I SA/Łd 1263/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik (spr.), Sędziowie NSA W. Jarzębowski, T. Porczyńska, Protokolant A.Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004 r. sprawy ze skargi ,,A " Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od umów o dzieło za miesiące styczeń i sierpień 2000 r. uchyla zaskarżoną decyzję. I S.A./Łd 1263/03 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w W. orzekł o odpowiedzialności płatnika "A" Spółka z o. o. za pobrany a nie wpłacony podatek dochodowy od osób fizycznych – za umowy o dzieło w miesiącach styczeń i sierpień 2000 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego za okres objęty decyzją stwierdzono, że jednostka w dniach 11 i 12 stycznia 2000 r., zawarła szereg umów (w dniu 11.01.2000 r. – łącznie 16 umów na kwotę brutto 20.768,55 zł, w dniu 12.01.2000 r. jedna umowę na kwotę brutto 3.366,00 zł). Wypłata wynagrodzeń wynikających z zawartych umów nastąpiła w miesiącu styczniu i sierpniu 20000 r. Od tych wypłaconych należności został pobrany podatek dochodowy, jednakże nie został on wpłacony do urzędu skarbowego. Od tak wydanej decyzji strona - spółka A - wniosła odwołanie, w którym domagała się uchylenia w całości decyzji, oraz podniosła szereg różnorodnych zarzutów. W szczególności, że podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu umów o dzieło, ustalono na podstawie niewypełnionych umów o dzieło (brak pieczątki i podpisu zlecającego wykonanie czynności, brak dat; brak określenia czynności umowy). Zdaniem odwołującego się tak "niekompletnie wypełnione umowy" nie posiadają znamion dokumentu księgowego i nie powinny być zaksięgowane, a co za tym idzie nie powinno z tego tytułu powstać zobowiązanie podatkowe. Izba Skarbowa w Ł. – Ośrodek Zamiejscowy w S. - utrzymała decyzję organu pierwszej instancji w mocy wydając decyzję ostateczną w dniu [...] Od tej decyzji strona wniosła skargę do sądu administracyjnego, w której zarzuca naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej - art..121, 122, 123, 125,172 § li:2, 173 § 1 i 2, 178 § 1, 180 § 1 i 2 oraz 187 § 1, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz sprzeczność ustaleń organu podatkowego z zebranym materiałem dowodowym. Skarżący zarzuca również niewłaściwe zinterpretowanie informacji o prowadzonej przez firmę dokumentacji i zaniechanie dokonania czynności kontrolnych. We wniesionej skardze strona wskazuje, iż dokumenty, które były przedmiotem kontroli nie mają żadnych znamion formalno – prawnych dokumentu źródłowego jak i nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Skarżący wskazuje na braki formalne jakie występują w zawartych umowach, a w szczególności na braki pieczątek i podpisów zlecającego wykonanie czynności, braki podpisów osoby wykonującej powierzone czynności, brak dat, określenia czynności umowy i czasu jej wykonania. Strona wskazuje także na okoliczność, że urządzenia księgowe spółki nie wykazują w żadnym z dokumentów faktu dokonania wypłaty wynagrodzenia. Zdaniem organów podatkowych. Według stanu prawnego obowiązującego w 2000 r. termin płatności należnego podatku z tytułu umów o dzieło upływał z dniem 7 następnego miesiąca po miesiącu, w którym dokonano wypłaty wynagrodzeń i powinien być wpłacony na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika (art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Natomiast zgodnie z art. 30 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – płatnik, który nie wykonał swoich obowiązków określonych w art. 8 w/w ustawy odpowiada za niepobrany lub pobrany, a nie wpłacony podatek. W świetle cytowanych przepisów z tytułu wypłaty wynagrodzeń wynikających z zawartych umów o dzieło, powstał obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Organy nie kwestionują faktu, że objęte kontrola, umowy o dzieło nie były z formalnego punktu widzenia prawidłowe. Jednakże dla celów podatkowych okoliczność ta ma drugorzędne znaczenie, istotnym jest bowiem: czy wynikające z umów wynagrodzenie zostało wypłacone czy też nie. W tym zakresie, w ocenie organu odwoławczego, Urząd Skarbowy zebrał i prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Kontrolujący zbadali łącznie 17 umów o dzieło, w tym 16 zawartych przez "A" w dniu 11.01.2000r. i jedną zawartą w dniu 12.01.2000 r z panią A. R. – S. na kwotę brutto 3.366,00 zł. Kwota z niej wynikająca została wypłacona w 2000 r., natomiast podatku nie odprowadzono. Na liście płac dotyczącej pozostałych 16 umów brak jest podpisów wykonawców, jednakże w celu sprawdzenia czy dokonano wypłaty środków wynikających z listy, porównano kwoty wynikające z deklaracji PIT-8 B wystawionych do w/w umów, z kwotami wykazanymi przez zleceniobiorców w rocznych zeznaniach podatkowych. W przypadkach budzących wątpliwości (dotyczyło to czterech osób), przesłuchano świadków, którzy - z jednym tylko wyjątkiem - potwierdzili odbiór wynagrodzenia. Ustalenia takie dają pełną podstawę do przyjęcia , iż nastąpiła wypłata środków pieniężnych. W oparciu o powyższe ustalenia została wyliczona wartość niezapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podatkowej z tytułu umów o dzieło. Sporządzenie, przekazanie deklaracji PIT-8B, a także rozporządzenie określonymi środkami pieniężnymi nie mogą stanowić wyłącznego dowodu, że zawarta została umowa cywilna, w tym i uregulowana całościowo w prawie cywilnym umowa o dzieło. Przy braku innych, dostatecznych dowodów nie można bowiem a priori wykluczyć, że, na przykład, pieniędzmi rozporządzono bez tytułu prawnego, że tytułem tym było wykonanie innego stosunku obligacyjnego aniżeli umowa o dzieło, że deklaracja PIT 8B nie potwierdza zawartej zgodnie z prawem i rzeczywiście wykonanej umowy o dzieło. W aktach administracyjnych znajduje się szereg "formularzy umów o dzieło". Większość z tych "druków" nie jest jednak podpisana przez wykonawcę. Powyższe nie stanowi więc dostatecznego dowodu zawarcia i utrwalenia na piśmie umowy o dzieło. W sprawie przesłuchano pięcioro członków, jednakże tylko św. K. K. potwierdziła, że podpisywała umowę o dzieło jednak z jej tytułu w 2000 r. nie otrzymała żadnego wynagrodzenia; wg. świadka deklaracja PIT 8B, na którą powołują się organy podatkowe, wystawiono (dopiero) w 2001r. Świadkowie: K., K., P., C. zaprzeczają bądź nie potwierdzają aby podpisywano z nimi umowę o dzieło; bardzo krótkie i lakoniczne przesłuchania przekazują bardzo niewiele konkretnych danych odnośnie czynności wykonywanych na rzecz spółki A. "Formularz umowy" w którym figuruje nazwisko p. R. – S. nie został w ogóle przez nikogo podpisany i brak w nim jakichkolwiek zapisów co do składników i warunków umowy cywilnej. W oświadczeniu z dnia 14.VI.2002 r. p. R. – S. tłumaczy te zaniechania, że nie mogła podpisywać umowy sama z sobą – zagadnienie to w żaden sposób nie zostało wyjaśnione, rozważone i ocenione przez organy podatkowe. Orzekając o odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wywodzonego z umów o dzieło i z otrzymanych z umów o dzieło przychodów, organy podatkowe powinny przede wszystkim, w sposób nie budzący wątpliwości, w drodze postępowania dowodowego ustalić, że w sprawie rzeczywiści doszło w określonym czasie do zawarcia i wykonania (spornych) umów o dzieło. Jeżeli dokumentacja znajdująca się w tym przedmiocie w skarżącej spółce jest wadliwa lub niewystarczającą, należy dokładnie, szczegółowo, wnikliwie i wszechstronnie przesłuchać strony domniemanych umów na okoliczności ich zawarcia i wykonania aby na podstawie zeznań świadków można było ocenić, czy, kiedy i w jakim przedmiocie zawarte zostały umowy – chociażby w formie ustnej, dlaczego nie zostały one potwierdzone na piśmie, jakie były esentialia negotii badanych stosunków prawnych, czy treść i wykonanie "porozumień stron" wskazuje na ważną i prawnie skuteczną umowę o dzieło, z której dana osoba fizyczna w konkretnej dacie otrzymała świadczenie ekwiwalentne stanowiące jej przychód z tytułu wykonania umowy o dzieło. Dotychczasowy stan sprawy, liczne i bardzo istotne zaniechania ze strony organów podatkowych, wskazują, zdaniem Sądu, niezbicie na naruszenia art. 120 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29.VIII.1997 r. Ordynacja podatkowe (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Z tych powodów, wytykając Izbie Skarbowej powyższe naruszenia prawa, wskazując na możliwości i powinności doprowadzenia w sprawie do stanu zgodności z prawem, Sąd orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania sądowego ponieważ strona nie zgłosiła w tym przedmiocie wniosku. Sąd nie orzekał również w trybie i na podstawie art. 152 (cyt.) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ, według oświadczenia pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej, zaskarżona decyzja została (już) w całości wykonana. (mk)