I SA/Łd 13/25

WyrokWSA w Łodzi2025-04-08

Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Joanna Grzegorczyk – Drozda, Tomasz Furmanek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący przedszkole jest zobowiązany do zwrotu dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości, jeśli dokumentacja potwierdzająca uprawnienie do jej otrzymania nie została przedłożona w wymaganym terminie, mimo że dotacja została wypłacona w okresie, gdy przedszkole prowadził inny podmiot?
Ratio decidendi
Organ prowadzący przedszkole jest zobowiązany do zwrotu dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości, jeśli nie przedłożył wymaganej dokumentacji potwierdzającej uprawnienie do jej otrzymania. Odpowiedzialność za zwrot dotacji spoczywa na aktualnym organie prowadzącym, niezależnie od tego, kto był organem prowadzącym w okresie, gdy dotacja została wypłacona. Brak wymaganych dokumentów, takich jak opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka czy orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, stanowi podstawę do uznania dotacji za pobraną nienależnie.
Stan faktyczny
Fundacja P. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego i określiła Fundacji P. wysokość nienależnie pobranej w 2018 r. dotacji oświatowej wraz z odsetkami. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym dotyczące przedawnienia oraz prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji oświatowej na dzieci niepełnosprawne, które uczęszczały do przedszkola prowadzonego w 2018 r. przez spółkę K2, a następnie przejętego przez Fundację P. Organy uznały, że Fundacja nie przedłożyła wymaganej dokumentacji, co skutkowało uznaniem dotacji za nienależnie pobraną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji P. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 listopada 2024 r. nr KO.492.31.2024 w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi jako dotacji pobranej nienależnie w 2018 r. wraz z odsetkami. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 25 listopada 2024 r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z 1 września 2023 r. i określiło Fundacji P. z siedzibą w P. — organowi prowadzącemu Przedszkole "K" w P. — wysokość nienależnie pobranej w 2018 r. dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta P. w kwocie 236.681,28 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji wskazano między innymi, że w 2018 r. Prezydent Miasta Piotrkowa Tryb. udzielił K. sp. z o.o. w P. (K2) dotacji oświatowej na prowadzenie Przedszkola Integracyjnego "A Następnie, na mocy porozumienia z 23 marca 2020 r., organem prowadzącym przedszkole stała się Fundacja P w P., która zmieniła nazwę placówki na: Przedszkole "K". Poprzedni organ prowadzący, tj. spółka K2, od 17 czerwca 2020 r. występuje jako B Sp. z o.o. w W.. Prezydent Miasta Piotrkowa Tryb. decyzją z 1 września 2023 r., na podstawie art. 31 ust. 1, art. 127 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.; dalej u.p.o.), § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz. U. z 2017 r., 1635 ze zm.), art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1400 ze zm.; dalej: u.f.z.o.) oraz art. 60 pkt 1, art. 67, art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.; dalej: u.f.p.), określił wysokość dotacji pobranej nienależnie w 2018 r. w kwocie 245.125,76 zł i zobowiązał Fundację P do jej zwrotu do budżetu Miasta wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wskazał, że organ prowadzący przedszkole ubiegał się w 2018 r. o tzw. "podwyższoną dotację oświatową" z tytułu zapewnia opieki dzieciom niepełnosprawnym. Zdaniem organu sam fakt zapewnienia opieki, wychowania i kształcenia dzieci uczęszczających do przedszkola, nie zwalniał strony od obowiązku posiadania odpowiednich dokumentów, stanowiących podstawę przyznania dotacji. Obowiązek ten spoczywał na organie aktualnie prowadzącym przedszkole tj. na Fundacji P, która przejęła przedszkole od spółki K2. Prezydent podkreślił, że organ przejmujący powinien dołożyć należytej staranności, aby od poprzedniego organu prowadzącego przejąć dokumentację w komplecie, zgodnie z treścią porozumienia, a następnie przechowywać ją przez określony czas, na wypadek kontroli zewnętrznych, czy też zwrotu środków finansowych (np. dotacji), czego nie zrobił. Ostatecznie Prezydent uznał, że organ prowadzący przedszkole nie miał podstaw do pobrania wymienionej części dotacji oświatowej, ponieważ nie przedstawił dokumentów wymaganych dla jej przyznania (tj. opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego, kopii zarządzeń o powołaniu zespołu/zespołów dla potrzeb organizacji zajęć wczesnego wspomagania rozwoju). Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Tryb., decyzją z 11 grudnia 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i określiło wysokość dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta P. w kwocie 236.681,28 zł, jako dotacji pobranej nienależnie w 2018 r., wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji zarówno co do określenia podmiotu zobowiązanego do zwrotu nienależnej dotacji, obowiązku przedstawienia przez ten podmiot stosownej dokumentacji, jak i tego, że kompletna dokumentacja nie została przedstawiona, mimo kierowanych do strony wezwań. Kolegium zgodziło się zatem z organem pierwszej instancji, że skoro Fundacja nie przedłożyła dokumentacji, która uprawniałaby do otrzymania dotacji na dzieci z niepełnosprawnościami, to na dzieci uczęszczające w 2018 r. do przedszkola, nawet jeśli posiadały niepełnosprawności stwierdzone różnego rodzaju dokumentacją, ale nie taką, która jest wymagana przez przepisy prawa, nie mogła być wypłacona podwyższona dotacja oświatowa. Pobrana dotacja oświatowa bez posiadania wymaganych dokumentów, stanowiła dotację, o której mowa w art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.f.p., podlegającą zwrotowi na rachunek organu. Kolegium odniosło się też szczegółowo do konkretnych, wskazanych przez stronę, przypadków, w których organ pierwszej instancji domagał się zwrotu dotacji, wskazując na rodzaj złożonej i zakres brakującej dokumentacji. Wskazano również, że organ pierwszej instancji nie naruszył art. 35 ust. 1 u.f.z.o. oraz art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., bowiem w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie badano celów, na które przeznaczono kwoty wydatkowane z otrzymanej dotacji, ale wyłącznie to, czy strona mogła otrzymać podwyższoną dotację, tj. czy dysponowała określonymi dokumentami. Z uwagi na to, że do odwołania strona dołączyła orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla M. M. (wcześniej błędnie wprowadzono do systemu informatycznego dane dziecka – J. M.), Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i określiło kwotę dotacji do zwrotu w niższej o 8.444,48 zł wysokości, uwzględniając, że dotacja przyznana na M. M. za poszczególne miesiące w okresie wrzesień–grudzień 2018 r., była uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Tryb. z 11 grudnia 2023 r., wydał wyrok z 5 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 127/24, którym uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd przede wszystkim zgodził się co do tego, że stroną postępowania, wobec której powinna być wydana decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji, był aktualny organ prowadzący przedszkole, nie zaś spółka K2. Sąd co do zasady podzielił też pogląd organu, zgodnie z którym materiał dowodowy stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji mógł być oparty na wynikach kontroli, ale mógł także zostać zebrany w toku postępowania administracyjnego. Sąd zwrócił uwagę, że organy administracji publicznej nie mają nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów uzasadniających twierdzenia strony, jeśli to strona wywodzi z określonych faktów korzystne dla siebie skutki. Zgodził się zatem z Kolegium, że to strona powinna dysponować określonymi dokumentami uprawniającymi ją do przyznania konkretnych kwot dotacji oraz że Fundacja nie przedłożyła w trakcie postepowania wszystkich potrzebnych dokumentów. Sąd zwrócił jednocześnie uwagę, że skoro w 2018 r. Fundacja nie prowadziła przedszkola, a tym samym nie była podmiotem, zobowiązanym do składania rozliczenia rocznego za ten okres, organy finansowe powinny podjąć próbę ustalenia stanu faktycznego z udziałem spółki K2. Zaniechania organów w tym zakresie stanowiły naruszenie art. 7, art. 77 § 1, a w konsekwencji art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd zobowiązał zatem organy do szczegółowego odniesienia się do kwestii sporządzenia i złożenia rocznego rozliczenia otrzymanej dotacji przez organ prowadzący przedszkole w 2018 r. (czyli K2). Ponadto zobowiązał organy do podjęcia próby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z udziałem spółki K2 w zakresie pozyskania potrzebnych dokumentów, w postaci opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, zarządzeń dyrektora o powołaniu zespołu do spraw wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, czy też decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego. W toku ponownego postępowania Kolegium zleciło Prezydentowi Miasta Piotrkowa Trybunalskiego, w trybie art. 136 § 1 k.p.a., przeprowadzenie dodatkowego postępowania, poprzez: – przesłanie rocznego rozliczenia otrzymanej dotacji przez organ prowadzący przedszkole w 2018 r., czyli spółkę K2 (obecnie B); – wystąpienie do B sp. z o.o. z wezwaniem do przesłania orzeczeń, opinii, a także decyzji właściwych dyrektorów publicznych szkół odnośnie do szczegółowo wymienionych dzieci. Po uzupełnieniu materiałów sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Tryb. wydało decyzję z 25 listopada 2024 r., którą uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Tryb. z 1 września 2023 r. i określiło Fundacji P wysokość nienależnie pobranej w 2018 r. dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta Piotrkowa w kwocie 236.681,28 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu Kolegium odniosło się m.in. do kwestii przedawnienia dochodzonej należności, wskazując, że zaistniała okoliczność przerywająca bieg terminu przedawnienia, w postaci zastosowanego środka egzekucyjnego. Kolegium wyjaśniło, że w związku z brakiem zwrotu dotacji określonej w decyzji Kolegium z 11 grudnia 2023 r., wystawiono tytuł wykonawczy, który następnie skierowano do przymusowego wykonania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Tryb. dokonał 28 grudnia 2023 r. skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Fundacji w banku P2 oraz w Bank M., przerywając tym samym bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: o.p.) w zw. z art. 67 u.f.p. Odnosząc się do meritum Kolegium powtórzyło w dużej mierze swoje stanowisko wyrażone w uchylonej wcześniej decyzji z 11 grudnia 2023 r. Wyjaśniło, że uzupełniające postępowanie dowodowe nie przyniosło takich rezultatów, które mogłyby zmienić stanowisko organu. Nie pozyskano w jego toku w szczególności żadnych nowych dokumentów, które mogłyby uzasadnić przyznanie dotacji oświatowej w kwestionowanym zakresie. Kolegium przedstawiło rozliczenia dokonane przez spółkę K2 w 2019 r. i wyjaśniło, że rozliczenia te nie miały żadnego wpływu na stwierdzone w decyzji nieprawidłowości związane z pobraniem dotacji oświatowej. Rozliczenia te obejmowały dokumentację (faktury, listy płac) potwierdzającą sposób wykorzystana przyznanej dotacji oświatowej, nie zaś dokumenty związane z przyznaniem dotacji. Co do zaś ewentualnego pozyskania dokumentacji od spółki B organ pierwszej instancji, zwrócił się do tej spółki o nadesłanie szczegółowo wymienionej dokumentacji, jednak korespondencja pozostała bez odpowiedzi. Jak wyjaśnił Prezydent Miasta Piotrkowa Tryb., korespondencja kierowana do spółki B, także w równolegle toczącym się postępowaniu dotyczącym dotacji za 2019 r., nie jest podejmowana przez ten podmiot od 2020 r. Ostatecznie organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i określił wysokość dotacji za 2018 r. podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta Piotrkowa wraz z odsetkami w wysokości niższej od określonej przez organ pierwszej instancji o 8.444,48 zł, to jest o dotację przyznaną na M. M. za poszczególne miesiące w okresie wrzesień–grudzień 2018 r. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z 25 listopada 2024 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzucono: I. Naruszenie art. 70 § 4 o.p. poprzez jego nieprawidłową wykładnię oraz zastosowanie, mimo iż w niniejszej sprawie nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w związku z samym zastosowaniem środka egzekucyjnego, co stanowiło rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a; II. Naruszenie art. 70 § 4 w zw. z art. 60 § 1 o.p. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż niniejszej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, mimo iż decyzja ostateczna na podstawie, której prowadzone było postępowanie egzekucyjnego została uchylona, co stanowiło rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.; III. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla sprawy, a zwłaszcza brak ustalenia okoliczności związanych z doręczeniem skarżącej zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego; 2) art. 75, art. 77 § 1 i art. 80, art. 136 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na braku zgromadzenia i przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego i nie podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; 3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla sprawy, a zwłaszcza pominięcie dowodów w postaci przedłożonych przez skarżącą dokumentów dotyczących dzieci o inicjałach O.D., V.K., Y.K., Z.L, D.N. oraz oświadczenia S. N. z 9 stycznia 2023 r.; 4) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla sprawy, a zwłaszcza pominięcie okoliczności, iż w przypadku dzieci o inicjałach D.N. rzekomy brak dokumentacji wynika z nieprawidłowego wskazania w systemie danych osobowych tych dzieci; 5) art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych; 6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co stanowi naruszenie przepisu, uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu i zrozumienie tych motywów co w stopniu istotnym wpływało na wynik sprawy; 7) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj.: nieuwzględnienie faktu, iż dzieci o inicjałach O.D., V.K., Y.K., Z.L., D.N., D.P., A.R., M.S., A.Y. które nie posiadały orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, dysponowały takim orzeczeniem wydanym w późniejszym okresie i przedstawili je w trakcie postępowania, co oznacza, iż uzupełniono wskazane braki poprzez uzyskanie wymaganego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego; 8) naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. rozstrzygnięcie wątpliwości co do normy prawnej zawartej w art. 10 ust. 1 u.p.o. na niekorzyść strony, poprzez uznanie, iż jedynie skarżąca jako obecny organ prowadzący przedszkole może być stroną postępowania w zakresie zwrotu dotacji wykorzystanej w okresie, gdy prowadzącym przedszkole był inny podmiot – K2 sp. z o.o. z siedzibą w P. podczas gdy istniały co do tego poważne wątpliwości interpretacyjne, co w konsekwencji doprowadziło do nienadania spółce przymiotu strony postępowania; 9) art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie przymiotu strony spółce, podczas gdy była ona podmiotem prowadzącym przedszkole w 2018 r., a nadto posiadała ona interes prawny w niniejszym postępowaniu z uwagi na możliwość dochodzenia od niej odszkodowania przez skarżącą, którego wysokość warunkować będzie wysokość dotacji, którą skarżąca będzie musiała zwrócić na podstawie zaskarżonej decyzji; 10) art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania z urzędu ww. spółki; 11) art. 7 i 8 k.p.a. przez organ pierwszej instancji poprzez prowadzenie postępowania w sposób rażąco naruszający zasadę podejmowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu spraw, w tym stanu faktycznego i prawnego oraz podejmowania działań sprzecznych z zasada pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegających na nie podjęciu postępowania kontrolnego, a zamiast tego podjęcie inkwizycyjnego postępowania administracyjnego; 12) art. 6 k.p.a. poprzez uznanie, iż działanie organu pierwszej instancji nie było sprzeczne z art. 36 i 38 u.f.z.o. oraz przepisami uchwały nr LIII/670/22 Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 29 czerwca 2022 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek wychowania przedszkolnego, szkół i placówek prowadzonych przez osoby prawne inne niż Miasto Piotrków Trybunalski oraz osoby fizyczne, funkcjonujące na terenie Miasta Piotrkowa Trybunalskiego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania podczas, gdy organ ten nie przeprowadził właściwej, a nawet żadnej kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji oświatowej za ten rok; IV. Błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie w jakim organ przyjął, iż dla dziecka o inicjałach D.N. nie przedłożono wymaganych dokumentów, podczas gdy skarżąca podczas trwającego postępowania zwracała uwagę, iż w systemie wprowadzone zostały dane zawierającej omyłki pisarskie, a przedłożone dokumenty potwierdzały, iż dotacja pobrana na dziecko o inicjałach D.N. była należna; V. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 10 u.p.o., art. 36 u.f.z.o. oraz § 5 pkt 6 Uchwały Rady Miasta poprzez przyjęcie, iż skarżąca była jedynym podmiotem odpowiedzialnym za zwrot dotacji, podczas gdy – jak sam organ wskazywał – sytuacja taka nie była uregulowana przepisami; 2) art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż spółka nie była stroną przedmiotowego postępowania i nie posiadała interesu prawnego; 3) art. 127 ust. 10 u.p.o. poprzez przyjęcie, iż przedłożone przez skarżącą dowody z dokumentów ukraińskich, dotyczące dzieci o inicjałach D.P., M.P-I, M.S., V.U.. A.Y., V.Z., K.K., A.K. nie mogły zostać uznane za dokumenty uprawniające do otrzymania dotacji; 4) naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż dotacja została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości, a w konsekwencji żądanie od skarżącej zwrotu części dotacji; 5) uchwały Rady Miasta, w ten sposób, że nie przeprowadzono kontroli wydatkowania dotacji zgodnie z § 5, 6, 7 i 8 uchwały oraz nie sporządzono ani nie przedstawiono protokołu kontroli pobrania i wydatkowania dotacji za rok 2018; 6) art. 36 u.f.z.o. w ten sposób, że ustawa uzasadniała i uprawniała organy dotujące do przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wydatkowania dotacji, co dopiero mogło stanowić podstawę do określenia kwot dotacji uznanych za pobrane w nadmiernej wysokości, wydatkowanych niezgodnie z przeznaczeniem lub niewydatkowanych w terminie; 7) art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poprzez brak zbadania zgodności wydatkowania dotacji z celami określonymi w tym przepisie ustawy i nieuprawnione przyjęcie, że dotacja została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem pomimo braku przeprowadzenia kontroli prawidłowości wydatkowania ustawy; 8) art. 126, art. 131 i art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poprzez brak odpowiedniego postępowania kontrolnego i w konsekwencji przyjęcie, że dotacja udzielona stronie została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. VI. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem spóła K2 nie brała udziału w postępowaniu. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie — o jej uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu z zawiadomienia o zajęciu wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wraz wydrukiem śledzenie przesyłki oraz kopertą, w której owo zawiadomienie zostało nadane do skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji skargę — Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie; organ odwoławczy nie naruszył bowiem prawa w sposób skutkujący uwzględnieniem skargi. Dla rozpoznania niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma fakt, że kontrolowana decyzja została wydana w następstwie zapadłego wcześniej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 127/24. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ zobowiązany był uwzględnić stanowisko i wskazówki zawarte w powołanym wyżej orzeczeniu. Przypomnieć należy, że w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (np. wyrok NSA z 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1499/20). W powołanym wyroku z 5 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 127/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyraził własną ocenę prawną i wskazania, które były wiążące tak dla organu podatkowego, jak też są wiążące dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę. W wyroku tym WSA w sposób jednoznaczny wskazał, że po pierwsze jedynie skarżąca Fundacja, jako organ obecnie prowadzący przedszkole, może być stroną postępowania w zakresie zwrotu dotacji, mimo że dotacja ta wykorzystana została w okresie, gdy prowadzącym przedszkole był inny podmiot (spółka K2). Sąd podkreślił w tym orzeczeniu, że skoro dotacja została wypłacona na funkcjonowanie przedszkola, a nie takiego, czy innego organu prowadzącego, to odpowiedzialnym za zwrot dotacji pobranych nienależnie, jest wyłącznie aktualny organ prowadzący przedszkole. Po drugie Sąd zgodził się z organami administracji, że pominięcie etapu kontroli wykorzystania dotacji i pozyskanie materiału dowodowego w toku postępowania administracyjnego, nie stanowi przeszkody do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nienależnej dotacji. Po trzecie przesądzone zostało, że w rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej nie miały nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów uzasadniających twierdzenia strony, jeśli to strona wywodziła z określonych faktów korzystne dla siebie skutki. Po czwarte Sąd zgodził się z organami, że to strona powinna dysponować określonymi dokumentami potwierdzającymi jej uprawnienie do uzyskania konkretnych kwot dotacji, a także że nie przedłożyła w trakcie postępowania wszystkich potrzebnych dokumentów w postaci opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, zarządzeń dyrektora o powołaniu zespołu do spraw wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, jak również decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego. W konsekwencji szereg zarzutów skargi nie jest już na obecnym etapie postępowania aktualna, ponieważ stoi w sprzeczności z wiążącą oceną prawną zawartą w powołanym wyroku z 5 czerwca 2024 r. Nie mogą być zatem uznane za zasadne zarzuty oznaczone w skardze numerami III.8–10, V.1–2 i VI, których istotą jest pominięcie spółki K2 jako strony postępowania, poprzez niezawiadomienie o jego wszczęciu oraz niezapewnienie udziału w podejmowanych czynnościach. Bezzasadne są także wszystkie te zarzuty, wymienione w punktach III.11–12 oraz V.5–8, które odwołują się do pominięcia etapu kontroli udzielenia i wydatkowania dotacji oraz oparcia ustaleń wyłącznie na materiale zebranym w toku postępowania administracyjnego. Wracając do wyroku WSA z 5 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 127/24, Sąd wskazał w nim wyraźnie na mankamenty postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy administracji, których wagę uznał na tyle istotną, że uchylił zaskarżoną wówczas decyzję Kolegium, zobowiązując organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego. Sąd zwrócił zatem uwagę na specyficzną sytuację zaistniałą w niniejszej sprawie, w której organ prowadzący przedszkole w 2018 r. (spółka K2), wnioskujący o udzielenie dotacji oświatowej i zobowiązany do jej rozliczenia, nie był stroną postępowania toczącego się wyłącznie z udziałem aktualnego organu prowadzącego przedszkole, tj. skarżącej Fundacji. Sąd zwrócił uwagę, że z treści porozumienia zawartego między spółką i fundacją z 23 marca 2020 r. (§ 3 pkt 1 lit. a-c) wynikało, że spółka zobowiązuje się do rozliczenia pobranej dotacji w terminie do 30 kwietnia 2020 r. z Urzędem Miasta Piotrkowa Tryb. oraz do odpowiedzialności za powstałe z tego tytułu zobowiązania, a ponadto do uregulowania i odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne i cywilnoprawne powstałe do dnia przejęcia przedszkola oraz do przekazania Fundacji dokumentacji organizacyjnej oraz przebiegu nauczania przedszkola. Okoliczności sprawy wskazywały, że mimo cytowanego porozumienia, Fundacja mogła nie dysponować wszystkimi niezbędnymi dokumentami. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, niezależnie od zawartego porozumienia, organy prowadzące postępowanie, stosując zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), a także mając na względzie obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przeprowadzenia w tym celu wszelkich niezbędnych dowodów (art. 77 § 1 k.p.a.), powinny zwrócić się do spółki K2 z żądaniem przedłożenia odpowiednich dokumentów. Sąd zauważył również, że w aktach sprawy nie znalazły się rozliczenia dotacji, do których dokonania była zobowiązana spółka K2, a które potencjalnie mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W tym zatem tylko zakresie Sąd nakazał organom uzupełnienie materiału dowodowego i podjęcie próby ustalenia stanu faktycznego z udziałem K2, przy zachowaniu dyrektyw wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wypełniając powyższe wskazania Kolegium zleciło organowi pierwszej instancji, w piśmie z 1 października 2024 r., przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia zgromadzonych materiałów i dowodów. Prezydent Miasta Piotrkowa Tryb. załączył do akt sprawy m.in. kopie rocznych rozliczeń dotacji złożonych przez spółkę K2 w dniach 22 stycznia i 22 lutego 2019 r., a także korekty tych rozliczeń z 28 marca 2019 r. W wyniku analizy tych dokumentów Kolegium słusznie uznało, że rozliczenia te nie miały żadnego wpływu na stwierdzone nieprawidłowości związane z pobraniem dotacji oświatowej. W rozliczeniach tych nie wykazano orzeczeń, opinii, a także decyzji właściwych dyrektorów publicznych szkół, w obwodach w których dziecko mieszkało, dotyczących odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego. Dotyczyły one jedynie dokumentacji potwierdzającej sposób wykorzystania wypłaconej dotacji oświatowej (m.in. na czynsz, wynagrodzenia, zakup usług remontowych, media, zakup materiałów i wyposażenia, usługi terapeutyczne, szkolenia). W sprawozdaniu z rozliczenia dotacji znalazły się m.in. informacje finansowe o kwocie należnej dotacji, jaką otrzymało przedszkole, o jej wykorzystaniu, czy też dokumentach źródłowych stanowiących podstawę realizacji wydatku i rozliczenia dotacji (faktury VAT, rachunki, listy płac, deklaracje ZUS). Nie były to zatem dokumenty w jakikolwiek sposób związane z nienależnym pobraniem dotacji z uwagi na kryterium dotyczące dysponowania określonymi dokumentami przez dzieci uczęszczające do przedszkola. Jeżeli zaś chodzi o zlecenie organowi pierwszej instancji pozyskania, od organu prowadzącego przedszkole w 2018 r., brakującej dokumentacji uprawniającej do otrzymania dotacji, tj. orzeczeń, opinii, a także decyzji dotyczących odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego, to – jak wynika z informacji zawartych w pismach z 21 października 2024 r. (znak: [...] oraz z [...] r. znak: [...]; pismo dotyczyło prowadzonego równolegle postępowania za 2019 r.) – spółka B od 2020 r. w ogóle nie odbiera przesyłek (również awizowanych) kierowanych na adres jej siedziby ujawniony w KRS. Tak sam los spotkał również korespondencję kierowaną do tej spółki w związku z prowadzonymi postępowaniami odnośnie zwrotu dotacji za lata 2018–2019 (wezwania z 23 września i 4 października 2024 r.). Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności świadczą o tym, że podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym miejscu warto przytoczyć trafnie wskazany przez Kolegium pogląd wyrażony w wyroku WSA z 25 września 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 423/24, zgodnie z którym: "zasada oficjalności postępowania dowodowego wynikająca z treści art. 7 k.p.a. nie pozwala na przyjęcie, że strona może zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Strona, która z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązana jest wskazać organowi te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jej stanowisko (por. wyrok WSA w Olsztynie z 19 września 2023 r., II SA/Ol 464/23). Ciążący na organach administracji obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyroki NSA: z 31 sierpnia 2023 r., I OSK 1862/21; z 14 marca 2023 r., I OSK 69/22; z 14 lutego 2023 r., I OSK 2821/19)." W rozpatrywanej sprawie organy administracji wyczerpały zatem dostępne im możliwości dowodowe. Również strona do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie przedłożyła dodatkowych dowodów i materiałów, choć Kolegium w piśmie z 25 października 2024 r. poinformowało pełnomocnika strony o takiej możliwości. Stan faktyczny sprawy został zatem ustalony w sposób prawidłowy, spełniający wymogi stawiane organom administracji przez art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ocena czy nieprzedstawienie w trakcie postępowania wyjaśniającego wszystkich, wymaganych prawem dokumentów, świadczy o prawidłowości stanowiska organów o nienależne pobranej dotacji oświatowej, wymaga odwołania do odpowiednich uregulowań prawa materialnego. Stosownie do art. 15 u.f.z.o. (w brzmieniu obowiązującym w 2018 r.) prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły podstawowe, specjalne ośrodki szkolno wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, które zgodnie z art. 127 ust. 5 u.p.o. prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od dotacji, o których mowa w art. 16-21, art. 25 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 i art. 28-30, dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości równej kwocie przewidzianej na takie dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej odpowiednio dla gminy lub powiatu. Niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy (art. 17 ust. 3 u.fz.o.). Wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego (art. 31 ust. 1 u.p.o.). W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat. Obowiązek szkolny tych dzieci odracza się zgodnie z art. 38 (art. 31 ust. 2 u.p.o.). W szczególnie uzasadnionych przypadkach wychowaniem przedszkolnym może także zostać objęte dziecko, które ukończyło 2,5 roku (art. 31 ust. 3 u.p.o.). W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 31 ust. 2, rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego może być odroczone nie dłużej niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat (art. 38 ust. 1 u.p.o.). Dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, na wniosek rodziców, odracza rozpoczęcie spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego w danym roku szkolnym (art. 38 ust. 2 u.p.o.). Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wniosek można złożyć ponownie w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 8 lat. Wniosek składa się nie później niż do dnia 31 sierpnia. Odroczenie dotyczy roku szkolnego, w którym dziecko ma rozpocząć spełnianie obowiązku szkolnego (art. 38 ust. 3 u.p.o.). Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinię, z której wynika potrzeba odroczenia spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego w danym roku szkolnym, wydaną przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną (PPP) albo niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, założoną zgodnie z art. 168 oraz zatrudniającą pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych (art. 38 ust. 4 u.p.o.). Zgodnie z art. 127 ust. 1 u.p.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7. Stosownie do art. 127 ust. 5 u.p.o., w publicznych i niepublicznych: przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych w tym poradniach specjalistycznych, które spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną. Stosownie do art. 127 ust. 10 u.p.o., opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia psychicznego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologicznopedagogicznych. w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej. Należy zwrócić uwagę, że reguły działania PPP określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (obecnie Dz. U. z 2023 r., poz. 2499). Na podstawie art. 127 ust. 18 u.p.o. Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2061). Z rozporządzenia tego jednoznacznie wynika, iż orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (PPP). Z kolei zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1635): - zespół wczesnego wspomagania rozwoju dziecka jest powoływany przez dyrektora podmiotu, o którym mowa w art. 127 ust. 5 u.p.o., a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną - przez osobę kierującą inną formą wychowania przedszkolnego (ust. 1), - do zadań zespołu należy w szczególności ustalenie, na podstawie diagnozy poziomu funkcjonowania dziecka zawartej w opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, kierunków i harmonogramu działań podejmowanych w zakresie wczesnego wspomagania i wsparcia rodziny dziecka, uwzględniających rozwijanie aktywności i uczestnictwa dziecka wżyciu społecznym oraz eliminowanie barier i ograniczeń w środowisku utrudniających jego funkcjonowanie (ust. 4 pkt 1), - opracowanie i realizowanie z dzieckiem i jego rodziną indywidualnego programu wczesnego wspomagania, z uwzględnieniem działań wspomagających rodzinę dziecka w zakresie realizacji programu oraz koordynowania działań osób prowadzących zajęcia z dzieckiem (ust. 4 pkt 3). Zauważyć także należy, iż przepisy prawne określające zasady naliczania części oświatowej subwencji ogólnej zostały zawarte w art. 27 i 28 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2267 ze zm. - obowiązującym w 2018 r.). Ponadto rozdział 2 u.fz.o. odwołuje się do regulacji zawartych w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Corocznie zaś podział części oświatowej subwencji ogólnej jest określany na podstawie aktu wykonawczego do ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2018 (Dz. U. z 2017 r., poz. 2395) - wydanym na podstawie art. 28 ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - ustalono algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2018. Podstawę do wyliczenia wysokości części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2018 r. (z której to subwencji rozdzielano dotację dla poszczególnych beneficjentów) stanowiły m.in. dane zawarte w systemie informacji oświatowej (SIO), którego organizację i zasady działania reguluje ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r., poz. 152 ze zm.). Zgodnie z przepisami wspomnianego powyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2017 r. dotacja na dziecko niepełnosprawne przysługiwała w wysokości równej kwocie przewidzianej na niepełnosprawne dziecko przedszkola, przedszkola specjalnego, przedszkola integracyjnego oraz innej formy wychowania przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę, określaną jako iloczyn kwoty standardu A, wskaźnika korygującego Di oraz wysokości wagi określonej przez rozporządzenie. Informację o wysokości standardu A oraz wskaźnika korygującego D. gmina otrzymywała z Ministerstwa Edukacji Narodowej w tzw. "metryczce" do subwencji oświatowej na dany rok. Wagi są zaś ustalane na podstawie orzeczeń PPP w zależności od stopnia niepełnosprawności dziecka. Przytoczone powyżej regulacje prawne wskazują niezbędne wymogi dokumentacyjne, jakie musi spełnić organ prowadzący przedszkole, aby należnie pobrać dotację oświatową na dzieci z niepełnosprawnościami. W sytuacji zatem, gdy organ ten zapewnia opiekę, wychowanie i kształcenie dziecku niepełnosprawnemu uczęszczającemu do przedszkola, to ubiegając się o tzw. "podwyższoną dotację oświatową" (kwota uzupełniająca obok kwoty bazowej), winien posiadać odpowiednie dokumenty wymagane prawem (tj. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, czy też decyzje o odroczeniu obowiązku szkolnego), w przeciwnym razie naraża się na konieczność zwrotu dotacji otrzymanej nienależnie. Beneficjent dotacji, mając określony dokument, wprowadzał do dedykowanego sytemu ODPN dane w nim wskazane w tym określoną wagę (rodzaj niepełnosprawności), która wynikała z dokumentu będącego w posiadaniu przedszkola. Opis wag zawarty jest w załączniku do wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Treść orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego zawiera niezbędne informacje, aby przyporządkować określoną wagę dla wychowanka przedszkola. W wyniku porównania danych wynikających z ww. orzeczeń i opinii, w szczególności stopnia i rodzaju niepełnosprawności, z danymi pochodzącymi z SIO, ustalane są ewentualne rozbieżności dotyczące beneficjentów otrzymujących dotacje oświatowe. Należy zaznaczyć, że określone dokumenty (wynikające z ww. regulacji prawnych) były podstawą wprowadzania danych do SIO w 2018 r. (dane statystyczne). Ich brak należy rozumieć jako brak podstawy do wykazania dziecka w SIO, a końcowo również do pobrania dotacji (dotacja pobrana nienależnie). Stosownie do art. 38 ust. 1 u.f.z.o., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Wykorzystując tę delegację, Rada Miasta Piotrkowa Trybunalskiego pojęła uchwałę Nr LIII/662/18 z dnia 28 marca 2018 r. w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne inne niż Miasto Piotrków Trybunalski i osoby fizyczne na terenie Miasta Piotrkowa Trybunalskiego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2018 r., poz. 2234 ze zm.). Obecnie powyższe kwestie reguluje uchwała z dnia 29 czerwca 2022 r. Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego Nr LIII/670/22 w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez osoby prawne inne niż Miasto Piotrków Trybunalski i osoby fizyczne na terenie Miasta Piotrkowa Trybunalskiego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2022 r., poz. 4223). Stosownie do § 2 ust. 1 ww. uchwały z dnia 28 marca 2018 r., dotacja jest udzielana na okres jednego roku kalendarzowego na wniosek osoby prowadzącej, złożony organowi dotującemu do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji, z wyszczególnieniem planowanej liczby uczniów, sporządzony wg wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej uchwały. Do 8 dnia każdego miesiąca, z tym że za miesiąc grudzień do dnia 5 grudnia, organ prowadzący szkołę lub placówkę oświatową składa w Referacie Edukacji, informację o aktualnej liczbie uczniów, wg stanu na pierwszy roboczy dzień danego miesiąca, wg wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do niniejszej uchwały (§ 2 ust. 2 uchwały). W myśl art. 10 ust. 1 u.p.o. organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Jak stanowi przepis art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust. 4 art. 252 u.f.p.). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 u.f.p.). W myśl zaś art. 252 ust. 6 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zauważyć też należy, że kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, podlegające reżimowi określonemu w art. 60-67 u.f.p. Z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p. wynika, że organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej są: w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego - wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Postępowanie, którego przedmiotem są niepodatkowe należności budżetowe jest dwuinstancyjne, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie. Organy odwoławcze wymienia ust. 3 art. 61 u.f.p. Ponadto zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy k.p.a. (dotyczące w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, terminów załatwienia spraw, doręczeń, wezwań, protokołów, dowodów, decyzji i postanowień, odwołań oraz nadzwyczajnych trybów wzruszania rozstrzygnięć) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Określenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi (jeśli jej beneficjent nie dokona dobrowolnego zwrotu) następuje w drodze decyzji (określającej kwotę dotacji do zwrotu oraz wskazującej początkowy termin naliczania odsetek), a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, m.in. że dotacja została: wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Mając na uwadze powyższe przepisy, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że skoro Fundacja nie przedłożyła do dnia wydania zaskarżonej decyzji Kolegium, dokumentów w postaci opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, czy też decyzji o odroczeniu obowiązku szkolnego wydanych przez dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, które uprawniałyby beneficjenta do otrzymania dotacji na dzieci w tym z niepełnosprawnościami, to na dzieci uczęszczające w 2018 r. do przedszkola, nawet jeśli posiadały one określone niepełnosprawności, stwierdzone różnego rodzaju dokumentacją, ale nie wymienioną w przywołanych wyżej przepisach prawa, nie mogła być wypłacona podwyższona dotacja oświatowa. W takim stanie rzeczy pobranie dotacji oświatowej, bez posiadania wymaganych prawem dokumentów, stanowiło nienależne pobranie dotacji (pobranie bez podstawy prawnej - art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.f.p.). Jak to wskazał organ w zaskarżonej decyzji i co potwierdzają przywołane wyżej przepisy prawa, dokumentów wymaganych do otrzymania dotacji nie mogły zastąpić inne dokumenty, w tym dokumenty wydane przez inne państwa (Ukraina). Brak jest bowiem podstawy prawnej, aby można uznać dla potrzeb przyznania dotacji oświatowej dokumenty dotyczące niepełnosprawności dzieci wydane przez inne państwa. Powyższych kwestii nie mogą zastępować tłumaczenia dokumentacji medycznej. W konsekwencji nie jest zasadny zarzut zawarty w punkcie V.3 skargi, odnoszący się do pominięcia przez organy, w toku ustaleń, dokumentów sporządzonych przez podmioty ukraińskie. W sytuacji, gdy dziecko uzyskało określone orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, jak i opinię WWR, w ciągu danego miesiąca kalendarzowego, organ słusznie uznał, odwołując się do zapisów § 2 ust. 2 uchwały Rady Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 28 marca 2018 r., że dotacja na dziecko z niepełnosprawnością mogła być przyznana dopiero od miesiąca następnego. Jest tak dlatego, że przepis prawa miejscowego, który jest źródłem prawa i obowiązuje na terenie, dla którego go uchwalono, wyraźnie wskazuje, iż beneficjent dotacji ma w każdym z miesięcy podawać aktualną liczbę uczniów według stanu na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca. Zatem uzyskanie zaświadczenia z datą późniejszą uniemożliwia uzyskanie podwyższonej dotacji w danym miesiącu. Przepisy nie przewidują przy tym możliwości dzielenia dotacji, czy też proporcjonalnego jej przeliczania (por. wyrok WSA z 17 września 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 378/24, CBOSA). Ponadto, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami prawa (art. 38 ust. 2 u.p.o.) organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej, dotyczącej odroczenia spełnienia obowiązku szkolnego jest wyłącznie dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka. Ustawodawca nie upoważnił zatem dyrektora niepublicznej szkoły podstawowej, czy też jakiegokolwiek innego podmiotu, do wydania takich decyzji administracyjnych. Poruszone wyżej kwestie zostały szczegółowo przedstawione i omówione zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i przez organ pierwszej instancji. Organ wskazał, jakich konkretnie dokumentów brakowało, w których miesiącach pobrano nienależnie dotacje oraz jakie były to konkretnie kwoty. Odnosząc się do stwierdzonych przez organ nieprawidłowości wskazać należy, że: - O.D. (O. D. [...] ur. [...] r.) - dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...] r., opinią nr [...] o potrzebie WWR z [...]r., wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za okres wrzesień-listopad 2018 r., dotacja była należna począwszy od 1 grudnia 2018 r.; [...]. r.) - dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...]r., opinią nr [...] o potrzebie zajęć WWR z [...] r., wobec czego dotacja została nienależnie pobrana za okres wrzesień-październik 2018 r., dotacja była należna począwszy od 1 listopada 2018 r., przy czym za okres listopad-grudzień 2018 r. brak było zarządzenia dyrektora powołującego zespół dla potrzeb zajęć WWR, więc stawka dotacji na zajęcia WWR za ten czas stanowiła dotację nienależnie pobraną (2x381,36 zł); - Y.K. (Y K. ur. [...] r.) - dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...] r., opinią nr [...] o potrzebie WWR z [...] r., wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za okres wrzesień-październik 2018 r., dotacja była należna począwszy od 1 listopada 2018 r., natomiast za okres listopad-grudzień 2018 r. brak było zarządzenia dyrektora powołującego zespół dla potrzeb zajęć WWR, wobec czego stawka dotacji na zajęcia WWR w tym czasie stanowiła dotację nienależnie pobraną (2x381,36 zł); - Z.L. (Z. L. ur. [...] r.) - dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...] r., opinią nr [...] o potrzebie WWR z [...] r., wobec czego dotacja została nienależnie pobrana za okres wrzesień-listopad 2018 r., dotacja była należna począwszy od 1 grudnia 2018 r., natomiast za grudzień 2018 r. brak było zarządzenia dyrektora powołującego zespół dla potrzeb zajęć WWR wobec czego stawka dotacji na zajęcia WWR w tym miesiącu stanowiła dotację nienależnie pobraną (381,36 zł); - D.N.-N. (D. N. ur. [...] r.) - dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...]z [...] r., opinią nr [...] o potrzebie WWR z [...] r., wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za okres wrzesień-październik 2018 r., dotacja była należna począwszy od 1 listopada 2018 r., do dokumentacji dołączono też konsultacyjne orzeczenie specjalisty (dokument ukraiński z tłumaczeniem), natomiast za miesiące październik i grudzień 2018 r. brak było zarządzenia dyrektora powołującego zespół dla potrzeb zajęć WWR, wobec czego stawka dotacji na zajęcia WWR w tych miesiącach stanowiła dotację nienależnie pobraną (2x381,36 zł); - D.N. (D. N. ur. [...] r.) - organ wyjaśnił, że w tabeli odebranej przez Prezesa Fundacji 6 kwietnia 2023 r., wykazana była dwójka dzieci o inicjałach D.N., tj. D. N.oraz D. N.. Organ uznał, że dotacja na D. N. została nienależnie pobrana, natomiast prawidłowo pobrano dotację na D. N. (organ posiadał orzeczenie dotyczące tego dziecka). W przypadku D. N. nie przedstawiono żadnego dokumentu na prawidłowość pobrania dotacji (dotację pobrano za wrzesień 2018 r. w kwocie 4.313,04 zł); - D.P. (D. P. ur. [...] r.) - dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...]r., opinią nr [...]o potrzebie WWR z [...] r., wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za cały okres wrzesień-grudzień 2018 r.; - A.R. (A. R. ur. [....] r.) - dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...]r., opinią nr [...] o potrzebie WWR z [...]r., wobec powyższego dotacja została nienależnie pobrana za wrzesień 2018 r., ponadto brak było zarządzenia dyrektora powołującego zespół dla potrzeb zajęć WWR za okres październik-grudzień 2018 r., co oznaczało dotację nienależnie pobraną za trzy miesiące (3x381,36 zł); - M.S. (M. S ur. [...] r.) - dziecko to legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...]r., opinią nr [...]o potrzebie WWR z [...] r., wobec czego dotacja została nienależnie pobrana za okres wrzesień-grudzień 2018 r., strona nie przedłożyła również zarządzenia dyrektora powołującego zespół dla potrzeb zajęć WWR; - A.Y. (A. Y. ur. [...] r.) - dziecko to legitymowało się orzeczeniem nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego z [...] r., opinią o potrzebie WWR nr [...] z [...]r., wobec czego dotacja została nienależnie pobrana za okres wrzesień-grudzień 2018 r.; brak było również zarządzenia dyrektora powołującego zespół dla potrzeb zajęć WWR; - M.P.-I. (M. P. ur. [...]r.) - dziecko legitymowało się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...] r., opinią nr [...] o potrzebie WWR z [...] r.; w tym jednak przypadku nie dołączono opinii o odroczeniu obowiązku szkolnego z poradni publicznej psychologiczno-pedagogicznej i decyzji dyrektora publicznej szkoły podstawowej o odroczeniu obowiązku szkolnego (zgodnie z art. 38 u.p.o.) – dotacja została nienależnie pobrana we wrześniu 2018 r. w kwocie 4.653,54 zł; - V.U., V.Z., K.K., A.K. (V. U. ur. [...] r., V Z. ur. [...] r., K. K. ur. [...] r., A. K. ur. [...] r.) - w przypadku tych dzieci nie przedstawiono orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego z publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, a jedynie dokumenty ukraińskie. W odniesieniu do dziecka o inicjałach J.M. w decyzji organu pierwszej instancji wskazano na brak dokumentów (orzeczeń) uzasadniających pobranie dotacji na to dziecko. W odwołaniu podniesiono, że brak dokumentacji wynikał z nieprawidłowego wskazania w systemie danych osobowych, tj. pod inicjałami J.M., krył się w rzeczywistości M. M. Orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych M. M. zostało złożone dopiero wraz z odwołaniem od decyzji. Z uwagi zatem na dołączenie przez stronę na etapie postępowania odwoławczego orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla M. M., wcześniej błędnie wprowadzonego do systemu informatycznego jako J. M., Kolegium słusznie uznało, że dotacja przyznana na to dziecko była należna. Ostatecznie Kolegium określiło kwotę dotacji do zwrotu w wysokości 236.681,28 zł, to jest w kwocie pomniejszonej w stosunku do określonej przez organ pierwszej instancji o 8.444,48 zł (245.125,76 zł – 8.444,48 zł), czyli o wartość dotacji przyznanej na M. M.. W tym stanie rzeczy uznać należy, zdaniem Sądu, że Kolegium wyczerpało możliwości dowodowe w rozpatrywanej sprawie, podjęło bowiem niezbędne działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Również strona do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie przedłożyła dodatkowych dowodów i materiałów, choć Kolegium w piśmie z 25 października 2024 r. poinformowało pełnomocnika strony o takiej możliwości. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (por. wyroki NSA: z 31 sierpnia 2023 r., I OSK 1862/21; z 14 marca 2023 r., I OSK 69/22; z 14 lutego 2023 r" I OSK 2821/19; CBOSA). W kontekście powyższych ustaleń za bezzasadne uznać zatem należy zarzuty opisane w punktach III.1-5, 7 oraz IV skargi, naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 136 § 1 k.p.a. Organy administracji zgromadziły bowiem dostępny materiał dowodowy niezbędny dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie oraz w sposób właściwy dokonały jego oceny, rozważając wszystkie istotne okoliczności mogące mieć znaczenie dla sprawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi (punkty I–II), w których strona skarżąca wywodzi naruszenie przepisów prawa regulujących kwestię przedawnienia dochodzonych należności, w ocenie Sądu zarzuty te również nie zasługiwały na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że stosownie do cytowanego art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p. (środki publiczne – kwoty dotacji), nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 § 1 o.p. Zastosowanie znajduje również art. 21 § 1 pkt 1 o.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Decyzja o zwrocie pobranej nienależnie dotacji jest decyzją deklaratoryjną, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 1 o.p. Zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje bowiem ze względu na zaistnienie określonych okoliczności faktycznych (pobranie środków bez podstawy prawnej). Tym samym do powstania zobowiązania nie jest wymagana decyzja, gdyż decyzja taka obowiązku tego nie tworzy. Obowiązek zwrotu dotacji powstaje niezależnie od tego czy w sprawie wydana została czy też nie decyzja nakazująca jej zwrot. Decyzja o zwrocie dotacji potwierdza jedynie zaistnienie zobowiązania powstałego z mocy prawa, ma zatem charakter deklaratoryjny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniła się pewna rozbieżność odnośnie określenia momentu wyznaczającego rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia do zwrotu dotacji. Ukształtowały się trzy linie orzecznicze. Pierwsza z nich wskazywała jako decydującą o rozpoczęciu biegu terminu przedawnienia datę rozliczenia i zwrotu dotacji (por. wyroki NSA z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 351/18, z 9 listopada 2022 r., I GSK 3522/18, z 15 grudnia 2023 r., I GSK 1811/22). Druga linia orzecznicza wskazywała, że termin przedawnienia mija z upływem pięciu lat licząc od końca roku, na który dotacja była przyznana i w którym była lub miała być wykorzystana (wypłata dotacji) (wyrok WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 345/17, wyrok NSA z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3644/15). Kolejna grupa orzeczeń wskazywała, jako decydującą o rozpoczęciu biegu terminu przedawnienia datę stwierdzenia okoliczności wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem którą należy wiązać z doręczeniem protokołu kontroli (wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1046/17). Sąd w niniejszym składzie przyjmuje za własną pierwszą z wymienionych linii. Wskazać należy, że zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (art. 252 ust. 4 u.f.p.). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 5 u.f.p.). Zacytowane przepisy, oprócz określenia przesłanek zwrotu dotacji, określają też termin zwrotu dotacji (w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności) oraz sposób jej zwrotu (wraz z odsetkami do budżetu j.s.t.). Jednocześnie z redakcji ust. 5 art. 252 u.f.p. należy wnioskować, że zwrot dotacji powinien nastąpić samoistnie (bez wezwania organu), z inicjatywy podmiotu zobowiązanego do jej zwrotu. Tym samym ostatnim dniem płatności, po którym rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia zwrotu dotacji jest 15. dzień liczony od dnia stwierdzenia okoliczności uzasadniających jej zwrot. Taki sposób liczenia terminu przedawnienia zwrotu dotacji jest wyrazem przyjętego w prawie polskim mechanizmu przyznawania i rozliczania dotacji. Z tego względu za podstawę obliczenia terminu przedawnienia zwrotu dotacji nie można uznać dnia wypłaty dotacji (za poszczególne miesiące roku kalendarzowego), czy też daty innego zdarzenia (np. wydania decyzji określającej zwrot). Okolicznością powodującą uruchomienie biegu terminu przedawnienia jest w tym przypadku upływ terminu rozliczenia dotacji, ponieważ dopiero z końcowego, rocznego rozliczenia dotacji może wynikać, jaka była rzeczywiście należna kwota dotacji. Dokumentem stwierdzającym te okoliczności, na podstawie którego beneficjent dotacji mógł najwcześniej dowiedzieć się o nieprawidłowościach w wykorzystaniu dotacji, było rozliczenie, do którego złożenia była zobowiązana strona, której wypłacono nienależną dotację. Stwierdzenie braku podstaw do przyznania dotacji, w realiach rozpoznawanej sprawy, należało zatem wiązać z terminem rozliczenia dotacji. Zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego. Zatem to termin 31 stycznia roku następnego w stosunku do roku, na który dotacja została udzielona, jest terminem rozliczenia dotacji, a więc i terminem zwrotu dotacji w całości lub w części, o ile nie została wykorzystana lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. To wtedy powstaje obowiązek jej zwrotu, który odpowiada – przy odpowiednim stosowaniu do zwrotu dotacji przepisów ordynacji podatkowej – terminowi płatności podatku w rozumieniu art. 70 § 1 o.p. Jak wynika z art. 70 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe, a więc i zobowiązanie do zwrotu nienależnej dotacji, przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a więc w stosunku do zwrotu dotacji – od końca roku, w którym nienależna dotacja podlega zwrotowi. Dotacja za 2018 rok podlegała rozliczeniu do 31 stycznia 2019 r. Decyzja w sprawie jej zwrotu mogła być więc wydana do końca 2024 r. Tak więc zarówno decyzja pierwszej, jak i drugiej instancji nie zostały wydane w warunkach przedawnienia. Reasumując należy stwierdzić, iż niezasadne są zarzuty skargi co do naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego oraz bezpodstawnego orzeczenia o zwrocie dotacji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zupełne i nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium nie naruszyło przy tym art. 7a k.p.a., bowiem nie zaistniały w rozpatrywanej sprawie wątpliwości interpretacyjne odnośnie przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji organ przedstawiając uzasadnienie prawne odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie, które potwierdza zasadność takiego, a nie innego stanowiska przyjętego przez organ. To, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem organu, nie może być traktowane jako wątpliwość interpretacyjna odnośnie przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając skargę za niezasadną, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. P.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło