I SA/Łd 1332/13

Dnia 9 października 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie obciążenia strony kosztami opinii biegłego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej M. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 28 października 2013 roku M. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie obciążenia strony kosztami opinii biegłego. Postanowieniem z 27 lutego 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata argumentując, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. oświadczyła jedynie, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 22-letnim synem i 17-letnią córką. Jej dochodem jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.400 zł brutto. Dochód ten pozwala jedynie na pokrycie bieżących potrzeb (zakup leków, żywności, opłacenie świadczeń związanych z mieszkaniem), co powoduje, że nie jest w stanie poczynić oszczędności. Uiszczenie opłaty sądowej może ją narazić na konieczność zaciągnięcia wysokooprocentowanej pożyczki. Majątek skarżącej stanowią segment o pow. 300 m2, lokal o pow. 146 m2 i prawo współwłasności dotyczące lokali o pow. 500 m2. Przy czym lokale te są obciążone hipotekami przymusowymi i prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z tych lokali. Ponadto w skład jej majątku wchodzą udziały w spółce A, objęte postępowaniem egzekucyjnym. Mimo wystosowanego wezwania wnioskodawczyni nie wskazał miesięcznych kosztów utrzymania rodziny, nie wyjaśniła kwestii partycypacji ojca swoich dzieci w kosztach ich utrzymania, nie nadesłała zeznania podatkowego za ubiegły rok podatkowych, nie wyjaśniła kwestii czerpania zysków z posiadanego majątku nieruchomego, powyższe uniemożliwiło całościową ocenę sytuacji finansowej skarżącej oraz niezbędnych kosztów utrzymania jej rodziny, przesadzając o niewykazaniu przez nią spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po uprawomocnieniu się powyższego rozstrzygnięcia, w odpowiedzi na wezwanie na rozprawę skarżąca pismem z 21 lipca 2014 roku ponownie wystąpiła o ustanowienie adwokata z urzędu. Z kolei w nadesłanym na wezwanie sądu formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach wnioskodawczyni ponownie wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem oraz córką. Źródłem utrzymania rodziny jest jej wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.400 zł brutto. Majątek skarżącej stanowią segment o pow. 300 m2, lokal o pow. 146 m2 i prawo współwłasności dotyczące lokali o pow. 500 m2. Przy czym lokale te są obciążone hipotekami przymusowymi i prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z tych lokali. Ponadto w skład jej majątku wchodzą udziały w spółce A, objęte postępowaniem egzekucyjnym. Wobec tego, że formularz PPF nie wskazywał precyzyjnie zakresu żądania skarżącej a także wobec wątpliwości związanych z jej rzeczywistą sytuacja materialną wnioskodawczyni została wezwania do sprecyzowania zakresu wniosku o prawo pomocy oraz do nadesłania odpisu zeznania podatkowego za 2013 rok, udokumentowania wysokości wynagrodzenia za pracę w okresie ostatnich 3 miesięcy, udokumentowania wysokości alimentów bądź renty po ojcu uzyskiwanej przez jej dzieci, doprecyzowanie wielkości udziałów i ich wartości w lokalach użytkowych, których jest współwłaścicielką, a także miejsca położenia i wartości działki o powierzchni 3.850 m2, której zgodnie z informacjami wynikającymi z akt sprawy sygn. akt I SA/Łd 1118/13 właścicielką pozostaje skarżąca, ewentualnie wskazanie kiedy i za jaka cenę została ona zbyta; wskazanie czy skarżąca uzyskuje i w jakiej wysokości dochody z tytułu najmu posiadanego majątku nieruchomego, a także wyjaśnienie czy wnioskodawczyni w dalszym ciągu posiada 416 udziałów w "A" sp z o.o. z siedzibą w Ł., ewentualnie wskazanie kiedy, na czyją rzecz i za jaką kwotę zostały zbyte, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżąca nie udzieliła żądanych informacji Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 27 lutego 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił wnioskodawczyni prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu argumentował, że w interesie skarżącej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na niej spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Wobec biernej postawy wnioskodawczyni oraz gołosłowności złożonego wniosku o prawo pomocy należało uznać, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). Przedstawiona w obecnym wniosku sytuacja materialna skarżącej nie uległa żadnej zmianie w stosunku od okoliczności będących przedmiotem rozstrzygnięcia w prawomocnym postanowieniu z 27 lutego 2014 roku Skarżąca także w dalszym ciągu mimo prawidłowego pouczenia i związanej z wcześniejszym negatywnym rozstrzygnięciem jej wniosku o prawo pomocy świadomości konsekwencji wypływających z braku współpracy z sądem w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej, i możliwości płatniczych, mimo wystosowanego do niej wezwania nie udzieliła wyczerpujących informacji o swojej aktualnej sytuacji finansowej. Tym samym ponownie uniemożliwiła ustalenie swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i dokonanie oceny, czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżąca posiadając stałe źródło dochodów oraz majątek znacznej wartości, który może stanowić jej dodatkowe źródło utrzymania nie należy do tego kręgu podmiotów. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia jej ponownego wniosku i przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. mko