I SA/Łd 1353/13

WyrokWSA w Łodzi2014-02-18

Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem, jeśli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu prawa materialnego, który stanowił podstawę wydania decyzji administracyjnej będącej przedmiotem zaskarżenia w tamtej sprawie?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem można wznowić, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu prawa materialnego, na podstawie którego wydano orzeczenie. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu, który był podstawą decyzji administracyjnej, uniemożliwia uznanie obowiązku podatkowego za prawnie skuteczny, co uzasadnia zmianę wcześniejszego wyroku sądu.
Stan faktyczny
Skarżący R. O. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lutego 2009 r. (sygn. akt I SA/Łd 1237/08), który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Podstawą skargi o wznowienie było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. akt I SK 18/09), które stwierdziło niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Wznowiono postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie I SA/Łd 1237/08 z 13 lutego 2009 roku; zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1237/08 w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów: 1. wznawia postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie I SA/Łd 1237/08 z 13 lutego 2009 roku; 2. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uchyla zaskarżoną decyzję; -stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; - zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.338 (trzy tysiące trzysta trzydzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 718 (siedemset osiemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego wynikających z jego wznowienia. I SA/Łd 1353/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] w przedmiocie ustalenia R. O. zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 i ust. 3, a także art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej "u.p.d.o.f.". Wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1237/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. O. na powyższe rozstrzygnięcie. Skarżący nie wnosił o sporządzenie jego uzasadnienia. Wobec braku wniesienia skargi kasacyjnej powyższy wyrok z dnia 13 lutego 2009 r. uprawomocnił się w dniu 17 marca 2009 r. W dniu 26 listopada 2013 r. podatnik na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu w sprawie I SA/Łd 1237/09. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i zmianę ww. wyroku poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznąjdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, jakie skarżący poniósł w wyżej opisanej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi oraz zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym także zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości stawki minimalnej ustalonej na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 z 2002 r., poz. 1348 z późn. zm.). W uzasadnieniu skargi wskazano, że kwestionowane orzeczenie dotyczyło kontroli sądowej decyzji wydanych na podstawie między innymi art. 20 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f., a Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt I SK 18/09 orzekł, że art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. W tej sytuacji, odpadła podstawa wydania i obowiązywania decyzji podatkowych, a art. 20 ust. 3 op. cit. ustawy nie może być podstawą rozstrzygania o prawach i obowiązkach obywateli w okresie objętym decyzją wymiarową. Ponieważ orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wobec jego niezaskarżenia uprawomocniło się, co wywołało ten skutek, że decyzja wymiarowa pozostała w mocy, a ta w opisanej sytuacji nie może być źródłem obowiązków podatkowych dla podatników, przeto zmiana wyroku jest - w ocenie strony skarżącej - uzasadniona, co może nastąpić w drodze rozpoznania niniejszej skargi. Na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 272 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Skarżący zażądał wznowienia postępowania sądowego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09, w którym orzeczono m.in., że art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Przywołany wyrok w zakresie dotyczącym wymienionego przepisu, wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 985), tj. z dniem 27 sierpnia 2013 r. Z treści wskazanych powyżej decyzji administracyjnych obu instancji, ustalających stronie skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wynika, że materialną podstawą prawną ich wydania był art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie sygn. akt I SA/Łd 1237/09 oddalając skargę, ocenił, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie (vide - uchwała Składu 7 sędziów NSA z 28.06.2010 r. sygn. akt II GPS 1/10; ONSA i WSA 2010/5/81, LEX nr 580451; wyrok WSA z 29.05.2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1629/12, LEX nr 1345627). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1237/09. Stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść wyroku zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego, jak i na treść decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym. Nie można uznać za prawnie skuteczne obciążenie podatnika obowiązkiem publicznoprawnym wynikającym z przepisu, którego niekonstytucyjność stwierdzona została wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W związku z powyższym Sąd na podstawie 282 § 2 p.p.s.a. zmienił ww. wyrok w ten sposób, że uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. W oparciu o art. 152 w związku z art. 276 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania, wymienionych w punkcie 2 wyroku, Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt.5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 461). O zwrocie kosztów postępowania wznowieniowego (punkt 3 wyroku), Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 461). m.m.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło