I SA/Łd 129/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Asesor WSA Grzegorz Potiopa Protokolant: St. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 22 listopada 2021 r. nr KO.4117.237.2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adw. M. M. kwotę 180,- ( sto osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu wraz z należnym podatkiem od towarów i usług liczonym od tej kwoty. Decyzją z 22 listopada 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasto Kutno z dnia 24 września 2021 r. ustalającą Z. K., dalej: "Podatnikowi" albo "Stronie" wymiar podatku od nieruchomości na rok 2021. Organ I instancji opodatkował grunty położone w K. przy ul. [...], [...], [...] i ul. [...] na łączną kwotę 671 zł. Wymiaru podatku dokonano w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów Urzędu Miasta Kutno (zawiadomienie o zmianie z 8 października 2020 r.). Za podstawę opodatkowania przyjęto grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów symbolem "B" o łącznej pow. 2032 m2 (500 m2 + 499 m2 + 517 m2 + 516 m2). Wysokość zastosowanych stawek podatku od nieruchomości na 2021 r. określona w Uchwale od gruntów pozostałych wynosi 0,33 zł za 1 m2. Łączna kwota zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2020 r. po zaokrągleniu do pełnych złotych wynosi zatem 671 zł. Podstawę prawną decyzji stanowiły art. 21 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej: "O.p.", art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.), dalej: "u.p.o.l." i uchwała nr XXXI/280/20 Rady Miasta Kutno z 19 listopada 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2020 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2020 r. poz. 6262), dalej: "Uchwała". W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia Podatnik zarzucił mu naruszenie prawa i uwzględnienie "fałszywych dokumentów". Wyjaśnił, że na rozprawie sądowej nie przyjął oferowanego spadku. Powołał się na sprawę karną o sygn. II Kp [...], która obecnie się toczy oraz śledztwo Prokuratury o sygn. akt RP III 1Ko [...]. Zdaniem Podatnika, Prezydent Miasta Kutno przekracza uprawnienia i wprowadza do obiegu prawnego nieprawdziwe dokumenty. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wskazało, że Podatnik w drodze spadku po zmarłej matce – M. K. nabył nieruchomość gruntową położoną w K. przy ul. [...] nr ewid. [...], ul. [...] nr ewid. [...], ul. [...] nr ewid. [...] oraz przy ul. [...] nr ewid. [...] (postanowienie Sądu Rejonowego w Kutnie Wydział Cywilny z dnia 22 stycznia1988 r. sygn. akt Ns [...]). Jako właściciel powyższych nieruchomości, Podatnik był zobowiązany był do złożenia informacji o nieruchomościach na potrzeby ustalenia podatku od nieruchomości. Wobec braku wywiązania się z tego obowiązku, organ pierwszej instancji dwukrotnie bezskutecznie wzywał Podatnika do przedłożenia informacji o posiadanych nieruchomościach i obiektach dla potrzeb ustalenia wymiaru podatku (pisma z 10 listopada 2020 r. i 16 grudnia 2020 r.), a następnie postanowieniem z 4 sierpnia 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. zawiadamiając o tym stronę. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że Podatnik nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wskazywane przez siebie okoliczności a nabycie prawa własności nieruchomości w drodze postanowienia sądu jest zdarzeniem przewidzianym w art. 6 ust. 1 u.p.o.l., które skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Kolegium podkreśliło, że nabycie przez stronę prawa własności gruntów, będących przedmiotem opodatkowania zostało ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Dane te, mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Zasada związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków uregulowana jest w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.), dalej "P.g.k."). Na powyższą decyzję Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W treści skargi powielił argumenty odwołania. Wydanej decyzji zarzucił niezgodne z prawem wsteczne ustalenie wymiaru podatku, powołując się na ciągle toczące się postępowania sądowe o stwierdzenie nabycie spadku po zmarłej matce. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, popierając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik strony pismem z dnia 9 maja 2022 r. uzupełnił skargę. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 133 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, 2 i 3, art. 191, art 210 §1 pkt 6 i § 4 w zw. z art 235, art. 229 O.p., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, dokonane poprzez zaniechanie zgromadzenia adekwatnego materiału dowodowego i przedwczesne wydanie decyzji, pomimo istotnych wątpliwości dotyczących stanu faktycznego i prawidłowości ustalenia, że to skarżący powinien być adresatem decyzji, brak wyjaśnienia w oparciu o jakie dowody dokonano ustaleń faktycznych, niewyjaśnienie przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy Pełnomocnik zarzucił w szczególności przemilczenie przez organ I instancji przy przekazywaniu odwołania organowi II instancji wiadomej mu okoliczności dotyczącej prowadzenia dwóch postępowań spadkowych po M. K.. Tymczasem w odwołaniu podniesione zostały zarzuty związane z nieprzyjęciem spadku przez skarżącego. Zdaniem pełnomocnika jest to okoliczność istotna dla oceny prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych. W tym świetle brak ustosunkowania się organu II instancji do twierdzeń skarżącego o postępowaniu karnym prowadzonym w związku z tymi stwierdzeniami nabycia spadku jest działaniem naruszającym zaufanie obywateli do władzy publicznej. W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w przypadku, gdy postępowanie przeprowadzone przed Sądem potwierdzi, że doszło do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie; 2) zasądzenie kosztów postępowania; 3) zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Kutnie o nadesłanie akt sprawy I Ns [...] oraz I Ns [...] (obie sprawy wedle informacji zawartych w aktach dotyczą stwierdzenia nabycia spadku po M. K.) i przeprowadzenie dowodu z dokumentów: aktów stanu cywilnego dołączonych do obu wniosków o stwierdzenie nabycia spadku (aktu zgonu M. K. oraz aktu urodzenia Z. K.) i postanowienia kończącego postępowanie w sprawie o sygn. akt I Ns [...], na okoliczność - czy prowadzone były dwa postępowania spadkowe po tej samej osobie, M. K., ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicielka nieruchomości położonych w K. przy ul. [...], [...], [...] oraz [...], - kiedy i jakie rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu o sygn. akt I Ns [...] oraz czy jest ono prawomocne, czy dane spadkobiercy wskazanego w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku są tożsame z danymi skarżącego; 5) zwrócenie się do Wydziału Geodezji i Katastru Urzędu Miasta Kutno o wyjaśnienie, na podstawie jakich dokumentów dokonano wpisu w ewidencji gruntów i budynków Z. K., syna M. i M. jako współwłaściciela w udziale 1/2 nieruchomości położonych w K. przy ul. [...], [...], [...] oraz [...], a następnie dokonano zmiany oznaczenia imienia matki współwłaściciela z M. na M. oraz o nadesłanie odpisów tych dokumentów i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność czy zachodziły podstawy do zmiany oznaczenia imienia matki współwłaściciela w ewidencji gruntów i budynków, czy Z. K. wskazany w ewidencji jest osobą tożsamą ze stroną niniejszego postępowania. Pismem z 27 maja 2022 r. pełnomocnik Podatnika ponownie uzupełniła skargę, wyjaśniając, że z przekazanych telefonicznie przez Podatnika informacji wynika, że jest on synem M. i M. K. oraz właścicielem nieruchomości położonych w K. przy ulicach [...] oraz [...], które nabył w drodze dziedziczenia po matce M. K.. Ponadto, wedle oświadczenia strony, podatek od tych nieruchomości był przez niego na bieżąco regulowany i w chwili obecnej nie istnieją żadne zaległości. Na rozprawie Pełnomocnik Podatnika cofnęła wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia 9 maja 2022 r. jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.), dalej także "u.p.o.l.", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z przepisu art. 6 ust. 7 u.p.o.l. wynika, że podatek od nieruchomości należny od osób fizycznych wymierzany jest za dany rok w drodze decyzji. Płatny jest on w ratach w terminach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Co istotne, jedynie osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy. Zgodnie z art. 21 § 3 O.p., jeżeli organ podatkowy w postępowaniu podatkowym stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna, niż wykazana w deklaracji, to wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Odnosząc to do podatku od nieruchomości, należy zauważyć, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego znajdzie zastosowanie tylko do osób prawnych i ww. jednostek nieposiadających osobowości prawnej, w przypadku których podatek od nieruchomości powstaje z mocy prawa. Natomiast w stosunku do osób fizycznych, takich jak skarżący, wydawane są decyzje ustalające (konstytutywne), a zobowiązanie podatkowe powstaje po doręczeniu decyzji. Podkreślić należy, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego (deklaratoryjna) nie może być wydana w stosunku do zobowiązań, które powstają w drodze doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. Doręczenie decyzji wymierzającej podatek powinno nastąpić w ciągu 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, o czym stanowi art. 68 § 1 O.p. Po upływie tego terminu organ podatkowy traci kompetencję do ustalenia (ukształtowania) wysokości zobowiązania podatkowego, czego skutkiem jest to, że powstanie tego zobowiązania nie jest już możliwe. Termin do wydania decyzji ulega przedłużeniu do 5 lat, jeżeli podatnik nie poinformuje organu podatkowego o powstałym obowiązku podatkowym poprzez złożenie stosownej informacji albo też w informacji tej nie poda wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego (art. 68 § 2 O.p.). Już samo brzemiennie przepisów art. 68 § 1 i § 2 O.p. wskazuje, że decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy może zostać wydana także po upływie tego roku (lecz musi zostać wtedy doręczona nie później niż odpowiednio w ciągu 3 lub 5 lat od zakończenia tego roku podatkowego). Stosownie do art. 21 O.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z § 68 § 2 O.p. jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego zobowiązanie podatkowe nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeśli zatem skarżący nie złożył informacji podatkowej za rok 2021, to, jak słusznie wskazuje organ odwoławczy, doręczona przed upływem 5-letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego decyzja ustalająca skutkuje powstaniem zobowiązania do zapłacenia podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Jest ona zgodna z prawem i wywołuje skutki prawne. Pamiętać należy, że wymiaru podatku dokonano w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów Urzędu Miasta Kutna, przy czym wprowadzono je do ewidencji na podstawie zawiadomienia o zmianie z 8 października 2020 r. Dane wynikające z ewidencji gruntów mają, jak trafnie podniósł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Zgodnie z przywołanym przepisem dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dane zawarte w ewidencji korzystają ze zwiększonej mocy dowodowej i domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Strona skarżąca nie obaliła domniemań wynikających z zapisów w ewidencji gruntów, na które powołał się organ podatkowy. Ponadto, zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. W rozpoznawanej sprawie organy nie były zatem uprawnione do odstąpienia od danych wynikających z rejestru gruntów jeżeli chodzi o przedmiot i podmiot opodatkowania. Odnosząc się do treści skargi i pisma z 9 maja 2022 r., stanowiącego jej uzupełnienie, należy podnieść, że sam skarżący potwierdził dane przedstawione przez Sąd Rejonowy w Kutnie, zgodnie z którymi stał się właścicielem spornych nieruchomości na podstawie dziedziczenia ustawowego po matce M. K. zmarłej [...] r. w K., zgodnie z postanowieniem z dnia 22 stycznia 1988 r. sygn. akt Ns [...], co dodatkowo świadczy o tym, że posiada on status podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do spornych nieruchomości, szczegółowo wymienionych w treści decyzji. W tej sytuacji próby podważenia wagi tego dokumentu poprzez powoływanie się na sprawę prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Kutnie sygn. akt I Ns [...] oraz bliżej nieoznaczoną sprawę karną (III Cz [...] lub II Kp [...] ewentualnie PR Ds.1821.2020) oraz żądanie przeprowadzenia dowodu z tych spraw w postępowaniu administracyjnym jest pozbawione podstaw. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 a) w związku z § 8 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18). m.j