I SA/Łd 1354/13
WyrokWSA w Łodzi2014-02-18
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem, jeśli podstawą wydania decyzji administracyjnej był przepis uznany następnie za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny?Ratio decidendi
Tak, można wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem, jeśli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu prawa materialnego, który stanowił podstawę wydania decyzji administracyjnej i został zastosowany przez sąd. W takiej sytuacji, stwierdzona niezgodność przepisu z Konstytucją ma wpływ na prawidłowość orzeczenia sądu i decyzji administracyjnych, co uzasadnia zmianę wyroku i uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z 2009 r., który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Podstawą skargi o wznowienie było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2013 r., które stwierdziło niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wznawia postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1238/08, zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia, oraz zasądza zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1238/08 w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. wznawia postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie I SA/Łd 1238/08 z 13 lutego 2009 roku; 2. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uchyla zaskarżoną decyzję; -stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; - zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.847 (dwa tysiące osiemset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 472 (czterysta siedemdziesiąt dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego wynikających z jego wznowienia.
I SA/Łd 1354/13
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] w przedmiocie ustalenia R. O. zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 i ust. 3, a także art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej "u.p.d.o.f.".
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1238/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. O. na powyższe rozstrzygnięcie. Skarżący nie wnosił o sporządzenie jego uzasadnienia.
Wobec braku wniesienia skargi kasacyjnej powyższy wyrok z dnia 13 lutego 2009 r. uprawomocnił się w dniu 17 marca 2009 r.
W dniu 26 listopada 2013 r. podatnik na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu w sprawie I SA/Łd 1238/09. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i zmianę ww. wyroku poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznąjdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, jakie skarżący poniósł w wyżej opisanej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi oraz zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym także zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości stawki minimalnej ustalonej na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 z 2002 r., poz. 1348 z późn. zm.).
W uzasadnieniu skargi wskazano, że kwestionowane orzeczenie dotyczyło kontroli sądowej decyzji wydanych na podstawie między innymi art. 20 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f., a Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt I SK 18/09 orzekł, że art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP.
W tej sytuacji, odpadła podstawa wydania i obowiązywania decyzji podatkowych, a art. 20 ust. 3 op. cit. ustawy nie może być podstawą rozstrzygania o prawach i obowiązkach obywateli w okresie objętym decyzją wymiarową.
Ponieważ orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wobec jego niezaskarżenia uprawomocniło się, co wywołało ten skutek, że decyzja wymiarowa pozostała w mocy, a ta w opisanej sytuacji nie może być źródłem obowiązków podatkowych dla podatników, przeto zmiana wyroku jest - w ocenie strony skarżącej - uzasadniona, co może nastąpić w drodze rozpoznania niniejszej skargi.
Na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania sądowego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 272 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Skarżący zażądał wznowienia postępowania sądowego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09, w którym orzeczono m.in., że art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Przywołany wyrok w zakresie dotyczącym wymienionego przepisu, wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 985), tj. z dniem 27 sierpnia 2013 r.
Z treści wskazanych powyżej decyzji administracyjnych obu instancji, ustalających stronie skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wynika, że materialną podstawą prawną ich wydania był art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie sygn. akt I SA/Łd 1238/09 oddalając skargę, ocenił, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie (vide - uchwała Składu 7 sędziów NSA z 28.06.2010 r. sygn. akt II GPS 1/10; ONSA i WSA 2010/5/81, LEX nr 580451; wyrok WSA z 29.05.2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1629/12, LEX nr 1345627).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1238/09.
Stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść wyroku zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego, jak i na treść decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym. Nie można uznać za prawnie skuteczne obciążenie podatnika obowiązkiem publicznoprawnym wynikającym z przepisu, którego niekonstytucyjność stwierdzona została wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
W związku z powyższym Sąd na podstawie 282 § 2 p.p.s.a. zmienił ww. wyrok w ten sposób, że uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. W oparciu o art. 152 w związku z art. 276 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania, wymienionych w punkcie 2 wyroku, Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt.5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
O zwrocie kosztów postępowania wznowieniowego (punkt 3 wyroku), Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło