I SA/Łd 1262/14
PostanowienieWSA w Łodzi2015-08-21
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która uzyskała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w pierwszej instancji, może uzyskać całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli jej sytuacja materialna nie uległa radykalnemu pogorszeniu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym został oddalony, ponieważ strona nie wykazała radykalnego pogorszenia swojej sytuacji materialnej w porównaniu do poprzedniego wniosku, w którym przyznano jej częściowe zwolnienie. Prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy wiąże sąd, a ponowne rozstrzygnięcie jest dopuszczalne jedynie w przypadku istotnej zmiany okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję o odpowiedzialności podatkowej. Wraz ze skargą kasacyjną wniosła o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wcześniej, w postępowaniu przed WSA, strona uzyskała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a jej wniosek o całkowite zwolnienie został oddalony. Sąd rozpatrujący wniosek o zwolnienie od kosztów w postępowaniu kasacyjnym ocenił, że sytuacja materialna strony nie uległa na tyle istotnej zmianie, aby uzasadnić całkowite zwolnienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 sierpnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.
W dniu 17 października 2014 roku H. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku orzekającą o jego odpowiedzialności jako Prezesa Zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 17 lutego 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał H. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi i oddalił wniosek zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu argumentował, że wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z ich wynagrodzeń za pracę w łącznej wysokości ok. 3.470 zł netto miesięcznie. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni około 50 m2, w którym zamieszkuje, miesięczne koszty jego utrzymania skarżący oszacował na kwotę 850 zł (czynsz, prąd, gaz, woda). Dodatkowo wskazał, że co miesiąc ok. 300 zł stanowią wydatki jego gospodarstwa domowego na leki. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (500 zł) oraz fakt, że przed tutejszym sądem ze skarg wnioskodawcy równocześnie zawisła druga sprawa z wpisem w tej samej wysokości należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznany został za niezasadny. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania. Wnioskodawca oraz jego żona dysponują stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala w ocenie referendarza sądowego na wygospodarowania kwoty 250 zł stanowiącej ułamek należnego wpisu od wniesionej skargi oraz poniesienie ewentualnych dalszych kosztów postępowania, których wysokość będzie już niższa.
Wyrokiem z 11 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę H. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku orzekającą o jego odpowiedzialności jako Prezesa Zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego.
W dniu 6 sierpnia 2015 roku strona wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W skardze tej został ponowiony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. W złożonym na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach skarżący ponownie wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest dochód z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w wysokości ok. 1.750 zł brutto oraz emerytura jego żony w wysokości 2.400 zł brutto. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni ok. 50 m2, w którym zamieszkuje. Stałe miesięczne koszty utrzymania strona określiła na kwotę ok.850 zł (czynsz, prąd, gaz, woda). Skarżący oświadczył także, że dodatkowo około 300 zł miesięcznie stanowią wydatki rodziny na leki dalsze 300 zł stanowi pomoc na rzecz dzieci.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Niniejszym wnioskiem skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego i dla siebie i rodziny.
Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 17 lutego 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 250 zł i oddalił wniosek w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych argumentując, że wnioskodawca oraz jego żona dysponują stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości umożliwiającej częściową partycypację w kosztach wpisu od wniesionej skargi oraz ewentualnych dalszych opłatach sądowych. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno nastąpić w kontekście art. 165 p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a..
W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08).
W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawca ponownie wskazał, że wspólnie z żoną prowadzi gospodarstwo domowe. Jedyny majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni ok. 50 m2, w którym zamieszkuje. Stałe miesięczne koszty utrzymania strony w dalszym ciągu wynoszą ok. 850 zł (czynsz, prąd, gaz, woda). Skarżący w dalszym ciągu około 300 zł miesięcznie wydaje na leki kontynuuje też udzielanie wsparcia dzieciom w wysokości 300 zł miesięcznie. Jedyną nowa okolicznością wskazaną we wniosku jest fakt przejścia żony skarżącego na emeryturę której wysokość wynosi 2.400 zł brutto. Okoliczność ta sama w sobie nie wskazuje na radykalne pogorszenie sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy. Kwota dochodów posiadanych na utrzymanie w uprzednio rozpoznawanym wniosku wynosiła ok. 3.470 zł netto miesięcznie obecnie miesięczne dochody na utrzymanie rodziny skarżącego wynoszą około 3.140 zł. Wysokość dochodu posiadanego na utrzymanie w zestawieniu z deklarowanymi wydatkami niezbędnego utrzymania (2.350 zł) koszty mieszkania, wyżywienia i leków wskazuje, że wnioskodawca w dalszym ciągu jest w stanie partycypować w kosztach zainicjowanego postępowania. Nadto mimo pogorszenia sytuacji materialnej wnioskodawca w dalszym ciągu nie ograniczył pomocy materialnej dla swoich dzieci, która nie stanowi wydatku niezbędnego utrzymania, a przed rozprawą w dniu 10 czerwca br. wynajął pełnomocnika z wyboru ponosząc koszty jego wynagrodzenia. Okoliczności te wskazują, że nieznaczne pogorszenie sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy pozostaje bez wpływy na jego zdolności do poniesienia kosztów sądowych niezbędnych na obecnym etapie postępowania, a więc wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł w tej oraz drugie sprawie (sygn. akt I SA/Łd 1263/14), w której także wystąpił on ze skarga kasacyjną. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia jego ponownego wniosku i przyznania mu całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło