I SA/Łd 1230/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA P. Kowalski, Sędziowie NSA A. Wrzesińska-Nowacka, P. Janicki (spr.), Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. i A. małż. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 20 maja 2005 r. małżonkowie J. i A. K. złożyli w Urzędzie Skarbowym w K. wspólne zeznanie podatkowe PIT-37, w którym wskazali do opodatkowania dochody uzyskane w roku 2003. W tym samym dniu A. K. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie 757 zł od sumy stanowiącej pomoc finansową na uzyskanie mieszkania, którą otrzymał od Komendy Rejonowej Policji w K. w roku 1993 na podstawie § 4 ust. 1 w zw. z § 9 zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji (Dz. Urz. MSW, nr 3, poz. 40). Wnioskodawca wyjaśnił, iż pomoc ta miała charakter bezzwrotny i nie mogła być traktowana jak pożyczka. Wskazał, iż należało uznać ją za przychód uzyskany w roku, w którym zdarzenie miało miejsce, tj. w roku 1993. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych małżonków K. za rok 2003. Organ uznał, iż pomoc finansowa na uzyskanie mieszkania udzielona A. K. na podstawie zarządzenia nr 41 miała charakter zwrotny, który utraciła dopiero z chwilą umorzenia w roku 2003. W związku z tym, dopiero w roku 2003 stanowiła ona przychód podatników w rozumieniu przepisu art. 11 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r., nr 90, poz. 416). J. i A. K. odwołali się od tej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu powtórzył, iż przekazana funkcjonariuszowi pomoc finansowa nie miała w chwili jej wypłaty charakteru bezzwrotnego i tym samym nie mogła być uznana za przychód małżonków K. W tym stanie rzeczy J. i A. K. uzyskali przychód dopiero, gdy pomoc ta stała się świadczeniem nie podlegającym zwrotowi, a więc w chwili jej faktycznego umorzenia. W skardze na powyższą decyzję J. i A. K. podnieśli, iż udzielona im w 1993 r. pomoc finansowa na cele budownictwa mieszkaniowego miała charakter bezzwrotny i nie mogła być traktowana jak pożyczka. Podkreślili, że powyższe rozumowanie zostało usankcjonowane zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (M.P. nr 76, poz. 709), w którym prawidłowo określono zasady postępowania organów Policji jako płatnika. Skarżący wskazali, iż zgodnie z tą regulacją obowiązek podatkowy powstaje w dniu wypłaty świadczenia i podlega opodatkowaniu w roku podatkowym, którego dotyczy. Zaznaczyli ponadto, że warunki, jakie musi spełnić funkcjonariusz, by otrzymać pomoc finansową na gruncie zarządzenia z 1997 r. są tożsame z tymi, jakie musiał spełnić policjant otrzymujący pomoc finansową na podstawie zarządzenia nr 41 z 1993 r. Z powyższego wywiedli, iż pomoc finansowa udzielona A. K. na podstawie zarządzenia z 1993 r. była również pomocą o charakterze bezzwrotnym i podlegała opodatkowaniu w roku jej wypłaty. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnioskowali uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Stwierdził, iż o powstaniu przychodu w sprawie niniejszej można było mówić dopiero w momencie, gdy przyznana pomoc finansowa stała się świadczeniem nie podlegającym zwrotowi przez funkcjonariusza, czyli w chwili faktycznego jej umorzenia w roku 2003. W tym stanie rzeczy wydana małżonkom K. decyzja o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 była prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, iż w 1993 r. skarżący A. K. był funkcjonariuszem Policji. W tym też roku udzielono mu pomocy finansowej na cele budownictwa mieszkaniowego na podstawie zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji. Niewątpliwym jest więc, iż uzyskane w ten sposób środki pieniężne stanowiły dla skarżącego przychód ze stosunku służbowego w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i - jako nie wymienione w treści przepisu art. 21 cyt. ustawy - podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych określonych w art. 27 tej ustawy. Z faktu istnienia możliwości żądania zwrotu w/w kwot organ odwoławczy wywiódł, iż niniejsza pomoc finansowa w chwili przekazywania funkcjonariuszowi nie miała charakteru bezzwrotnego i dlatego nie można jej było wówczas uznać za jego przychód. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. o przychodzie można było mówić dopiero, gdy pomoc ta stała się świadczeniem nie podlegającym zwrotowi tj. w momencie jej umorzenia. W sprawie niniejszej nastąpiło to w roku 2003. Na poparcie swego stanowiska organ powołał też okoliczność, że weksel zabezpieczający udzieloną pomoc podlegał zwrotowi dopiero w razie jej umorzenia. Stanowisko to nie zasługuje na aprobatę. Zgodnie bowiem z ugruntowanym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego pomoc finansowa na cele mieszkaniowe, wypłacana policjantom na podstawie art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 1990 r., Nr 30, poz. 179 z późn. zm.) oraz zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. nie miała charakteru pożyczki (por. wyroki NSA: z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt SA-Ł 740/95; z dnia 18 marca 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1698/95; z dnia 19 stycznia 2001 r., sygn. akt III S.A. 3011/99 Lex nr 47476; z dnia 19 lutego 2002 r. sygn. akt SA/Rz 447/00). Pomoc ta mogła być przyznawana jedynie przez organy administracyjne w formie decyzji. Co prawda zarządzenie nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. przewidywało w oznaczonych sytuacjach obowiązek zwrotu przyznanej pomocy, nie oznaczało to jednak, iż nabierała ona przez to charakteru pożyczki, jako instytucji prawa cywilnego. Pomoc finansowa przyznawana osobom uprawnionym na gruncie przywołanego zarządzenia co do zasady miała więc charakter bezzwrotny, a jej zwrot w całości lub w części następował tylko w przypadkach ściśle określonych w tym akcie. Również fakt, iż zwrot takiej pomocy mógł zostać – zgodnie z treścią zarządzenia – zabezpieczony wekslem gwarancyjnym nie przesądzał jej pożyczkowego charakteru. Weksel taki stanowił bowiem jedynie zabezpieczenie ewentualnego zwrotu udzielonych środków pieniężnych, na wypadek gdyby otrzymująca je osoba nie spełniła prawem przewidzianych warunków, w żadnym razie nie kreował natomiast pożyczkowego charakteru pomocy. W tym stanie rzeczy, skoro skarżący otrzymał pomoc finansową na cele budownictwa mieszkaniowego w roku 1993 to uzyskane w ten sposób środki pieniężne stanowiły jego przychód w tym właśnie roku. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. bezzasadnie przyjął zaś, że o przychodzie skarżących w sprawie niniejszej można było mówić dopiero w chwili jej faktycznego umorzenia. Tak więc małżonkowie K., wykazując w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2003 r. kwotę z tytułu pomocy finansowej na cele mieszkaniowe, ujawnili dochód, którego w rzeczywistości nie uzyskali w roku 2003. Zapłacony więc od tej kwoty podatek uiszczony został nienależnie, powodując powstanie nadpłaty. Nie można się było wobec tego zgodzić ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., iż w sprawie niniejszej nie została spełniona przesłanka zawarta w dyspozycji przepisu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Wobec uwzględnienia skargi w całości o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.