I SA/Łd 1356/08

WyrokWSA w Łodzi2009-05-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia WSA Paweł Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej, który przekroczył próg 800.000 EURO przychodu ze sprzedaży, jest zobowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie art. 24a ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, czy też może nadal rozliczać dochód na podstawie norm szacunkowych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. Artykuł 24a ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wbrew twierdzeniom organów, nie stanowi samodzielnej podstawy do nałożenia obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych na podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej po przekroczeniu progu 800.000 EURO przychodu. Działy specjalne produkcji rolnej są odrębnym źródłem przychodów od pozarolniczej działalności gospodarczej, a przepisy ustawy o rachunkowości nie mogą modyfikować zasad opodatkowania określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia kwoty zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej na rok 2008 dla J. T. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił wysokość zaliczek, opierając się na normach szacunkowych, jednakże zakwestionował prawo strony do takiego rozliczenia, wskazując na obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sprzeczność decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej na rok 2008 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.667, - (trzy tysiące sześćset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 1356/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. ustalił J. T. roczną kwotę zaliczek na podatek od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej na rok 2008 w wysokości 41.998 zł oraz wysokość i terminy płatności poszczególnych zaliczek. W uzasadnieniu decyzji ustalono, że J. T. w 2008r. prowadzi działy specjalne produkcji rolnej w ramach spółki cywilnej "A" oraz działalności indywidualnej. W spółce cywilnej J. T. posiada 1/5 udziałów. W złożonej deklaracji PIT-6 podatniczka zadeklarowała na 2008r. łączną powierzchnię upraw – 53.363 m² (w tym 1.152m² w spółce cywilnej) i ich prowadzenie w okresie od 1 lutego 2008 do 31 listopada 2008r. Spółka cywilna w 2007r. uzyskała przychód ze sprzedaży w wysokości 3.590.387 zł a więc powyżej 800.000 EURO. W związku z tym strona na podstawie art. 24a ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 76 poz.694 ze zm.) jest zobowiązana do prowadzenia w 2008r. ksiąg rachunkowych i ustalenia dochodu z działalności prowadzonej w spółce cywilnej na podstawie tych ksiąg. Dochód z działalności indywidualnej powinien być ustalony na podstawie norm szacunkowych gdyż przychód ze sprzedaży w ramach działalności indywidualnej nie przekroczył kwoty 800.000 EURO. J. T. w złożonej deklaracji PIT-6 nie określiła wysokości przewidywanego dochodu w 2008r. z działalności prowadzonej w formie spółki. Z danych wynikających z deklaracji VAT-7 wynika, że spółka przynosi straty. Wobec powyższego wysokość zaliczek na 2008r. ustalono na podstawie norm szacunkowych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 września 2007 r. w sprawie norm szacunkowych (Dz. U. Nr 187 poz. 1359). Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podzielając pogląd, że podatniczka jest zobowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. T. wniosła o jej uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego : art. 15 ust.1 w związku z art.24 ust. 4 w związku z art. 24a ust.2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez przyjęcie, że skarżący osiągający dochody z działów specjalnych produkcji rolnej jest zobowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych po przekroczeniu w roku podatkowym obrotów netto w kwocie 800.000 EURO oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości w związku z art. 2 oraz art. 3 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej jest w każdym wypadku zobowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych po przekroczeniu obrotu rocznego 800.000 EURO netto niezależnie od tego, jaką metodę opodatkowania wybrał. Skarżąca podniosła też zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. art. 210 § 1 pkt 4, art.233 § 2 oraz art. 127 i 121§ 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2009r. strona skarżąca dodatkowo wskazała na sprzeczności między uzasadnieniem decyzji a jej rozstrzygnięciem oraz powołała dodatkowe argumenty na poparcie swojego stanowiska. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. W złożonej deklaracji do wymiaru zaliczek podatku dochodowego od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej (PIT-6) za 2008r. strona wykazała produkcję roślin w szklarniach ogrzewanych na powierzchni 53.363m² w miesiącach luty- listopad 2008r. i dochód do opodatkowania według norm szacunkowych w wysokości 140.078 zł. W zaskarżonej decyzji zakwestionowano prawo strony do ustalania dochodu z działów specjalnych produkcji rolnej przy zastosowaniu norm szacunkowych. Jednocześnie jednak określono wysokość zaliczek na podatek dochodowy zgodnie z deklaracją strony przy zastosowaniu norm szacunkowych. Trafnie więc podnosi strona skarżąca, że zachodzi wyraźna sprzeczność uzasadnienia z osnową decyzji wskutek czego organ doprowadził do sytuacji, w której brak jest jasności, jakie rozstrzygnięcie zapadło w przedmiotowej sprawie, a w szczególności czy strona powinna rozliczyć dochód z działów specjalnych produkcji rolnej na podstawie norm szacunkowych czy też na podstawie ksiąg rachunkowych. Już tylko z tego powodu, wobec rażącego naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Organy podatkowe w swoich rozstrzygnięciach przyjęły, że strona jest zobowiązana do prowadzenia ksiąg rachunkowych i ustalenia dochodu zgodnie z tymi księgami na podstawie art. 24a ust.4 w związku z art. 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 14 poz.176 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002r. Nr 76 poz. 694 ze zm.). Tymczasem analiza art. 24a ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( dalej u.p.d.f.) nie może być dokonywana w oderwaniu od treści ust. 1 tego artykułu. Zgodnie z art. 24a ust. 1 u.p.d.f. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów zwaną dalej "księgą", z zastrzeżeniem ust. 3 i 5 , albo księgi rachunkowe zgodnie z odrębnymi przepisami (...). Przepis ust.4 art. 24a u.p.d.f. precyzuje jedynie , które z podmiotów wymienionych w ust. 1 tego artykułu są obowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Powołany przepis ma więc zastosowanie jedynie do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Również art. 14 u.p.d.f. odwołuje się do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Niewątpliwie działy specjalne produkcji rolnej są odrębnym od pozarolniczej działalności gospodarczej źródłem przychodów (zobacz art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 3 i 4 u.p.d.f.). Tak więc powołany przepis art. 24a ust. 4 u.p.d.f. nie stanowi podstawy do przyjęcia, że prowadzący działy specjalne produkcji rolnej jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych w przypadku przekroczenia kwoty przychodów w wysokości 800.000 EURO. Takiej samodzielnej podstawy nie stanowi też przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości. Powyższa ustawa (art.1) określa zasady rachunkowości oraz tryb badania sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów. Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych określa zasady opodatkowania tym podatkiem a przepisy ustawy o rachunkowości nie mogą modyfikować tych zasad. Z powyższych względów, wobec naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. M.Ko.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło