I SA/Łd 1239/05
PostanowienieWSA w Łodzi2006-01-20
Skład orzekający: P. Kowalski, A. Wrzesińska-Nowacka, P. Janicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta, działając samodzielnie, jest legitymowany do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzającą nieważność uchwały Rady Miejskiej, czy też wymagana jest do tego uchwała Rady Miejskiej?Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ Prezydent Miasta, działając samodzielnie, nie jest legitymowany do jej wniesienia. Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze uprawniona jest gmina, a podstawą do jej wniesienia powinna być uchwała Rady Miejskiej dotycząca zaskarżenia aktu nadzoru. Brak takiej uchwały, mimo wezwania sądu, skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. stwierdziło nieważność uchwały Rady Miejskiej w P. upoważniającej Prezydenta Miasta do dokonania poręczenia zobowiązań SP ZOZ w P. wobec firmy restrukturyzacyjnej, uznając ją za sprzeczną z przepisami ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Prezydent Miasta P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, kwestionując interpretację przepisów przez Kolegium i przekroczenie jego uprawnień. Sąd odrzucił skargę z powodu braku legitymacji czynnej Prezydenta Miasta.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA P. Kowalski, Sędziowie NSA A. Wrzesińska-Nowacka (spr.), P. Janicki, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta P. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w P. w sprawie upoważnienia Prezydenta Miasta P. do dokonania poręczenia p o s t a n a w i a : odrzucić skargę
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł., działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jedn. Dz.U. z 2001 r.,Nr 142,poz. 1591 z późn.zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach rozrachunkowych (Dz.U. Nr 85,poz. 428 z późn.zm.) stwierdziło nieważność Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] w sprawie upoważnienia Prezydenta Miasta P. do dokonania poręczenia w 2005 r., z powodu jej sprzeczności z art. 18 ust 2 pkt. 9 lit. i ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 34 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 78,poz. 684) polegającej na upoważnieniu Prezydenta Miasta P. do udzielenia poręczenia zobowiązań restrukturyzowanego SP ZOZ w P. wobec firmy restrukturyzacyjnej, mimo że przepisy prawa nie przewidują takiej formy uczestnictwa jednostki samorządu terytorialnego w restrukturyzacji zobowiązań tych zakładów.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że poręczenie dotyczyć miało zabezpieczenia w roku 2005 spłaty przez SP ZOZ w P. na rzecz firmy restrukturyzacyjnej odsetek od kapitału , który zostać miał uruchomiony przez tę firmę jako pożyczka na pokrycie zobowiązań cywilnoprawnych ( w celu przejęcia długu lub wstąpienia w prawa wierzyciela) oraz zobowiązań publicznoprawnych szpitala. Takiego poręczenia nie przewidują przepisy ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, bowiem zakłady te mogą zaciągnąć pożyczkę tylko od Skarbu Państwa ( art. 34 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 3 pkt. 3 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej). W ocenie Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej przepis art. 34 powołanej ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów
opieki zdrowotnej stanowi przepis szczególny w stosunku do ogólnych przepisów – art. 18 ust. 2 pkt. 9 lit. i ustawy i samorządzie gminnym i art. 52 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U z 2003 r., Nr 15 ,poz. 148 z późn.zm.) – stanowiących ogólną podstawę do udzielania poręczeń. Skoro zakłady te nie mogą zaciągnąć pożyczki od podmiotu innego niż Skarb Państwa, to i gmina nie może poręczyć zobowiązania zaciągniętego u innego niż Skarb Państwa podmiotu. Udzielenie upoważnienia Prezydentowi Miasta do udzielenia poręczenia pożyczki zaciągniętej w firmie restrukturyzacyjnej stanowi zatem naruszenie wskazanych w sentencji uchwały przepisów.
Skargę na wskazane wyżej rozstrzygnięcie nadzorcze wniósł Prezydent Miasta P., domagając się jego uchylenia. Zarzucił, iż uchwała ta narusza prawo poprzez niewłaściwą interpretację art. 18 ust. 2 pkt. 9 lit. i ustawy o samorządzie gminny i art. 52 ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, że przepisy te stanowią lex generalis w stosunku do przepisu art. 34 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej i jako takie nie mogą być stosowane, bowiem ich zastosowanie wyklucza literalne brzmienie art. 34,
który w ocenie organu nadzoru jest przepisem szczególnym. Podniósł również, iż Regionalna Izba Obrachunkowa w Ł. przekroczyła uprawnienia do działania w trybie nadzoru, określone w art. 1 ust. 2 w zw. z art. 11 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Restrukturyzacja zakładów opieki zdrowotnej podlega bowiem nadzorowi organu restrukturyzacyjnego, którym w tym przypadku jest wojewoda. Unieważnienie uchwały, która determinuje realizowanie programu restrukturyzacyjnego zaakceptowanego przez organ restrukturyzacyjny prowadzi w rezultacie do wkraczania w kompetencje nadzorcze organów z mocy ustawy powołanych do sprawowania nadzoru nad tym procesem.
Organ nadzoru wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Ponadto zarzucił, iż zgodnie z art. 98 ust, 3 ustawy o samorządzie gminnym uprawnione do wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie było Miasto P. (gmina) , a nie Prezydent Miasta (który nie działa tu jako organ wykonujący stosowną uchwałę gminy). Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. pełnomocnik Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej, powołując się na ten ostatni zarzut wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zaskarżona uchwała została wydana przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Ł. na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Tego typu rozstrzygnięcia podlegają kontroli sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem (art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 3 § 2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn.zm.). Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja został naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze ( art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym).
Uchwała, której nieważność stwierdził organ nadzoru zaskarżonym aktem została podjęta przez radę gminy. Gminie tej (Miastu P.) zatem przysługiwało, zgodnie z powołanym przepisem art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Podstawę do wniesienia tej skargi stanowić jednak winna uchwała Rady Miejskiej P. Uchwała ta winna dotyczyć kwestii zaskarżenia rozstrzygnięcia aktu nadzoru do sądu administracyjnego. Uchwały takiej, mimo wezwania Sądu (doręczonego pełnomocnikowi najpóźniej w dniu 29 listopada 2005 r. – data udzielenia odpowiedzi na wezwanie Sądu) strona skarżąca nie przedstawiła. Wraz z pełnomocnictwem dla adwokata reprezentującego Prezydenta Miasta P. przesłano bowiem jedynie kopię Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] w sprawie upoważnienia Prezydenta Miasta P. do dokonania poręczenia w 2005 r. ( czyli uchwały, której nieważność stwierdził organ nadzoru).
Z tych względów nie można uznać, iż Prezydent Miasta P. wnosząc skargę działał w imieniu gminy, jako jej organ wykonawczy , wykonujący uchwałę rady i reprezentujący gminę w postępowaniu sądowym ( art. 26 ust 1 i art. 31 ustawy o samorządzie gminnym).
Wskazać też należy, iż w świetle art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym Prezydentowi Miasta P. jako organowi gminy nie przysługuje także prawo do samodzielnego ( bez uchwały rady gminy) zaskarżenia aktu nadzoru do sądu administracyjnego. Prawa takiego nie można także wywieść z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchwała dotyczyła bowiem wprawdzie upoważnienia Prezydenta Miasta do udzielenia poręczeń, jednakże możliwość ich udzielania związana była z wykonywaniem budżetu i gospodarowaniem mieniem komunalnym, a więc z jego działaniem jako organu wykonawczego gminy ( art. 26 ust. 1 i art.30 ust. 2pkt. 3 i 4 ustawy o samorządzie gminnym). Interes prawny, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozumiany jest zaś jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem lub czynnością ( tak T.Woś w : T.Woś, H.Knysiak-Molczyk,M.Romańska- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz,Warszawa 2005 ,s. 214 i n. ). W tym przypadku zaś akt nadzoru dotyczył kompetencji gminy.
Z tych względów skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło