożone w polskiej placówce pocztowej. Wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez doradcę podatkowego przyznano na podstawie art. 250 ppsa oraz § 3 w związku z przepisem § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. t.n.